Erken Dönem Ekonomi Eğitimi ve Finansal Sosyalizasyonun Finansal Okuryazarlık Düzeyine Etkisi
Öz
Bu çalışmada amaç, erken dönem ekonomi ve finans eğitimi ile finansal sosyalizasyon ajanlarının bireyin finansal okuryazarlık düzeyi ve finansal davranışları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaç çerçevesinde Trabzon, Ordu, Samsun ve Erzincan bölgesinde 14-18 yaş aralığında olup Uluslararası Bakalorya (IB) eğitimi alan ve almayan özel okul öğrencileri ile Ticaret Meslek Lisesi öğrencilerinden oluşan 1274 kişilik üç farklı gruba anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre Uluslararası Bakalorya Eğitimi alan öğrencilerle çocukluk dönemi finansal sosyalizasyon faktörlerinden aile geçmişi, alınan ekonomi eğitimi ve kalitesi, para ve iş üzerinden sağlanan finansal sosyalleşme ve aritmetik bilgi değişkenlerinin finansal okuryazarlık düzeyi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiş ve bu öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin finansal davranışları üzerinde pozitif bir etkisi olduğu görülmüştür. IB eğitimi almayan diğer okul öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeylerinin ise finansal davranışları üzerinde bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Finansal sosyalizasyon, finansal okuryazarlık, inansal davranış, erken dönem ekonomi eğitimi, uluslararası bakalorya eğitimi
Kaynakça
- Akdoğan, A. (2014), "Türkiye’deki Uluslararası Bakalorya Pyp programı uygulayan okulların etkili okul özellikleri ve okul kültürü açısından incelenmesi", (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
- Bowen, C. F. (2002), "Financial knowledge of teens and their parents", Financial Counseling and Planning, 13(2), 93-102.
- Bruhn, M., Leão, L. d. S., Legovini, A., Marchetti, R. and Zia, B. (2016), "The impact of high school financial education: Evidence from a large-scale evaluation in Brazil", American Economic Journal: Applied Economics, 8(4), 256-295.
- Bucciol, A. and Veronesi, M. (2014), "Teaching children to save and lifetime savings: What is the best strategy", Journal of Economics Psychology, 45, 1-17.
- Cesarini, D., Johannesson, M., Lichtenstein, P., Sandewall, Ö. and Wallace, B. (2010), "Genetic variation in financial decision making", The journal of finance, 65(5), 1725-1754.
- Chinadle, N. (2008), "Lucey, TA, & Cooter, KS (eds), Financial Literacy for Children and Youth", In: Springer.
- Danes, S. M. (1994), "Parental perceptions of children’s financial socialization", Financial Counseling and Planning, 5(1), 27-149.
- Danes, S. M. and Haberman, H. (2007), "Teen financial knowledge, self-efficacy, and behavior: A gendered view", Journal of Financial Counseling and Planning, 18 (2).
- Danes, S. M., Huddleston-Casas, C. and Boyce, L. (1999), "Financial planning curriculum for teens: Impact evaluation", Journal of Financial Counseling and Planning, 10(1), 26.
- Dohmen, T., Falk, A., Huffman, D. and Sunde, U. (2012), "The intergenerational transmission of risk and trust attitudes" The Review of Economic Studies, 79(2), 645-677.