Erzurum Ekolojik Kosullarinda Bazi Patates (Solanum tuberosum L.) Çesitlerinin Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalisma; Erzurum ekolojik sartlarinda adaptasyona alinan 12 patates çesidinin bazi kalite özelliklerini tespit etmek amaciyla yapilmistir. Çalisma, tesadüf bloklari deneme desenine göre 3 tekrarlamali olarak yürütülmüstür. Arastirmada; özgül agirlik, kuru madde, nisasta ve protein oranlari ile cips verimligi ve cipsin yag çekme orani incelenmistir. Arastirma sonucunda elde edilen iki yilin ortalamalarina göre; çesitlerin özgül agirligi 1.067-1.092, kuru madde orani % 18.14-26.10, nisasta orani % 11.32-16.38, protein orani % 10.42-12.28, cips verimliligi % 31.44-38.78 ve cipsin yag çekme orani % 32.47-38.72 arasinda degismistir. En fazla özgül agirlik (1.092), kuru madde (%26.10), nisasta orani (%16.38) ve cips verimliligi (%38.78) Lady Rosetta, protein orani (%12.28) Posof ve cipsin yag çekme orani ise (%38.72) Marfona çesitlerinden elde edilmistir. En az yag çekme orani Lady Rosetta çesidinde (%32.47) tespit edilmistir. Sonuç olarak, incelenen karakterler yönünden Lady Rosetta, Desire ve Hermes çesitleri Erzurum ekolojisi için önerilebilecek çesitlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Patates, çesit, adaptasyon, kalite

Kaynakça

1. Anonim, 1993. Tarim ve Köyisleri Bakanligi Tarimsal Üretim ve Gelistirme Genel Müdürlügü, Ankara.
2. Anonim, 1997. Nigde Patates Arastirma Enstitüsü Müdürlügü yillik arastirma raporlari.
3. Anonim, 1998. Nigde Patates Arastirma Enstitüsü Müdürlügü yillik arastirma raporlari.
4. Anonim, 2000. Nigde Patates Arastirma Enstitüsü Müdürlügü yillik arastirma raporlari.
5. Anonim, 2006. Meieoroloji Bölge Müdürlügü, Erzurum.
6. Anonim, 2008. The European Cultivated Potato Databes (www. europotato.org)
7. Arioglu, H.H., 1986. Çukurova Turfanda Patates Yetistiriciliginde Farkli Kökenli Pata . tes Çesitlerinin Verim ve Tarimsal Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerinde Bir Arastirma. DOGA, Tr. Tar. Or. D., LO(2) : 141-148.
8. Arslan, B ve Kevseroglu, K., 1991. Bitki sikliginin bazi patates (Solanum tuberosum L.) çesitlerinin verimi ve önemli özelliklerine etkileri. Yüzüncü Yil Üniv. Ziraat Fak. Der. 1/3,89-111.

