Diasporik Sesleri Çerçevelemek: Emine Sevgi Özdamar ve Feridun Zaimoğlu'nun Türkçe Haber Medyasındaki Temsilleri

Öz

Medya metinleri özgün kurgu kapasiteleri ve amaçlı etkinlikleri sayesinde kurulu anlamları pekiştirme, dönüştürme ve yeniden inşa etme stratejilerini etkin olarak içeren ve çokça da yeni anlamlar oluşturan etkili araçlardır. Bu nedenle belirli konu, olgu ve fikirler hakkında anlamları keşfetmek için medya metinleri analiz edilebilmektedir. Bu çalışma kapsamında Alman Edebiyatında yer alan iki önemli Türk asıllı yazarın Türkiye haber medyasındaki temsilleri incelenmektedir. Bu amaçla Almanya’da yaşayan ve Almanca eserler kaleme alan iki isim olan Emine Sevgi Özdamar ve Feridun Zaimoğlu örneklem yazarlar olarak belirlenmiştir. Türkiye yazılı medyası taranmış ve Almanya’da bulunan Türk yazarlar arasında en fazla yer verilen yazarların bu iki isim olduğu görülmüştür. Bu nedenle Özdamar ve Zaimoğlu’na yönelik olarak yayımlanmış gazete içerikleri veri seti olarak toplanmıştır. Çalışmanın amacı Medya Çalışmaları yaklaşımını kullanarak Türkiye yazılı medyasını temsilen belirlenmiş olan Hürriyet ve Cumhuriyet gazetelerinde yer alan haberlerin örneklem olarak seçilmiş olan iki yazarı hangi anlamsal, kavramsal ve bağlamsal çerçevelerle öne çıkardığını anlamaktır. Nitel yöntemle tasarlanmış olan bu çalışmada tematik bir çerçeveleme analizi uygulanmıştır. Nitel bir araştırma deseni benimseyen bu çalışma, çerçeveleme analizini yöntem olarak kullanmaktadır. Bulgular, Türk asıllı Alman yazarların Türk medyasında ağırlıklı olarak kimliklerine ilişkin özellikleri, edebi türleri, kültürel etkileşimleri ile ödüllü yazarlar olarak tanınmaları ve meşrulaştırılmaları üzerinden çerçevelenerek temsil edildiklerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Emine Sevgi Ozdamar
• Feridun Zaimoglu
• Hurriyet
• Cumhuriyet
• çerçeveleme

Framing Diasporic Voices: Media Representations of Emine Sevgi Özdamar and Feridun Zaimoğlu in Turkish News Media

Öz

Media texts, with their unique narrative capacities and intentional functions, are powerful instruments that actively incorporate strategies for reinforcing, transforming, and reconstructing meanings, often generating new ones in the process. For this reason, media texts can be analyzed to uncover the meanings they convey regarding specific topics, phenomena, or ideas. Within the scope of this contribution, the media frames of two prominent German-language authors of Turkish origin in Turkish news media are examined: Emine Sevgi Özdamar and Feridun Zaimoğlu. A comprehensive survey of both current and archival print media in Turkey is conducted, and these two authors are identified as those receiving the most frequent media coverage among Turkish-origin writers based in Germany. As such, newspaper articles featuring Özdamar and Zaimoğlu were compiled into a dataset for this research. Using a Media Studies approach, the primary aim of this article is to explore the semantic, conceptual, and contextual frames through which the two selected authors are represented in news coverage published by Hürriyet and Cumhuriyet, two major newspapers that represent the Turkish print media landscape. Employing a qualitative research design, the study adopts a framing analysis methodology. Findings reveal that Turkish-origin German authors are predominantly portrayed in the Turkish media through frames that emphasize their identity-related characteristics, literary genres, cultural engagements, and recognition and consecration as award-winning writers.

