Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi

Fırat Sefaoğlu; Canan Kaya

doi:10.28955/alinterizbd.348071

Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, Erzurum ekolojik koşullarına uygun yağlık ayçiçeği genotiplerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Ayçiçeği denemesi 2015 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Pasinler deneme istasyonunda kurulmuştur. Çalışmada 10 farklı yağlık ayçiçeği genotipi kullanılmıştır. Araştırmada genotiplerin çıkış ve çiçeklenme süresi, bitki boyu, tabla çapı, bin dane ağırlığı, tohum verimi, ham yağ oranı ve ham yağ verimi öğeleri incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre, genotipler arasında dane verimi, yağ oranı, yağ verimi, bin dane ağırlığı, bitki boyu ve tabla çapı bakımından farklılığı P<0.01 ihtimal sınırında önemli olduğu belirlenmiştir. En yüksek tohum verimi Bosfora (279,8 kg da^-1), en düşük tohum verimi ise Erz 10-3 (146,9 kg da^-1), en yüksek ham yağ oranı 08 Tr 003 (% 41,2), en düşük ham yağ oranı ise Erz 10-3 (% 30,5), en yüksek ham yağ verimi 111,9 kg da^-1ile Bosfora, en düşük ham yağ verimi ise 44,8 kg da^-1ile Erz 10-3 genotipinden elde edilmiştir

Anahtar Kelimeler

Yağlık ayçiçeği,Helianthus annuus,tane verimi

Kaynakça

Acar, M., Gizlenci, Ş., Öner, E.K., 2011. Sunflower breeding studies ın blakcsea area. Sunflower breeding and adaptation studies ın cukurova region. International Symposium On Sunflower Genetic Resources. October 16 – 20, 2011. S.47. Kuşadası, İzmir, Turkey.
Albayrak, Ş.N., 2014. Ekim Zamanlarına Göre Uygulanan Değişik Azotlu Gübre Formlarının Yağlık Ayçiçeği (Helianthus Annuus L.) Çeşitlerinin Verim Ve Verim Unsurlarına Etkisi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi.
Andrei, E., Ivancia, V., Barnaveta, E., Tarnauceanu, D., 1992. Aspects and directions on seed production of sunflower in lasi County. Cercetari Agronomice in Moldova, 25 (1): 248-252.
Carter, F.C., 1978, Sunflower Science and Technoloby. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, USA, p 505.
Çil, A.N., Çil, A., Evci, G., Kaya, Y., 2011a. Sunflower breeding and adaptation studies ın cukurova region. International Symposium On Sunflower Genetic Resources. October 16 – 20, 2011. S.53. Kuşadası, İzmir, Turkey.
Demirel, A., 2014. Kırşehir Ekolojik Koşullarında Bazı Yağlık Ayçiçeği Çeşitlerinin Verim ve Verim Öğelerinin belirlenmesi Ahi Evran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi
Esechie, H.A., Elias, S., Rodribez, V., and Alasmi, H.S., 1996, Response of Sunflower (Helianthus annuus L.) to planting pattern and population density in a desert climate. J. Of Agric. Sci., Camb., 126: 455-461.
Ekin, Z., 2005. Van’da Yağlık Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Çeşitlerinde Farklı Ekim Zamanı ve bitki Sıklıklarının Tarımsal, Fizyolojik, Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Doktora Tezi.

