Toplum Temelli Sosyal Hizmetin Örneği: Türk Kızılay Toplum Merkezleri

Öz

Toplum temelli sosyal hizmet yaklaşımı, bireylerin ve toplulukların sosyal, ekonomik ve kültürel ihtiyaçlarına yerel düzeyde yanıt vermeyi, hizmet süreçlerine aktif katılımı sağlamayı ve yerel kaynakları etkin bir şekilde kullanmayı önceliklendiren bir model olarak önem kazanmaktadır. Bu yaklaşım, özellikle kırılgan ve dezavantajlı grupların sosyal uyumunun sağlanması, güçlendirilmesi ve toplumsal bütünleşmelerinin desteklenmesi açısından çağdaş sosyal hizmet anlayışının merkezinde yer almaktadır. Türkiye’de bu anlayışın en kapsamlı örneklerinden biri, Türk Kızılay Toplum Merkezleri tarafından sunulmaktadır. Söz konusu merkezler, ulusal ölçekte sosyal hizmet uygulamalarına yön vermelerinin yanı sıra sahada edindikleri deneyimlerle topluma yaygın bir hizmet ağı sunmaları bakımından dikkate değerdir. Araştırmanın amacı, bu merkezlerin dezavantajlı birey ve gruplara yönelik geliştirdikleri sosyal destek modellerini incelemek ve bu modellerin etkinliğini değerlendirmektir. Çalışma, toplum temelli sosyal hizmetin sosyal uyum, güçlendirme ve toplumsal katılım gibi boyutlarını merkeze alarak Türk Kızılay Toplum Merkezlerinin katkılarını ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, toplum temelli sosyal hizmetin yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Bu bağlamda, Türk Kızılay Toplum Merkezleri sosyal hizmet alanında iyi bir uygulama modeli olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Kızılay
• Toplum Merkezi
• Sosyal Hizmet

An Example of Community-Based Social Services: Turkish Red Cross Community Centers

Öz

The community-based social service approach is gaining importance as a model that prioritizes responding to the social, economic, and cultural needs of individuals and communities at the local level, ensuring active participation in service processes, and effectively utilizing local resources. This approach is at the heart of contemporary social service understanding, particularly in terms of ensuring the social integration of vulnerable and disadvantaged groups, empowering them, and supporting their social cohesion. One of the most comprehensive examples of this understanding in Turkey is provided by the Turkish Red Crescent Community Centers. These centers are noteworthy not only for guiding social service practices on a national scale but also for providing a widespread service network to the community through the experience they have gained in the field. The aim of the study is to examine the social support models developed by these centers for disadvantaged individuals and groups and to evaluate the effectiveness of these models. The study highlights the contributions of Turkish Red Crescent Community Centers by focusing on dimensions of community-based social services such as social integration, empowerment, and social participation. The research findings show that community-based social services have positive effects not only at the individual level but also at the societal level. In this context, Turkish Red Crescent Community Centers stand out as a good practice model in the field of social services.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Red Crescent
• Community Center
• Social Services

Kaynakça

1. Yayımlanmış Eserler
2. Akıncı, A., & Altuntaş, M. (2021). Türkiye Kızılay Derneği. İçinde N. Özmen & A. Beki (Eds.), Sosyal hizmet kurum ve kuruluşları yerel yönetimler – sivil toplum kuruluşları – özel sektör (ss. 157-174). Efe Akademi Yayınları.
3. Altuntaş, M., & Kılıç, M. V. (2019). Geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların okullaştırılmasıyla ilgili yapılan çalışma: Türk Kızılay şartlı eğitim yardımı örneği. Sosyal Hizmet Sempozyumu. Ankara.
4. Apak, H., & Abay, A. R. (2019). Sosyal hizmet ve maneviyat: Sosyal çalışmacılar üzerine bir alan araştırması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 56-87. https://doi.org/10.33417/tsh.516686
5. Bielh, K. S. (2019). Türkiye'de toplum merkezleri: Güncel uygulamaların çeşitliliğini anlamak. Istanbul Policy Center Sabancı University.
6. Canda, E. R. (2008). Spiritual connections in social work: Boundary violations and transcendence. Journal of Religion & Spirituality in Social Work: Social Thought, 27(1-2), 25-40. https://doi.org/10.1080/15426430802113749
7. Cılga, I. (2002) Geleceğe yöneliş için mesleki güçlerin devingenliği. İçinde K. Karataş & S. İl (Eds.), Sosyal hizmet eğitiminde yeniden yapılanma I (ss. 128-137). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Yüksekokulu.
8. Heidegren, C. G. (2004). Book review: Recognition and social theory. Acta Sociologica, 47(4), 365-373. https://doi.org/10.1177/0001699304048669

9. Houston, S., & Montgomery, L. (2017). Reflecting critically on contemporary social pathologies: Social work and the 'good life'. Critical and Radical Social Work, 5(2), 181-196. https://doi.org/10.1332/204986016X14811848967494
10. Kaya, T. (2017). Yerleşim evleri ve göçmenden vatandaşa: Hull house örneği. İnsan Hakları Yılllığı, 35, 79-95.
11. Kesgin, B. (2016). Sosyal hizmetin yerelleşmesi ve sosyal hizmette yerel yönetimlerin artan rolü. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 319-340.
12. Mulder, C. (2015). From the inside out: Social workers expectations for integrating religion and spirituality in practice. Journal of Religion & Spirituality in Social Work: Social Thought, 34(2), 177-204. https://doi.org/10.1080/15426432.2014.993106
13. Öksüz, M. (2023). Ortopedik engelli eşlerin evlilik doyumu: Yalova örneği (Yayınlanmamış Doktora tezi, Yalova Üniversitesi).
14. Sheafor, B. W., & Horejsi, C. R. (2003). Techniques and guidelines for social work practice. Allyn & Bacon.
15. Yalman, Y., & Harmandaoğlu, N. (2023). Göç ve sosyal hizmet: Türkiye’de göçmenlere yönelik ekonomik destek hizmetlerine bakış. Uluslararası Güncel Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 10-14.
16. İnternet Kaynakları
17. Türk Kızılay Toplum Merkezleri. (2025a). Türk Kızılay toplum merkezi uygulama el kitabı. https://toplummerkezi.kizilay.org.tr/media/1rhi33zn/tm_uygulama_el_kitabi.pdf
18. Türk Kızılay Toplum Merkezleri. (2025b). Koruma programı. https://toplummerkezi.kizilay.org.tr/calismalarimiz/koruma-ve-sosyal-uyum