Araştırma Makalesi

Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği

Cilt: 22 Sayı: TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı 30 Kasım 2020
PDF İndir
EN TR

Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği

Öz

Bayramlar, toplumsal anımsamanın meydana geldiği önemli alanlardır. Aktarılan bilgi, deneyim ve geleneğin karşılığı olan kültürel bellek, bayramlar aracılığıyla geleceğe aktarılır. Bu aktarımda bayramların sahip oldukları işlevler toplumsal anımsamayı sağlar. 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılması uyanış hareketinin ve rejim değişikliğinin en önemli sembolüdür. Verilen mücadele ve meclisin kuruluşu bir sembolizm yaratır ve düşünceler sisteminin bir unsuru haline gelir. Bunun devamlılığı için de törenlerin kutlanması kararlaştırılır. Bu yüzden kuruluştan bir yıl sonra mücadeleyi meşrulaştırmaya yönelik olarak “Hâkimiyet-i Milliye Bayramı” adında bir millî bayramın kutlanması kararlaştırılır. Daha sonra 1917 yılında kurulan ve 1921 yılında da Ankara’da kurumsallaşan “Himaye-i Etfal Cemiyeti”nin çabalarıyla bu bayram çocuklarla anılmayan başlar. 1981 yılında da bugünkü 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” adına kavuşur. Bu bayram sahip olduğu politik işlevler, kültürün aktarımını sağlaması, kültürel ve toplumsal kimliklerin inşasına destek vermesi ve eğlendirme işlevi ile toplumsal anımsamayı sağlar. Millî iradeye meşruiyet kazandırması ve bu yolda verilen mücadelenin Türk çocuğuna anımsatılması bayramın politik işlevleridir. Bayramdaki icralar, Türk kültüründen taşıdığı izler, sürekli olarak “millî” değere yaptığı göndermeler, toprak ve vatan hassasiyeti, atalarla ilgili saygı tamamen Türklerin eski kültürlerindeki kült tasarımları ile ilgilidir. Bayramın sahip olduğu ortak simgesel sistemi kullanmak toplumsal kimliklerin inşasına destek olur. Okunan şiirler, düzenlenen yarışmalar, yapılan geçitler, sergilenen temsiller katılımcıların eğlenmelerini sağlar ve bir sonraki bayrama katılımcı sayısını artırır. Söz konusu bu işlevler toplumsal anımsamanın gerçekleşmesini sağlar.


Anahtar Kelimeler

Toplumsal anımsama, bayram, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı

Kaynakça

  1. Arslan, M. (2017). Başkurt Türklerinin Tarihî Destanı İdigey ile Moradım. İstanbul: Ötüken Yayınları.
  2. Aslan, D. A. (2011). Cumhuriyet’in Törensel Meşruiyeti: Ulus-Devlet İnşa Sürecinde Millî Bayramlar (1923-1938) (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi. Ankara.
  3. Assmann, J. (2015). Kültürek Bellek, Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, (Tekin A. Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  4. Bascom R. W. (2014). Folklorun Dört İşlevi. Halk Biliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar-2, (Çalış, F. Çev.) 71-87. Ankara: Geleneksel Yayıncılık.
  5. Bolat, B.S. (2012). Millî Bayram Olgusu ve Türkiye’de Yapılan Cumhuriyet Bayramı Kutlamaları (1923-1960). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
  6. Connerton, P. (2014). Toplumlar Nasıl Anımsar?. (Şenel, A. Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  7. Çelepi, M.S. (2017). Türk Kültür Evreninde Toy/Denizli Örneği. Konya: Kömen Yayınları.
  8. Çelepi, M.S. (2019). Batı Anadolu Efsanelerindeki Millî Mücadeleyi Kült Merkezli Okumak. Söylem Filoloji Dergisi, 4(2), 374-396.
  9. Çobanoğlu, Ö. (2000). Yapısal ve İşlevsel Bakımdan Geleneksel Bayramlar Bağlamında Nevruz Ve Hıdrellez. Türkbilig-Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1, 51-59.
  10. Çobanoğlu, Ö. (2005). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş, Ankara: Akçağ Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Çelepi, M. S. (2020). Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı), 30-43. https://doi.org/10.32709/akusosbil.780520
AMA
1.Çelepi MS. Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği. AKÜSBD. 2020;22(TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı):30-43. doi:10.32709/akusosbil.780520
Chicago
Çelepi, Mehmet Surur. 2020. “Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı): 30-43. https://doi.org/10.32709/akusosbil.780520.
EndNote
Çelepi MS (01 Kasım 2020) Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı 30–43.
IEEE
[1]M. S. Çelepi, “Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği”, AKÜSBD, c. 22, sy TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı, ss. 30–43, Kas. 2020, doi: 10.32709/akusosbil.780520.
ISNAD
Çelepi, Mehmet Surur. “Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı (01 Kasım 2020): 30-43. https://doi.org/10.32709/akusosbil.780520.
JAMA
1.Çelepi MS. Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği. AKÜSBD. 2020;22:30–43.
MLA
Çelepi, Mehmet Surur. “Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı, Kasım 2020, ss. 30-43, doi:10.32709/akusosbil.780520.
Vancouver
1.Mehmet Surur Çelepi. Toplumsal Anımsamanın Millî Bayramlar ile Gerçekleşmesi: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Örneği. AKÜSBD. 01 Kasım 2020;22(TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı):30-43. doi:10.32709/akusosbil.780520