Vaz‘ İlmi ve “El-‘Ucâletü’r-Rahmiyye” (İnceleme ve Değerlendirme)
Öz
Vaz‘ ilmi, dış dünyadaki varlık veya nesnelerin insan zihnindeki suretleri olan manalar ile bu manaları simgeler yoluyla zihin dışına aktaran lafızlar arasındaki ilişkinin ne şekilde ve hangi yollarla kurulduğunu incelemektedir. Hicrî VIII. asırda kelam, usul ve dil âlimi Ebü’l-Fazl ‘Adudüddîn el-Îcî’nin er-Risâletü’l-vaz‘iyye adlı risalesiyle bağımsız bir literatür olarak incelenmeye başlamıştır. Ebü’l-Kâsım es-Semerkandî, Abdurrahman el- Câmî, Kemâlüddîn eş-Şirvânî ‘İsamüddîn el-İsferâyînî, Seyyid Şerif el-Cürcânî, Seyyid Muhammed el-Kefevî ve Seyyid Hafız es-Sirozî gibi sonraki müelliflerin metinleriyle gelişimini sürdürmüştür. Son döneme gelindiğinde alana dair birçok eser telif edilmiştir. Bu eserler arasında Eğinli İbrahim b. Halil Efendi’nin Metnun fi’l-vaz‘ adlı risalesi, önceden beri tartışılagelen vaz‘ meselelerinin tamamını teorik ve pratik düzlemde sistemli olarak ele alma ve vaz‘ bilgisini bilimin konusu haline getirme noktasında gösterdiği çabayla dikkat çekmektedir. Makalenin konusu olan el-‘Ucâletü’r-Rahmiyye, sözü edilen eserin şerhidir. Bu çalışmada özellikle muhtevanın geliştirilmesi ve meseleler hakkında yapılan tartışmaların tespit edilmesi açısından vaz‘ ilmine büyük katkıları olduğuna inandığımız bir metnin vaz‘ literatürüyle birlikte değerlendirmesi yapılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdürrahîm, Müftîzâde Mevlânâ. Şerhu 'Unkûdu'z-zevâhir. b.y.: y.y. ts.
- Acat, Yaşar. Rahmi Efendi ve el-'İkdü'n-nâmî 'ale'l-Câmî Adlı Eser. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2013.
- Atvânî, Abdülmecîd. el-Ma'nâ ve belâgatü't-te'vîl fî müellefâti'l-Gazzâlî. Tunus: ed-Dâru't-Tûnusiyye li'l-kitâb, 2014.
- Dicvî, Yusuf Nasr. Hulâsatü ilmi'l-vaz'. Kahire: Mektebetü'l-kâhire, 1920.
- Eğînî, Mehmed Rahmi. el-U'câletü'r-Rahmiyye fî şerhi'r-risâleti'l-vaz'iyye. İstanbul: Safâ ve Enver Matbaası, 1311.
- Eğînî, İbrahim Hakkı. Metnun fi’l-vaz‘. İstanbul: Safâ ve Enver Matbaası, 1311.
- Fazlıoğlu, Şükran. "Vaz'". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 42: 576-578. Ankara: TDV Yayınları, 2012.
- Fazlıoğlu, Şükran. Dil Bilimlerinin Sınıflandırılması: El-Metâlibü'l-ilâhiyye fî mevzû'âti'l-'ulûmi'l-luğaviyye. İstanbul: Kitabevi, 2012.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Muhammed Sürücü
*
0000-0001-7193-1951
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
13 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
14 Ağustos 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 13
Cited By
MOLLA FAHREDDİN ‘ARNASÎ İLE MOLLA AHMET HİLMİ KOĞÎ’NİN VAD‘ İLMİYLE İLGİLİ RİSÂLELERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)
https://doi.org/10.30627/cuilah.961151Modernleşme Döneminde Osmanlı Taşrasında Müftü Olmak: Milas Kazası Müftüleri (1814-1922)
Osmanli Mirasi Arastirmalari Dergisi
https://doi.org/10.17822/omad.1449102