Yıl 2019, Cilt 21 , Sayı 3, Sayfalar 703 - 719 2019-09-30

Recognizing a Republican Woman from Her Writings: Iffet Halim Oruz and Her Writings in Women Newspaper (1947-1963)
Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963)

Sezen Karabulut [1]


The changes and transformations in education, culture and social fields paved the way for the raising of an educated class together with the beginning of the Turkish modernization process. Women can be seen to take part, albeit limited, within this group of intellectual. These pioneers who started working in the field of literature continued also in the field of women's movement and enabled important steps to be taken for the active participation of women in the public sphere.  İffet Halim Oruz has an important place among intellectual Turkish women as well. Her efforts both in the Turkish Women’s Association and in the women publications are noteworthy. Women's publishing, which started with the Tanzimat period, showed a significant development in the process. However, a significant portion of these publications, which were prepared for women, were published in journal format and remained limited in content. For Women Newspaper, which was launched under the leadership of İffet Halim Oruz on March 1, 1947 and has continued its publication life for a long time with its wide size, preferably including political and social issues along with broad content, broke an important new ground. This study aims to introduce İffet Halim Oruz, one of the Turkish intellectuals of the Republican era, and her works in Women Newspaper. Therefore, the writings of Iffet Halim Oruz, published in Women Newspaper between 1947 and 1963, on the subject on women’s role in social, political and educational life were examined categorically.


Türk Modernleşme sürecinin başlaması ile birlikte eğitim, kültür ve sosyal alanda yaşanan değişim ve dönüşümler beraberinde aydın bir sınıfın yetişmesine zemin hazırlamıştır. Bu aydın zümrenin içerisinde kadınların da yer aldığı görülmektedir. Dönemin öncüleri, edebi alanda başladıkları çalışmalarını kadın hareketi alanında da sürdürmüşler ve kadının kamusal alanda aktif olarak yer almasında önemli adımlar atılmasını sağlamışlardır. Aydın kadınlar denilince İffet Halim Oruz bu figürler arasında en çok akla gelenlerden biridir. Oruz’un gerek Türk Kadınlar Birliği’ndeki çalışmaları gerekse de kadın yayınları konusundaki çalışmaları dikkate değerdir. Tanzimat’la birlikte başlayan kadın yayıncılığı süreç içerisinde önemli bir gelişme göstermiştir. Ancak kadınlara yönelik hazırlanan bu yayınların önemli bir kısmı dergi formatında çıkarılmış ve içerik olarak sınırlı kalmıştır. İffet Halim Oruz başkanlığında 1 Mart 1947’de yayın hayatına başlayan Kadın Gazetesi ise önemli bir ilki gerçekleştirerek büyük boy, siyasi ve sosyal konulara öncelikli olarak yer vererek geniş bir içerik ile uzun yıllar yayın hayatına devam etmiştir. Bu çalışmada Cumhuriyet döneminin aydın Türk kadınlarından biri olan İffet Halim Oruz’u ve Kadın Gazetesi’ndeki çalışmalarını tanıtmak amaçlanmıştır. Bunun için İffet Halim Oruz’un 1947-1963 yılları arasında Kadın Gazetesi’nde yayınlanmış sosyal, siyasi ve eğitim hayatında kadının yeri konularını işleyen yazıları kategorik olarak incelenmiştir.


