Effects of Different Harvest Dates on Some Fruit Quality Parameters and Health Promoting Compounds of Morus alba L. and Morus nigra L. Fruit

Abstract

Dutlar fenolik bileşikler, antioksidantlar ve organik asitler gibi sağlık açısından faydalı bileşiklere sahip olmaları bakımından çok önemli meyvelerdir. Ancak dutlarda 2 ay kadar uzun süren hasat dönemi boyunca meyve kalitesi ve bu faydalı bileşiklerin değişimi ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Çalışmamız dutlarda bulunan bazı biyoaktif bileşikler ile meyve kalitesinin bu uzun hasat döneminde önemli ölçüde değişip değişmediğini belirlemek amacı ile yürütülmüştür. Bu amaç doğrultusunda beyaz ve karadutlar Aras Vadisinde bulunan 3 lokasyondan (Iğdır, Tuzluca ve Kağızman) ve 3 farklı hasat tarihinde 15 günlük aralıklar ile (1 Temmuzdan, 15 Temmuz, 1 Ağustos) olgun dönemde toplanmışlardır. Meyvelerin bazı organik asit ve fenolik bileşikleri HPLC/DAD sistemi ile analiz edilmiştir. Antioksidant kapasite ise spektrofotometrik yöntem ile belirlenmiştir. Meyvelerin ayrıca ağırlık, en, boy, meyve suyu pH sı, titedilebilir asitlik ve SÇKM (Suda Çözünen Kuru Madde) değerleri incelenmiştir. Fenolik bileşikler ve antioksidant aktivite tüm hasat zamanlarında ve her üç lokasyonda karadutlarda beyaz dutlardan daha yüksek seviyede tespit edilmiştir. Fenolik bileşik seviyesi ve antioksidant kapasite hasat peryodunun sonuna doğru artış göstermiştir. Tuzluca ve Kağızman lokasyonlarında bazı dalgalanmalar ile beraber bir artış yaşanırken, Iğdır lokasyonunda ise meyvelerdeki organik asit miktarı hasat sezonu sonuna doğru artmıştır. Her üç lokasyonda da hasat peryodu sonuna doğru meyve ağırlığı, eni ve uzunluğunda azalış, titre edilebilir asitlikte ise artış meydana gelmiştir. Öte yandan SÇKM ve meyve suyu pH sın da da hasat peryodu boyunca dalgalanmalar gözlemlenmiştir. Sonuç olarak hasat peryodu sonuna doğru meyvelerin küçülmesine karşı içeriklerindeki fenolik bileşikler ile antioksidant kapasitenin arttığı tespit edilmiştir. Geç dönemde hasat edilen dutların erken dönemde hasat edilenlere göre insan sağlığı açısından daha faydalı olabilecekleri düşünülmektedir.

Keywords

• Morus alba L.,Morus nigra L.,Harvest dates,Health-promoting compounds

Faklı Hasat Tarihlerinin Morus alba L. and Morus nigra L Meyvelelerinin Bazı Kalite Parametreleri ve Sağlık İçin Faydalı Bileşikler Üzerine Etkileri

Öz

Dutlar fenolik bileşikler, antioksidantlar ve organik asitler gibi sağlık açısından faydalı bileşiklere sahip olmaları bakımından çok önemli meyvelerdir. Ancak dutlarda 2 ay kadar uzun süren hasat dönemi boyunca meyve kalitesi ve bu faydalı bileşiklerin değişimi ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Çalışmamız dutlarda bulunan bazı biyoaktif bileşikler ile meyve kalitesinin bu uzun hasat döneminde önemli ölçüde değişip değişmediğini belirlemek amacı ile yürütülmüştür. Bu amaç doğrultusunda beyaz ve karadutlar Aras Vadisinde bulunan 3 lokasyondan (Iğdır, Tuzluca ve Kağızman) ve 3 farklı hasat tarihinde 15 günlük aralıklar ile (1 Temmuzdan, 15 Temmuz, 1 Ağustos) olgun dönemde toplanmışlardır. Meyvelerin bazı organik asit ve fenolik bileşikleri HPLC/DAD sistemi ile analiz edilmiştir. Antioksidant kapasite ise spektrofotometrik yöntem ile belirlenmiştir. Meyvelerin ayrıca ağırlık, en, boy, meyve suyu pH sı, titedilebilir asitlik ve SÇKM (Suda Çözünen Kuru Madde) değerleri incelenmiştir. Fenolik bileşikler ve antioksidant aktivite tüm hasat zamanlarında ve her üç lokasyonda karadutlarda beyaz dutlardan daha yüksek seviyede tespit edilmiştir. Fenolik bileşik seviyesi ve antioksidant kapasite hasat peryodunun sonuna doğru artış göstermiştir. Tuzluca ve Kağızman lokasyonlarında bazı dalgalanmalar ile beraber bir artış yaşanırken, Iğdır lokasyonunda ise meyvelerdeki organik asit miktarı hasat sezonu sonuna doğru artmıştır. Her üç lokasyonda da hasat peryodu sonuna doğru meyve ağırlığı, eni ve uzunluğunda azalış, titre edilebilir asitlikte ise artış meydana gelmiştir. Öte yandan SÇKM ve meyve suyu pH sın da da hasat peryodu boyunca dalgalanmalar gözlemlenmiştir. Sonuç olarak hasat peryodu sonuna doğru meyvelerin küçülmesine karşı içeriklerindeki fenolik bileşikler ile antioksidant kapasitenin arttığı tespit edilmiştir. Geç dönemde hasat edilen dutların erken dönemde hasat edilenlere göre insan sağlığı açısından daha faydalı olabilecekleri düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hasat tarihleri,Sağlık açısından faydalı bileşikler,Morus nigra L.,Morus alba L.

Kaynakça

1. Rodríguez-Delgado, M. A., Malovaná, S., Pérez, J. P., Borges, T. and García Montelongo, F. J. 2001. Separation of Phenolic Compounds by High-Performance Liquid Chromatography with Absorbance and Fluorimetric Detection. J. Chromatogr. A., vol. 912, pp. 249-257.