Araştırma Makalesi

Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi

Cilt: 23 Sayı: 3 27 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR

Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, beş faktör kişilik kuramı çerçevesinde değerlendirilen kişilik özelliklerinin pozitif ve negatif duygulara etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda ilk olarak kişilik kavramı ve beş faktör kişilik özellikleri ile pozitif ve negatif duygulara ilişkin kavramsal ve kuramsal altyapı sunulmakta, daha sonrasında araştırma modeline ilişkin yapılan anket çalışması ile ilgili bulgu ve sonuçlara yer verilmektedir. Araştırma örneklemi Kırşehir ilinde faaliyet gösteren özel sektör kuruluşlarının 463 çalışandan oluşmaktadır. Araştırma verileri 02/07/2020-01/09/2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Yüz yüze anket yöntemi ve ölçekler kullanılarak toplanan veriler SPSS 22.0 ve AMOS 24.0 istatistik paket programlarında analiz edilmiştir. Araştırma model testi kapsamında yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, beş faktör kişilik özelliklerinin pozitif duygular üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve olumlu yönde yüksek düzeyde etkisinin olduğu, pozitif duyguların %48’inin beş faktör kişilik özellikleri ile açıklanabileceği (Standardize β=0.690, R2=0.476, p≤0.05), beş faktör kişilik özelliklerinin negatif duygular üzerinde ise istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif yönde düşük düzeyde etkisinin olduğu, negatif duygulardaki azalışın %9’unun beş faktör kişilik özellikleri ile açıklanabileceği (Standardize β=-0.292, R2=0.085, p≤0.05) gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kişilik yapısı, beş faktör kişilik özellikleri kuramı, pozitif duygular, negatif duygular, yapısal eşitlik modellemesi

Kaynakça

  1. Abu Elanain, H. M. (2007). The five-factor model of personality and organizational citizenship behavior in United Arab Emirates. SAM Advanced Management Journal, 72(3), 47–57.
  2. Alarcon, G., Eschleman, K. J. ve Bowling, N. A. (2009). Relationship between personality and burnout: A meta-analysis. Work & Stress, 23(3), 244–263.
  3. Arslan, A. ve Yener, S. (2015). Temel benlik değerlendirmeleri-girişimci kişilik ilişkisinde ençoklamacı karar verme yaklaşımının aracı değişken rolü: Konya örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(3), 283-310.
  4. Atak, H. (2013). On-Maddeli kişilik ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Nöropsikiyatri Arşivi, 50(4), 312-319.
  5. Atkinson, R. C., Atkinson, R., Smith, E. E., Bem, D. J. ve Hoeksema, S. N. (2019). Psikolojiye giriş (Y. Alogan, Çev.). Ankara: Arkadaş Yayınları.
  6. Bacanlı, H., İlhan, T. ve Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi: Sıfatlara dayalı kişilik testi (SDKT). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 261–279.
  7. Baş Atik, Z. (2018). Öğretmenlerin işle bütünleşme düzeylerinin beş faktör kişilik özellikleri, iş doyumu ve öznel iyi oluşla ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  8. Basım, H. N., Çetin, F. ve Tabak, A. (2009). Beş faktör kişilik özelliklerinin kişilerarası çatışma çözme yaklaşımlarıyla ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 24(63), 20–34.
  9. Benet-Martínez, V. ve John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: Multitrait-multimethod analyses of the Big Five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 729–750.
  10. Bernerth, J. B., Armenakis, A. A., Feild, H. S., Giles, W. F. ve Walker, H. J. (2007). Is personality associated with perceptions of LMX? An empirical study. Leadership & Organization Development Journal, 28(7), 613–631.

Kaynak Göster

APA
Korkmaz, F., & Çetinkaya, F. F. (2021). Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 774-790. https://doi.org/10.32709/akusosbil.846125
AMA
1.Korkmaz F, Çetinkaya FF. Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi. AKÜSBD. 2021;23(3):774-790. doi:10.32709/akusosbil.846125
Chicago
Korkmaz, Fatma, ve Fatih Ferhat Çetinkaya. 2021. “Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (3): 774-90. https://doi.org/10.32709/akusosbil.846125.
EndNote
Korkmaz F, Çetinkaya FF (01 Eylül 2021) Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 3 774–790.
IEEE
[1]F. Korkmaz ve F. F. Çetinkaya, “Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi”, AKÜSBD, c. 23, sy 3, ss. 774–790, Eyl. 2021, doi: 10.32709/akusosbil.846125.
ISNAD
Korkmaz, Fatma - Çetinkaya, Fatih Ferhat. “Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/3 (01 Eylül 2021): 774-790. https://doi.org/10.32709/akusosbil.846125.
JAMA
1.Korkmaz F, Çetinkaya FF. Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi. AKÜSBD. 2021;23:774–790.
MLA
Korkmaz, Fatma, ve Fatih Ferhat Çetinkaya. “Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 3, Eylül 2021, ss. 774-90, doi:10.32709/akusosbil.846125.
Vancouver
1.Fatma Korkmaz, Fatih Ferhat Çetinkaya. Kişilik Özelliklerinin Pozitif ve Negatif Duygular Üzerine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modellemesiyle İncelenmesi. AKÜSBD. 01 Eylül 2021;23(3):774-90. doi:10.32709/akusosbil.846125