9. Çaliskan, M. E., Mert, M., Günel, E., Sarihan, E., 2000. Farkli olgunlasma grubuna giren bazi patates çesitlerinin Hatayekolojik kosullarinda büyüme analizi ve yumru verimlerinin belirlenmesi. ILUlusal Patates Kongresi, 28-30 Haziran Erzurum, 263-271.
10. Didin, M. ve Fenercioglu, H., 1999. Nevsehir-Nigde Yöresinde YetistIrilen Farkli Pata tes Çesitlerinin Bazi Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Arastirma. II. Ulusal Patates Kongresi, 28-30 Haziran, s: 273-283, Erzurum.
11. Dijokic, A., Susic, S., Vasiljevic, Z., Djekic, R. and Dimitrijevic, R., 1998. New Dutch Potato Variety Study in Agro-Ecological Conditions of Dragacevo-Kaona. Filed Crops AbstractVol:68, No: 10.
12. Dean, B.B. 1994. Managing The Potato Production System. Food Products Pres, USA, 59-61.
13. Er, C ve Uranbey, S., 1998. Nisasta ve Seker Bitkileri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fak. Ders Kitabi, Yay. No: 1504, Ankara.
14. Glendinning, D.R., 1983. Poatato introduction and breeding up to the early 20th Cen tury. New Phytol., 94:497-505.
15. Güler, A ve Kolsarici, Ö., i995. Farkli lokasyonlarda yetistirilen degisik olumlu bazi patates çesitlerinde (Solanum tuberosum L.) yüksekligin morfolojik fizyolojik, verim ve kalite özelliklerine etkisi. Tr. J. of Agriculture and Forestry (19) 383389.
16. Günel, E., Çaliskan, M.E., Yigitbasi, S. 2002. Hatay yöresi turfanda patates yetistirici liginde farkli hasat tarihlerinin yumru verimi ve ürünün ekonomik degeri üzeri ne etkileri. III. Ulusal Patates Kongresi, 23-27 Eylül, Izmir, s. 193-207.
17. Incekara, F., 1973. Endüstri Bitkileri ve islahi. Cilt 3, Nisasta, Seker Bitkileri ve islahi. , Ege Üniv. Matbaasi, Yay. No: 101, Izmir.
18. Incekara, F. ve Çaliskan, c., 1980. Farkli dikim periyotlarinin bazi patates çesitlerinde fizyolojisi, verim ve kaliteye etkisi. Türkiye i. Patates Kongresi Tebligleri. s.85-1 O1. Ankara.
19. Kacar, B., 1972. Bitki ve Topragin Kimyasal Analizleri II. Bitki Analizleri. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay. 113.
20. Kadaster, tE., 1960. Zirai Kimya Tatbikati. Birinci Kitap,Yem Bitkileri. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay. 113.
21. Kara, K., 1996. Degisik sürelerde depolanan patates çesitlerinin bazi özellikleri üzerine bir arastirma. Gida, 21 :215-225.
22. Kara, K., E. Günel ve E. Oral, 1986. Erzurum Ekolojik Kosullarinda Bazi Patates Çesitlerinin Verim ve Adaptasyonu. Atatürk Üni. Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (L-4): 53-67.
23. Karadogan, T., 1994. Bazi Patates Çesitlerinin Cips ve Parinak (Kizarmis) Patates Kali tesi Üzerinde Bir Arastirma. Atatürk Üni. Zir. Fak. Der. 25(l), 30-38. 38~ ~39 Erzurum Ekolojik Kosullannda Bazi Patates (Solanum tuberosum L.) Çesitlerinin Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi
24. Karadogan T, Günel E., 1992. Bazi patates çesitlerin Erzurum ekolojik kosullarina adaptasyonu ile verim ve verim unsurlari üzerine bir arastirma. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Der. 23 (i): 1-15, Erzurum.
25. Lisinska, G. and Leszczynski, W., 1989. Potato tubers as a row material for processing and nutrition. In Poatato Science and Tecnology Edited by G. Lisinska and W.
26. Leszczynski,. Department of Food Technology, Agricultural Academy, Wroclaw, Poland.
27. Oral, E., 1979. Endüstri Bitkileri I. Nisasta ve Seker Bitkilerinin Yetistirilis Teknigi. Ders Notlari. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bit. BöL.,Erzurum.
28. Pehluvan, M., A.M. Kumlay, C. Kaya, E. Tozlu, T. Dizikisa ve M. Okçu, 2006. Bazi Patates Çesitlerinin Erzurum-Pasinler Ekolojik Kosullarina Uyumu. iv. Ulusal patates Kongresi, 06-08 Eylül, s: 98-102, Nigde
29. Tekalign, T., P.S. Hammes. 2005. Growth and Productivity of Potato as Influenced By Cultuvar and Reproductive Growth: II. Growth Analysis, Tuber Yield and Qua lity. Scentia Horticulturae, 105:29-44.
30. Sezen, Y., 1995. Gübreler ve Gübreleme ders Notlari, Atatürk Ün iv. Ziraat Fak. Toprak Bölümü, Erzurum.
31. Sehirali, S. ve M. Özgen, 1986. Bitki islahi. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yay. No: 172, Ankara.
32. Senol, S., 1970. Erzurum sartlarinda bitki sikligi ve tohum agirliginin patateste verim ve diger bazi özelliklerine etkisi. Ayyildiz matbaasi, Ankara.
33. Senol, S., 197 i. Erzurum Ekolojik Sartlari Altinda Yerli ve Yabanci Önemli Bazi Patates Çesitleri Üzerinde Arastirmalar. Atatürk Üniv. Yayinlari No:83, Ziraat Fakülte si Yayinlari No: 30, Arastirma Serisi: 10, Erzurum, 117.
34. Senol, S., 1973. Patates Muhafazasinda Sicaklik, Müddet, Yumru Özgül Agirligi ve Çesit Özelliginin Yumruda Kuru Madde ve Cips Kalitesine Etkisi. Atatürk Üniv. Yay. No: 159, Zir. Fak. Yay. No:76, Arastirma No:49, Ankara.
35. Yildiz, N., 1994. Arastirma Deneme Metodlari. II. Baski. Atatürk Üniversitesi Zir. Fak. Yay., No: 697, Erzurum.
36. Yilmaz, H.A. ve Güiiüoglu., L, 2002. Harran ovasi kosullarinda yetistirilen kimi patates çesitlerinin tarimsal ve bazi kalite özellikleri üzerinde bir arastirma. III. Ulusal Patates Kongresi, Bornova, Izmir, 179- 192.