Evci, G., Pekcan, V., Yılmaz, İ.M., Kaya, Y., Şahin, İ., Cıtak, N., Tuna, N., Ay, O., Pilaslı, A., 2011. Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) yağ Kalitesi ve verim öğeleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Türkiye IX. Tarla Bitkileri Kongresi. S.279. Bursa.
Fick, G.N., 1978 . “Selection for self-fertility and oil percentage in development of sunflower hybrids” Proc. VIII.Int. Sunflower Conf. 418-422.
Gül, V., 2014. Farklı Gelişme Sürelerine Sahip Yağlık Ayçiçeği Geenotiplerin Farklı Azot Dozlarına Tepkileri. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi.
Haris, H.C., J.R. Mc William and W.K. Mason. 1978. Influence of temperature on oil content and composition of sunflower seed. Aust. J. Agric. Res. 29: 1203-1212.
Kara, K.,1986. Erzurum ekolojik koşullarında bazı yağlık ayçiçeği (Helianthus annus L.) çeşitlerinin fenolojik, morfolojik özellikleriyle verim ve verim öğeleri üzerinde bir araştırma. Doğa Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, 1: 366-377.
Kara, K. 1991. Bazı Yerli ve Yabancı Yağlık Ayçiçeği (Helianthus annus L.) çeşitlerinin zirai karakterleri üzerine bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22(2), 62-77. Erzurum.
Kara, K., Öztürk, E., Polat, T., 2013. Farklı yetişme sürelerine sahip yağlık ayçiçeği çeşitlerinin kuru ve sulu koşullarda kışlık (dondurma) ve yazlık olarak yetiştirilmesi üzerine bir araştırma. Türkiye 10.Tarla Bitkileri Kongresi, 10-13 Eylül 78-85, Konya.
Karaaslan, D., Söğüt, T., Şakar, D., 1999. Diyarbakır sulu koşullarında ikinci ürün tarımına uygun ayçiçeği çeşitlerinin belirlenmesi. Türkiye III. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kasım, Adana, 52-56
Karaaslan, D., Söğüt, T., 2003. Kuru koşullarda yetiştirilen bazı ayçiçeği çeşitlerinin agronomik özellikleri. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi. 13 – 17 Ekim, Diyarbakır. 473-476.
Karakuş, A., Kaya, C., Sefaoğlu, F., 2014. Bazı yağlık ayçiçeği (Helianthus annus L.) çeşit adayı ve çeşitlerinin erzurum koşullarında adaptasyon kabiliyetlerinin belirlenmesi. Enerji Tarımı ve Biyoyakıtlar 4. Ulusal Çalıştayı. 28-29 Mayıs 2014 Samsun. 115-122.
Kaya, Y., 1999. Hibrit Ayçiçeği Çeşit Geliştirme Projesi. Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Edirne.
Kaya, Y., 2001. Edirne koşullarında ayçiçeği hibritlerinin farklı yıllarda olgunluk açısından gün derece toplamları kullanılarak değerlendirilmesi üzerine bir araştırma. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi. 17 – 21 Eylül, Tekirdağ . 367-372.
Kyrychenko, V.V., Kolomatska, V.P., 2011. Results Of The Scientific Program For Sunflower Breeding. Sunflower Breeding And Adaptation Studies In Cukurova Region. International Symposium On Sunflower Genetic Resources. October 16 – 20, 2011. S.26. Kuşadası, İzmir, Turkey.
Oral, E., Kara, K., 1989. Erzurum ekolojik koşullarında bazı yağlık ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitleri üzerinde bir araştırma. Doğa, Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi. Tarla Bitkileri Bölümü, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.13 (2), S. 342-355.
Özer, H., 1999. Bazı Yağlık Ayçiçeği (Helianthus annus L.) Çeşitlerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyonu ve Önemli Tarımsal
Özelliklerinin İncelenmesi. (Yüksek lisans tezi, Basılmamış). Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
Özer, H., Öztürk, E., Polat, T., 2003. Determination of the Agronomic Performances of Some Oilseed Sunflower (Helianthus annuusL.) Hybrids Grown under Erzurum Ecological Conditions. Turk J Agric For. 27 (2003) 199-205
Sefaoğlu, F., Özer, H., Öztürk, E., Polat, T., 2009. Erzurum ekolojik koşullarında bazı yağlık ayçiçeği çeşitlerinin adaptasyonu ve önemli tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi. 19-22 Ekim 2009, Hatay/Türkiye.
Süzer, S., Atakişi, İ.K., 1993. Farklı boydaki hibrit ayçiçeği çeşitlerinde verim ve verim unsurları üzerinde araştırmalar. Tekirdağ Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 2 : 81 – 92
Tozlu E., Dizikısa T., Kumlay A.M., Okçu M., Pehluvan M. ve Kaya C., 2008. Erzurum-Pasinler ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı yağlık ayçiçeği (Helianthus annuus L.) hibridlerinin agronomik performanslarının belirlenmesi. Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi, 14(4) 359-364.
TUİK, 2016, www.tuik.gov.tr, erişim tarihi 22.03.2016
Yıldız, G., Özer, H., Polat, T., Öztürk, E., Sefaoğlu, F., 2009. Farklı ekim zamanlarının yağlık ayçiçeğinin verim ve tarımsal özellikleri üzerine etkisi. Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi. 19-22 Ekim 2009, Hatay/Türkiye.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fırat Sefaoğlu
Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
Türkiye