Anahtar Kelimeler

• Feridun Zaimoglu
• Emine Sevgi Ozdamar
• Framing
• Hurriyet
• Cumhuriyet

Kaynakça

1. Akgün, M. (2019). Temel edebi yönleriyle Emine Sevgi Özdamar. Journal of Current Debates in Social Sciences, 2(1), 1–10.
2. Aktay, S. (2015). Teknoloji destekli fen bilimleri öğretimi. İçinde Ş. S. Anagün & N. Duban (Ed.), Fen bilimleri öğretimi (ss. 425–454). Anı Yayıncılık.
3. Asutay, H., & Çelik, J. A. (2015). Göçmen yazını yazarı Emine Sevgi Özdamar’ın Mutterzunge adlı eserinde dilsizlik sorunsalına bakış. Trakya University Journal of Social Sciences, 17(2), 283–296.
4. Asutay, H., & Çıvkın, H. (2013). Doksanlı yılların Türk-Alman yazınına bakış. Trakya University Journal of Social Sciences, 15(2), 235–246.
5. Benford, R. D., & Snow, D. A. (2000). Framing processes and social movements: An overview and assessment. Annual Review of Sociology, 26, 611–639.
6. Can, Ö. (2015). Feridun Zaimoğlu'nun Leinwand (Perde) ve Zwölf Gramm Glück (On İki Gram Mutluluk) adlı eserlerinde sözdizimsel ve anlamsal öncelemeler (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi.
7. Can, Ö. (2015). Göçmen yazın süreci çerçevesinde Feridun Zaimoğlu ve anlatısı. Selçuk University Journal of Faculty of Letters, (25), 139–156.
8. Çiflik, R. G. (2019). Emine Sevgi Özdamar’da annedili arayışı: Travmadan yeni bir dile yolculuk. Monograf, 12, 207–228.

