Türkiye’nin Domates İhracat Performansı ve Rakabet Gücü

Öz

Bu çalışmanın amacı Türk domatesinin uluslararası rekabet gücünü analiz etmektir. Çalışmada Balassa’nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler indeksi (AKÜ) ile birlikte Vollrath’ın Göreli İhracat Avantajı (RXA) indeksi kullanılmıştır. Bu araştırmada 1995-2014 dönemi için Uluslararası Ticaret Merkezinin istatistiki verilerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Rusya Türk domatesinin bir numaralı ithalatçısıdır. Bununla birlikte Türkiye son yıllarda Avrupa pazarındaki payını artmaktadır.  Araştırma sonucunda Türkiye’nin domates ihracatında karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu belirlenmiştir. Ancak son yıllarda her iki indeks değeri de sürekli gerilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dış ticaret,karşılaştırmalı üstünlük

Turkey’s Export Performance of Tomato and Competitiveness

Abstract

The objective of this study is to analyze the competitiveness of the Turkish tomato. In this study, used Balassa’s Revealed Comparative Advantage (RCA) index and Vollrath’s Relative Export Advantage (RXA) index. The study used International Trade Centre statistical data for the period 1995-2014. Results indicated that Russia is the number one importer of Turkish tomatoes and Turkey has expanded into some European markets. A study found that Turkey has a comparative advantage in tomato. But the value of both indices is constantly decreasing.

Keywords

• Foreign trade,revealed comparative advantage

Kaynakça

1. Ahmad, N. ve Kalim, R., 2013. Changing Revealed Comparative Advantage of Textile and Clothing Sector of Pakistan: Pre and Post Quota Analysis, Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 7 (3), s. 520-544.
2. Akgüngör, S., Funda Barbaros, R. ve Kumral, N., 2002. Competitiveness of the Turkish Fruit and Vegetable Processing Industry in the European Union Market, Russian & East European Finance and Trade, 38 (3), 34-53
3. Akhtar, W., Akmal, N., Shah, H., Niazi, M.A. ve Tahir, A., 2013. Export Competitiveness of Pakistani Horticultural Products, Pakistan J. Agric. Res. 26 (2), 87-96
4. Altay, B. ve Gürpınar, K., 2008. Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Bazı Rekabet Gücü Endeksleri: Türk Mobilya Sektörü Üzerine Bir Uygulama, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F: Dergisi, 10 (1), 257-274
5. Bayramoğlu, Z., Çelik, Y. ve Oğuz, C., 2009. Konya İlinde Elma Üretiminin Mevcut Durumu ve Gelişme Olanakları, Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 2 (1), 11-15
6. Çelik, Ş. ve Özbay, N., 2015. Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği, Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2 (2), 207–213
7. De Pablo Valenciano, J. ve Pérez Mesa, J. C., 2004. The competitiveness of Spanish tomato export in the European Union, Spanish Journal of Agricultural Research, 2 (2), 167-180
8. Erkan, B., 2012. Türkiye’nin Geleneksel İhraç Tarım Ürünlerinde Uzmanlaşma Düzeyi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi (Online), 4 (1), 75-83

9. Ertürk, Y.E. ve Çirka, M., 2015. Türkiye’de ve Kuzey Doğu Anadolu Bölgesi (KDAB)’nde Domates Üretimi ve Pazarlaması, YYÜ Tarım Bilimleri Dergisi, 25 (1), 84-97
10. Fidan, H. 2009. Comparison of Citrus Sector Competitiveness between Turkey and EU-15 Member Countries, HORTSCIENCE, 44 (1), 89–93
11. Haşim Keskin, A: ve Karakayacı, Z., 2014. Konya İli Çumra İlçesindeki Domates Üretiminde Domates Güvesinin (Tuta absoluta) Sosyo-Ekonomik Etkilerinin Değerlendirilmesi, XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3-5 Eylül Samsun, 688-692
12. Havrila, I. ve Gunawardana, P., 2003. Analysing Comparative Advantage and Competitiveness: An Application to Australia’s Textile and Clothing Industries, Australian Economic Papers, 42 (1), 103-117
13. Keskin, G., 2010. Türkiye’de Domates Salça Sanayi ve İç Piyasada Fiyat Değişimleri, YYÜ Tarım Bilimleri Dergisi, 20 (3), 214-221
14. Keskin, G., Tatlıdil, F.F. ve Dellal, İ., 2010. An Analysis of Tomato Production Cost and Labor Force Productivity in Turkey, Bulgarian Journal of Agricultural Science, 16 (6), 692-699
15. Keskin, G., 2012. Domates ve Domates Salçası Durum-Tahmin: 2012/2013, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, Yayın No: 219, Ankara.
16. Koç, D., 2005. Yaş Meyve ve Sebze Sektörü Ticaretini Etkileyen Gelişmeler ve Türkiye’nin Rekabet Üstünlüğü Analizi, T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Ankara.
17. Kök, R. ve Orhan, Ç., 2005. Türkiye Tekstil Endüstrisi ve Rekabet Gücü: AB Ülkeleriyle Karşılaştırmalı Bir Analiz Örneği, 1989-2001, İktisat, İşletme ve Finans Dergisi, 20 (228), 68-81
18. Mortazavi, S.A., Kaliji, S.A., Aminvaran, M. ve Hezareh, R., 2013. Iran’s Raisins Export Comparative Advantage and Top Five Raisins Exporter Countries, International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 5 (15), 1606-1611
19. Şili, Ş. ve Gündüz, O., 2014. Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi, XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3-5 Eylül Samsun, 714-719
20. Vlachos, I., 2001. Comparative advantage and uncertainty in the international trade of Mediterranean agricultural products: an empirical analysis, Medit, 12 (4), 42-49.
21. Vollrath, T.L., 1991. A Theoretical Evaluation of Alternative Trade Intensity Measures of Revealed Comparative Advantage, Weltwirtschafliches Archiv, 127, 265–279
22. Uçum, İ., Gülçubuk, B., Berk, A., Korkut, L. ve Saçtı, H., 2014. Kırsal Alanda Tarımda Kalkınmanın Sağlanmasında Kümelenme Yaklaşımı, XI. Ulusal Tarım Ekonomisi Kongresi, 3-5 Eylül Samsun, 282-289
23. Utkulu, U. ve İmer, H., 2009. Türk Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Avrupa Birliği Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Karşısındaki Rekabet Gücünün Alt Sektörler Düzeyinde Ölçülmesi, Rekabet Dergisi, Sayı: 36, s. 3-43
24. Zhang, M., 2012. International Competitiveness of the Chinese Apples Industry: A Comparison of Six Countries, The Ritsumeikan Economic Review, 62 (3), 424-434.