Canan Kaya Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

31 Ekim 2017

Kabul Tarihi

18 Ocak 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 33 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.28955/alinterizbd.348071

IZ

https://izlik.org/JA22TU83DL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sefaoğlu, F., & Kaya, C. (2018). Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science, 33(1), 37-41. https://doi.org/10.28955/alinterizbd.348071

AMA

1.Sefaoğlu F, Kaya C. Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science. 2018;33(1):37-41. doi:10.28955/alinterizbd.348071

Chicago

Sefaoğlu, Fırat, ve Canan Kaya. 2018. “Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi”. Alinteri Journal of Agriculture Science 33 (1): 37-41. https://doi.org/10.28955/alinterizbd.348071.

EndNote

Sefaoğlu F, Kaya C (01 Haziran 2018) Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science 33 1 37–41.

IEEE

[1]F. Sefaoğlu ve C. Kaya, “Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi”, Alinteri Journal of Agriculture Science, c. 33, sy 1, ss. 37–41, Haz. 2018, doi: 10.28955/alinterizbd.348071.

ISNAD

Sefaoğlu, Fırat - Kaya, Canan. “Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi”. Alinteri Journal of Agriculture Science 33/1 (01 Haziran 2018): 37-41. https://doi.org/10.28955/alinterizbd.348071.

JAMA

1.Sefaoğlu F, Kaya C. Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science. 2018;33:37–41.

MLA

Sefaoğlu, Fırat, ve Canan Kaya. “Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi”. Alinteri Journal of Agriculture Science, c. 33, sy 1, Haziran 2018, ss. 37-41, doi:10.28955/alinterizbd.348071.

Vancouver

1.Fırat Sefaoğlu, Canan Kaya. Bazı Yağlık Ayçiçeğİ (Helianthus annuus L.) Genotiplerinin Erzurum Ekolojik Koşullarında Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science. 01 Haziran 2018;33(1):37-41. doi:10.28955/alinterizbd.348071

Cited By

Effects of nitrogen doses on growth and some nutrient element uptake of sunflower (Helianthus Annuus L.) hybrids

Agricultural Science and Technology

https://doi.org/10.15547/10.15547/ast.2018.04.062

Farklı ayçiçeği çeşitlerine ait tohumların bazı fiziksel ve renk karakteristikleri ile mekanik davranışlarının belirlenmesi

ANADOLU JOURNAL OF AGRICULTURAL SCIENCES

https://doi.org/10.7161/omuanajas.975045

Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi

Journal of the Institute of Science and Technology

https://doi.org/10.21597/jist.1159707

Determination of Yield, Oil and Fatty Acid Composition of Some Oil Sunflower (Helianthus annuus L) Genotypes İn Diyarbakır Conditions

Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.29050/harranziraat.756505

Iğdır Sulu Koşullarında Bazı Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin Adaptasyon Kabiliyetlerinin Belirlenmesi

Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.21597/jist.513468