Câhiliye Dönemi Şairlerinden El-Efveh El-Evdî'de Fahr Teması
Öz
Asıl adı Salâ’e b. ‘Amr b. Mâlik b. ‘Avf b. el-Hâris b. ‘Avf b. Munebbih b. Evd b. Sa’b b. Sa‘d el-‘Aşîre olan Efveh, Mezhic kabilesindendir. O yakın dönem Câhiliye devrinde yaşamıştır. Fahr kelimesi, sözlükte kişinin atalarını sayması, bir kimseyi başka birine kıyasla yüceltmesi, değerli görmesi, tercih etmesi, birtakım özelliklerle övünmek anlamlarına gelir. Terim olarak fahr, şairlerin kendilerinden, kabile, soy, nesep, inanç, din, mezhep ve meşreplerinden edebî ve siyasî güçleriyle şiirdeki ustalık, yetenek ve faziletlerinden, hatta kılıç, zırh, at ve özellikle deve gibi şahsi mal ve eşyalarından veya uzun ömürleriyle hayat tecrübelerinden övünerek söz ettikleri şiir türünü ifade eder. Fahrın müstakil bir şiir teması olarak kabul edilmesiyle ilgili Arap Edebiyatçıları arasında görüş farklılıkları vardır. Efveh, fahr şiirlerini genel olarak savaşlarda kendisinin ve kavminin kazandığı başarılar ve savaş meydanlarında sergilediği performans üzerine bina etmiştir. Bu tür şiirlerinde Efveh, kavminin savaşçılarının ata binme yeteneği, kılıç kullanma becerisi ve cesaretlerine dair betimlemelerde bulunmuş, savaş dışında yine kendisinin ve kavminin sahip olduğu bazı ahlâkî nitelikleri, hak sahibine hakkını verdiğini fakat haklı olduğu durumda da muhatabı güçlü ve soylu da olsa hakkını alma kararlığını, Kuzey Araplarının yanlış yaptığını ve bunun sonucunda kendilerine nasıl savaşılacağının, ata nasıl binileceğinin öğretildiğini ve düşmanca saldırı karşısında Evd kabilesinin asla yumuşak bir tavır takınmayacağını zikreder.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed Rızâ. Mu‘cemu Metni’l-Luga. 5 Cilt. Beyrut: Dâru Mektebeti’l-Hayât, 1958.
- ‘Askerî, Ebû Hilâl. Dîvânu’l-Ma‘ânî. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Cîl, ts.
- ‘Askerî, Ebû Hilâl. es-Sınâ‘ateyn. Nşr. Muhammed Ebu’l-Fadl İbrâhîm - Ali Muhammed el-Becâvî. Beyrut: el-Mektebetu’l-‘Unsuriyye 1419/1999.
- Ahfeş, ‘Ali b. Süleyman. el-İhtiyâreyn. Nşr. Fahreddin Kabâve. Beyrut: y.y., 1420/1999.
- Ahmed Matlûb. Mu‘cemu Mustalahâti’n-Nahvi’l-‘Arabiyyi’l-Kadîm. Beyrut: Mektebetu Lubnân, 2001.
- Avcı, Câsim. “Mezhic”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 543. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
- Cebbûr ‘Abdunnûr. el-Mu’cemu’l-Edebî. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1979.
- Cevherî, Ebû Nasr İsmâ‘îl b. Hammâd. “Fahara”. Sıhâh. Nşr. Ahmed ‘Abdulgafûr ‘Attâr. 2: 779. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1407/1987.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
29 Ocak 2019
Kabul Tarihi
16 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 12
Cited By
Cahiliye Dönemi Sosyal Hayatında Nesep Kültürü
Akademik Siyer Dergisi
https://doi.org/10.47169/samer.1466627