  • Akdağ (Koç), Ç. T. (2010). Modernleşme Yolunda Bir “Kadın Gazetesi”, İstanbul’da Fikir Gazeteciliği Sempozyumu, (21-22 Ekim 2010), 205-225.
  • Babalık, B. ve Erdoğan, D. (2016). Demokrat parti İktidarında Kadın Dergileri ve Kadın İmajı (1950-1954), Geçmişten Günümüze Şehir ve Kadın I, (E. O. Köse), Canik Bld. Kültür Yay.
  • Balcı, M. ve Tuzak, M. (2017). Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Nezihe Muhiddin Özelinde Türk Kadınlarının Siyasi Hakları İçin Mücadelesi, Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, I: 43-51.
  • Caporal, B. (1982). Kemalizm ve Kemalizm Sonrası Türk Kadını, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Çakır, S. (1996). Osmanlı Kadın Hareketi, İstanbul: Metis Yayınları.
  • Çalışkan, V. ve Özey, E. (2016). Darülfünun’dan Mezun İlk Kadın Coğrafyacı: Şükufe Nihal (1897-1973), Türk Coğrafya Dergisi, 67: 61-66.
  • Demircioğlu, C. (1998). Müfide Ferit Tek ve Romanlarındaki Milliyetçilik, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Enginün İ, Canbur, M. ve Özdemir C. (1983). Milli Mücadelede Türk Kadını, Ankara: Türk Ticaret Bankası Yayınları.
  • Erdem, Y. T. ve Yiğit, H. (2010). Bacıyan-ı Rum’dan Günümüze Türk Kadınının İktisadi Hayattaki Yeri, İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayınları.
  • Halide Hanımın Nutku, Alemdar, 24 Mayıs 1919.
  • İnsel, A. ve İlyasoğlu, D. (1984). Kadın Dergilerinin Evrimi, Türkiye’de Dergiler ve Ansiklopediler (1849-1984), İstanbul.
  • İzmir Hadisesi Etrafında, Halide Edip Hanımın Nutku, Yeni Gazete, 20 Mayıs 1919.
  • Kadıköylülerin Dünkü Muazzam Mitingi, Halide Edip Hanımın Nutku, Vakit, 23 Mayıs 1919.
  • Kanter, B. (2010). Osmanlı Basın Hayatında Kadın Yazarlar, Tercüman-ı Ahval’in 150. Yılında İstanbul’da Fikir Gazeteciliği Sempozyumu (Ed. B. Ulusoy).
  • Kaplan, L. (1998). Cemiyetlerde ve Siyasî Teşkilatlarda Türk Kadını (1908-1960), Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
  • Karabulut, U. (2012). Hukuk Alanındaki İnkılâplar, İnkılap Dersleri, 4.B., Ed: S. İnan, C. Akseki, Gökçe Yay. 225-231.
  • Karaca, Ş. (2011). Fatma Aliye Hanım’ın Türk Kadın Haklarının Düşünsel Temellerine Katkıları, Karadeniz Araştırmaları, Güz 2011, 93-111.
  • Karaca, Ş. (2011). Modernleşme Döneminde Bir Kadın Yazarın Portresi: Emine Semiye Hanım, Bilig, Bahar 2011/57, 115-134.
  • Koç, Ç.T. (2018). Modernleşme Sürecinde Batı’da ve Osmanlı’da Feminizm ve Kadın Dergileri (1869-1927), İstanbul: Gece Akademi.
  • Koç, Ç.T. (2018). The New York Times Gazetesi’nde (1922-1931) Halide Edib’le İlgili Yayınlanan Haberlerin İncelenmesi, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 46: 306-322.
  • Köse, E. (2006). İffet Halim Oruz’un Hayatı, Sanatı ve Eserleri, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Kurnaz, Ş. (1991). Cumhuriyet Öncesinde Türk Kadını (1839-1923), 2. Baskı, Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı Yayınları.
  • Kurnaz, Ş. (2008). Osmanlı Kadın Hareketinde Bir Öncü Emine Semiye, İstanbul: Timaş Yay.
  • Oruz, İ. H. (1986). Türkiye’de Kadın Devrimi, İstanbul: Gül Matbaası.
  • Oruz, İ. H. 1950 Seçimlerinde Kadınlara Düşen Görevler, Kadın Gazetesi, 27 Mart 1950.
  • Oruz, İ. H. Cumhuriyet Kadını, Kadın Gazetesi, 17 Kasım 1947.
  • Oruz, İ. H. Davalarımız, Kadın Gazetesi, 22 Mart 1947.
  • Oruz, İ. H. Din ve Dil Meselelerine Dair, Kadın Gazetesi, 17 Temmuz 1950.
  • Oruz, İ. H. Eğitim Projesi, Kadın Gazetesi, 13 Aralık 1948.
  • Oruz, İ. H. Kadın Gazetesi Eğitim Toplantısı, Kadın Gazetesi, 10 Ocak 1949.
  • Oruz, İ. H. Kadın Gazetesi”, Kadın Gazetesi, 1 Mart 1947.
  • Oruz, İ. H. Kadın Gazetesinin Bir Yıllık Çalışmaları Dolayısıyla, Kadın Gazetesi, 1 Mart 1948.
  • Oruz, İ. H. Kadın Gözüyle, Kadın Gazetesi, 26 Ocak 1948.
  • Oruz, İ. H. Kız Enstitüleri, Kadın Gazetesi, 14 Haziran 1948.
  • Oruz, İ. H. Moda ve Lüks, Kadın Gazetesi, 12 Temmuz 1947.
  • Oruz, İ. H. Onyedinci Yayın Yılı, Kadın Gazetesi, 4 Mart 1963.
  • Oruz, İ. H. Türk Kadın Birliği, Kadın Gazetesi, 16 Mayıs 1949.
  • Oruz, İ. H. Türk Kadın İnkılabı Hakkında Yanlış Görüşler, Kadın Gazetesi, 7 Kasım 1949.
  • Oruz, İ. H. Yeniden Seçim Yapılırsa, Kadın Gazetesi, 6 Ekim 1947.
  • Tansel, F. A. (1987). Memleketimizde Gençler İçin Kurulan İlk Dernekler, Gazete ve Dergiler, Belleten, LI/199, s. 281-304.
  • Tekeli, Ş. (1979). Türkiye’de Kadının Siyasal Hayattaki Yeri, Türk Toplumunda Kadın (Ed.N.A. Unat), Ankara: Türk Sosyal Bilimler Derneği.
  • Tekeli, Ş. (1982). Kadınlar ve Siyasal Toplumsal Hayat, İstanbul: Birikim Yayınları.
  • Tekeli, Ş. (1988). Kadınlar İçin, İstanbul: Alan Yayıncılık.
  • Toprak, Z. (2014). Türkiye’de Kadın Özgürlüğü ve Feminizm (1908-1935), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  • Ünal, B (2010). Türk Kadınlığı İçin Çağdaş Bir Adım: Kadın Gazetesi (1947-1951), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.
  • Üsküdar Hanımlarının Tezahüratı, Alemdar, 19 Mayıs 1919.
  • Zihnioğlu, Y (2003). Kadınsız İnkılâp Nezihe Muhiddin, Kadınlar Halk Fırkası, Kadın Birliği, İstanbul: Metis Yayınları.
  • Alemdar
  • Cumhuriyet Kadını
  • Ev-İş
  • Ev-Kadın
  • Kadın Dünyası
  • Kadın Gazetesi
  • Kadın Yazıları
  • Türk Kadını
  • Vakit
  • Yeni Gazete
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Coğrafya – Tarih
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5416-8800
Yazar: Sezen Karabulut (Sorumlu Yazar)
Kurum: Pamukkale Üniversitesi, Tarih Bölümü
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Eylül 2019

