Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri
Öz
Abdurrahman Kâmil Efendi, 1850 yılında Amasya’da doğmuş ve 1941’de Amasya’da vefat etmiştir. Dedesi Mustafa Mecdî Efendi, babası Ahmed Rif’at Efendi’dir. Kırım’ın Ruslar tarafından ilhakı üzerine ailesi, o dönemde Amasya’ya bağlı bir kaza olan Mecitözü’ye yerleşmiştir. Dedesi Mustafa Mecdî Efendi’ye nisbetle aile Mecdîzâdeler olarak bilinmektedir.
Abdurrahman Kâmil Efendi, çocukluğundan itibaren iyi bir dinî eğitim almış; eser yazacak kadar Arapça ve Farsçaya vâkıf olmuştur. Amasya Sultan Bayezid Camii kürsü şeyhliği ve uzun yıllar Amasya müftülüğü yapmıştır. Millî mücadelede önemli görev ve sorumluluklar üstlenmiş; bir din adamı olarak halkı milli mücadeleye destek vermeye çağırmıştır.
Dinî nitelikte çok sayıda eser veren Abdurrahman Kâmil Efendi’nin bu eserleri ve milli mücadeledeki rolü ile ilgili günümüze kadar çok sayıda çalışma yapılmış; ancak şiirleri ve şairliği üzerinde hiç durulmamıştır. Oysa Abdurrahman Kâmil Efendi, Kâmil mahlasıyla Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler yazmıştır.
İnceleme sonunda, Abdurrahman Kâmil Efendi’nin 4 mesnevi, 2 kaside, 1 muhammes, 1 müsemmen ve 6 gazel olmak üzere, toplam 14 Türkçe şiiri tespit edilmiştir. Kâmil Efendi, şiirlerinde divan şiiri geleneğinin mazmun ve benzetme unsurlarını kullanmıştır. Dinî ve tasavvufî mahiyette olan şiirlerinin konusu ilâhî aşktır.
Bu makalede Abdurrahman Kâmil Efendi’nin Kâmil mahlasıyla yazdığı Türkçe şiirlerinin tespiti yapılmış, bunların çeviriyazılı metinleri ortaya konmuş ve şiirlerinden hareketle şairliği hakkında bilgiler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arslan, Mehmet. “Mihrî Hâtun Divanı’nda Sanatlı Manzumeler”. Uluslararası Amasya Âlimleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı 2 (21-23 Nisan 2017). Ed. Şuayip Özdemir - Ayşegül Gün. 2: 24-38. Ankara: KIBATEK, 2017.
- Batman, Mustafa Murat. “Osmanlı’nın Son Döneminden Cumhuriyete Uzanan Bir Âlim: Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi”. Uluslarası Amasya Âlimleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı 2 (21-23 Nisan 2017). Ed. Şuayip Özdemir - Ayşegül Gün. 2: 509-515. Ankara: KIBATEK Matbaası, 2017.
- Hüseyin Hüsameddin. Amasya Tarihi. 1. Baskı. 4 Cilt. İstanbul: Hikmet Matbaası, 1327.
- Köksal, M. Fatih. Son Dönem Divan Şairlerinden Kütahyalı Vasfî Dîvânı. İstanbul: Kesit Yayınları, 2016.
- Kurt, Songül Keçeci. “Son Dönem Osmanlı Ulemasının Önemli Şahsiyetlerinden Abdurrahman Kāmil Efendi (1850-1941)”. Türkiyat Araştırmaları Dergisi-Journal of Turkish Researches Institute 60 (2017): 477-494.
- Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Efendi. Divançe. Yz. A 8993: 1-99. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu.
- Okuyucu, Cihan. Cinânî, Hayatı, Eserleri, Dîvanının Tenkidli Metni. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1994.
- Özel, Recep Orhan. “Amasya’da Bir Âlim Yuvası: Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Yetkin (Ö.1941) ve Oğulları Mehmet Sabri Yetkin (Ö.1963), Ahmet Emrî Yetkin (Ö.1974), Mustafa Niyazi Yetkin (Ö.1959)”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/10 (2018): 39-72.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Avni Erdemir
*
0000-0002-5659-5459
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
24 Aralık 2018
Kabul Tarihi
18 Şubat 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 12