9. Danışman, J. (2008). Edebiyatın vatanı dünyadır [Röportaj]. Deutsche Welle. https://p.dw.com/p/FYK6
10. David, C. C., Atun, J. M., Fille, E., & Monterola, C. (2011). Finding frames: Comparing two methods of frame analysis. Communication Methods and Measures, 5(4), 329–351.
11. Duru, Ü. (2011). Elif Şafak Aşk ve Feridun Zaimoğlu Liebesbrand adlı eserlerinde aşk ve hüzün imgelerinin diyalektik çözümlemesi (Yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi.
12. Durur, E. K. (2011). İnşacı yaklaşım içinde çerçeveleme kuramı ve haberin çerçevelenişi. Atatürk İletişim Dergisi, (2), 21–31.
13. Ekiz, T. (2007). Avrupa Türk edebiyatı ve bir temsilcisi: Emine Sevgi Özdamar. Çankaya University Journal of Arts and Sciences, 1(7), 33–47.
14. Ekiz, T. (2018). Emine Sevgi Özdamar’ın eserlerinde “sol”. Hacettepe University Journal of Turkish Studies (HÜTAD), (28), 131–147.
15. Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58.
16. Fairclough, N., & Fairclough, I. (2015). Textual analysis. İçinde Routledge handbook of interpretive political science (ss. 186–198). Routledge.
17. Fazlıoğlu, D. H., & Kılınç, A. (2023). Feridun Zaimoğlu’nun Siebentürmeviertel adlı eseri ile Yüksel Pazarkaya’nin Oturma İzni eserlerinin Türk kültür öğeleri bakımından karşılaştırılması. Journal of Social Sciences Institute, 11(1), 40–60.
18. Foerstel, L. (2007). Medya ve savaş yalanlar. Yordam Kitap.
19. Gamson, W. A., & Modigliani, A. (1989). Media discourse and public opinion on nuclear power: A constructionist approach. American Journal of Sociology, 95(1), 1–37.
20. Gamson, W. A., Croteau, D., Hoynes, W., & Sasson, T. (1992). Media images and the social construction of reality. Annual Review of Sociology, 18(1), 373–393.
21. Ghanem, S. (1997). Filling in the tapestry: The second level of agenda-setting. İçinde D. McCombs, D. Shaw & D. Weaver (Ed.), Communication and democracy (ss. 3–14). Erlbaum.
22. Gitlin, T. (2003). The whole world is watching. University of California Press.
23. Goffman, E. (1974). Frame analysis. Harvard University Press.
24. Haldan, A., & Gündüz, Ç. T. (2019). Feridun Zaimoğlu’nun Koppstoff adlı eserine dilsel ve toplumsal bir bakış. International Humanities and Social Science Review, 3(2), 117–123.
25. Happer, C., & Philo, G. (2013). The role of the media in the construction of public belief and social change. Journal of Social and Political Psychology, 1(1), 321–336.
26. İlkılıç, S. (2021). Emine Sevgi Özdamar’ın Mutterzunge–Annedili adlı eserinde kültürün dilde yansımaları. The Journal of International Social Research, 14(76), 112–124.
27. Karak, Ş. K. (2014). Edebiyatta yankılanan bir seda: Göç. Journal of Turkish Research Institute, (51), 229–243.
28. Karakaya, D. (2020). Bir göçmen ve bir yerli: Özdamar ve Tanpınar’da vatan kavramı. Hacettepe University Journal of Faculty of Letters, 37(2), 437–448.
29. Kaya, Ü. (2013). Feridun Zaimoğlu’nun Leyla adlı romanında tarih bilinci. 13th International Language, Literature and Stylistics Symposium, 1231–1237.
30. Kılıç, S. (2021). Türk yazılı basınında COVID-19 haberlerinin çerçevelenmesi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (35), 317–337.
31. Koçak, M., & Çobanoğulları, F. (2017). Dünyada ikinci yabancı dil olarak Almanca öğretiminde Danimarka örneği. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(1), 1–12.
32. Lemke, J. L. (1994). Multiplying meaning: Literacy in a multimedia world. ERIC.
33. Lemke, J. L. (1997). Multiplying meaning: Visual and verbal semiotics in scientific text. İçinde J. R. Martin & R. Veel (Ed.), Reading science (ss. 87–113). Routledge.
34. Matthes, J., & Kohring, M. (2008). The content analysis of media frames. Journal of Communication, 58(2), 258–279.
35. Meriç, A. (2008). Emine Sevgi Özdamar’ın çokdilli Mutterzunge adlı eserindeki çeviri sorunsalı (Yüksek lisans tezi). Muğla Üniversitesi.
36. Nisan, F. (2023). İnternet haberciliği ekseninde haber çerçeveleme kuramı. İçinde E. Şentürk Kara & O. Kocabaş (Ed.), Haber kuramları ve haberin dönüşümü (ss. 223–280). Nobel.
37. Özarslan, H. (2007). Çerçeveleme yaklaşımı açısından haber çerçevelerinin izler kitle düşünceleri üzerindeki etkisi (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi.
38. Özarslan, H. (2014). Türk basınında 1 Mayıs 2013 şiddet olaylarının çerçevelenmesi. Selçuk İletişim, 8(3), 122–139.
39. Park, R. E. (1940). News as a form of knowledge. American Journal of Sociology, 45(5), 669–686.
40. Reese, S. D., Gandy, O. H., & Grant, A. E. (Ed.). (2003). Framing public life. Lawrence Erlbaum.
41. Scheufele, D. A. (1999). Framing as a theory of media effects. Journal of Communication, 49(1), 103–122.
42. Semetko, H. A., & Valkenburg, P. M. (2000). Framing European politics. Journal of Communication, 50(2), 93–109.
43. Snow, D. A., & Benford, R. D. (1988). Ideology, frame resonance, and participant mobilization. International Social Movement Research, 1, 197–218.
44. Tankard, J. W. (2001). The empirical approach to media framing. İçinde S. D. Reese, O. H. Gandy & A. Grant (Ed.), Framing public life (ss. 95–106). Erlbaum.
45. Tuchman, G. (1978). Making news. Free Press.
46. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
47. Yücel, H. İ. (2022). Avrupa Türk edebiyatı’nda büyülü gerçekçi bir roman. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (8), 753–771.