Bibtex @derleme { akusosbil553797, journal = {Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1302-1265}, eissn = {2149-4894}, address = {}, publisher = {Afyon Kocatepe Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {21}, pages = {703 - 719}, doi = {10.32709/akusosbil.553797}, title = {Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963)}, key = {cite}, author = {Karabulut, Sezen} }
APA Karabulut, S . (2019). Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 21 (3) , 703-719 . DOI: 10.32709/akusosbil.553797
MLA Karabulut, S . "Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963)". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2019 ): 703-719 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/akusosbil/issue/48890/553797>
Chicago Karabulut, S . "Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963)". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2019 ): 703-719
RIS TY - JOUR T1 - Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963) AU - Sezen Karabulut Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.32709/akusosbil.553797 DO - 10.32709/akusosbil.553797 T2 - Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 703 EP - 719 VL - 21 IS - 3 SN - 1302-1265-2149-4894 M3 - doi: 10.32709/akusosbil.553797 UR - https://doi.org/10.32709/akusosbil.553797 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963) %A Sezen Karabulut %T Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963) %D 2019 %J Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1302-1265-2149-4894 %V 21 %N 3 %R doi: 10.32709/akusosbil.553797 %U 10.32709/akusosbil.553797
ISNAD Karabulut, Sezen . "Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963)". Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 / 3 (Eylül 2019): 703-719 . https://doi.org/10.32709/akusosbil.553797
AMA Karabulut S . Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963). AKUSBD. 2019; 21(3): 703-719.
Vancouver Karabulut S . Bir Cumhuriyet Kadınını Yazılarından Tanımak: İffet Halim Oruz ve Kadın Gazetesi’ndeki Yazıları (1947-1963). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 21(3): 719-703.