Tam Sayılı Doğrusal Programlama ile Araç Atama Planlanması ve Bir Uygulama

Öz

Araç atama problemi, bir veya birden fazla toplama noktalarından her biri aynı veya farklı kapasitelere sahip olan araçların, her biri talebe göre farklı lokasyonlara toplam sefer sayısının minimize edecek şekilde hizmet ederek toplama noktasına dönmesi için gerekli atamanın yapılmasıdır. Bu çalışmanın temel unsuru, hat güzergahının uzunluğu, günlük ihtiyaç duyulan sefer sayısı, kilometre başına kazanç ve araçların ortalama kilometre başına yaktığı yakıt bilgileri kullanılarak her hatta kullanılacak araçların en iyi çözümün bulunmasıdır.

Çalışmada Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Belsan A.Ş. araçlarının toplu taşımada ulaşımın sağlanması için tüm hatlarda ihtiyaç duyulan araçların karşılanmasıyla ilgili problem modellenmiştir. Bu çalışmanın amaçları operasyonları düzgün yürütmek çalışanların memnuniyetini yüksek seviyede tutmak ve maksimum karı sağlamaktır. Araçlar hatlarda ihtiyaç duyulan sefer sayılarında daha az yakıt tüketimiyle atanabilmektedir. Mevcut atamada kat edilen mesafeyle yeni atama arasında kat edilen mesafe aynı olup kurulan doğrusal programın çözümü ile günlük kazançta iyileştirme sağlanmıştır. Çalışmanın sonucunda her hatta ihtiyaç duyulan hizmet karşılanmış, kar artmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Araç Atama Problemi,Tamsayılı Doğrusal Programlama,Toplu Taşıma

Kaynakça

1. Kağnıcıoğlu C. H. ve Yıldız A. (2006). "0-1 Tamsayılı bulanık hedef programlama yaklaşımı ile sınav görevlisi atama probleminin çözümü”, Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7: 413-429
2. Güvez, H., Dege, M., ve Eren, T. (2012). "Kırıkkale’de Araç Rotalama Problemi ile Tıbbi Atıkların Toplanması.", Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 4(1): 41-45.
3. [Bolat, H. B., Bayraktar, D., Öztürk, M. Ve Turan, N. (2011). "Yeşil lojistik zincirinde araç rotalama problemi için bir model önerisi.”, XI. Ürertim Araştırmaları Sempozyumu Kitabı, 536, 548.
4. [Durucasu, H. (2004). "Bir Polis Devriye Aracı Rotasının Elektronik Çalışma Sayfası Modeli Yardımıyla Belirlenmesi.", Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2): 49-72.
5. Atan, M. ve Şimşek, P. (2017). "Doğrusal Programlama İle Araç Atama Probleminin Çözümlenmesi.", Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 4(11): 339-358.
6. Pala, O., Aksaraylı, M., Cenger, A., Özlü, Y. ve Aksoy, M. A. (2017). "Turizm Sektöründe Araç Rotalama Problemi Ve Karar Destek Sistemi Uygulaması.", Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(4): 203-213.
7. Atmaca, H. E., Vardar, S., Akbabaöz, S., Vural, A. ve Uruş, G. (2015). "Ankara İlinde Ürün Dağıtımı Yapan Bir Beyaz Eşya Yetkili Servisinin Araç Rotalama Problemine Çözüm Yaklaşımı”, Politeknik Dergisi, 18(2): 99-105.
8. Dantzig G. B. ve Ramser J. H. (1959). “The Truck Dispatching Problem”, Management Science, 6: 80-91.

9. Toth, P. ve Vigo, D. (2002). “The Vehicle Routing Problem”, Philadelphia, PA: Society for Industrial and Applied Mathematics.
10. Çakır, M. (2010). “Entegre Olmuş Ulaşım Sistemlerinin Yolculuk Talebindeki Değişimin İncelenmesi; Şişhane-Atatürk Oto Sanayi Raylı Sistem Hattı Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kentsel Sistemler ve Ulaşım Yönetimi Programı, İstanbul.
11. Altuntaş, C., Sargut, Z. ve Tulazoğlu, D. Ç. (2016). “Toplu taşımada hatlara optimum araç ve şoför atama karar destek sistemi”, XVIII. Akademik Bilişim Konferansı, 55. Nolu Bildiri.