Araştırma Makalesi

Endülüs Müslümanlarının II. Bayezid’e Yazdığı İstiğâse (Feryadname) Kasidesi

Sayı: 14 30 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Endülüs Müslümanlarının II. Bayezid’e Yazdığı İstiğâse (Feryadname) Kasidesi

Öz

İber yarımadasında yaklaşık sekiz asır boyunca Müslümanların oluşturmuş olduğu görkemli medeniyet, son Endülüs İslam Devleti Benî Ahmer’in 898/1492’de yıkılması ile son bulmuştur. Benî Ahmer Devleti’nin yıkılmasından sonra yarımadada kalan Müslümanlara karşı takınılan sert ve acımasız tavır karşısında yarımadadaki Müslümanlar, dönemin güçlü Müslüman devlet başkanlarından yardım istemişlerdir. Bu yardım taleplerini de istiğâse (feryadname) kasideleri yazarak elçi vasıtasıyla bu devlet başkanlarına iletmişlerdir. Bu kasidelerde içinde bulundukları zor durumu dile getirip maruz kaldıkları baskı ve zulmü tasvir etmişlerdir. Tarihi bir belge niteliğinde olan bu kasideler Osmanlı Devleti padişahlarından II. Bayezid’e da ulaşmış ve ondan yardım talep edilmiştir. Endülüslüler II. Bayezid’e iki istiğâse kasidesi yazmıştır. Bunların birincisi henüz Benî Ahmer Devleti (1238-1492) yıkılmadan önce Hıristiyanların dört bir taraftan devleti işgal etmelerinden dolayı yazılan istiğâse kasidedir. İkincisi ise Benî Ahmer Devleti’nin yıkılmasından sonra Müslümanların maruz kaldığı asimilasyon politikasından dolayı yazılan istiğâse kasidesidir. Bu çalışmada Endülüs’te son Müslüman devleti olan Benî Ahmer Devleti düştükten sonra Endülüs Müslümanların Osmanlı Padişahı II. Bayezid’e yazdıkları istiğâse kasidesi değerlendirilecektir. Tarihi bir vesika olan bu kasideye geçmeden önce girişte Endülüs tarihinden, son Endülüs Müslüman Devleti Benî Ahmer’in yıkılışı ve bundan sonra Endülüs’te kalan Müslümanların yaşadıkları Hıristiyan baskılarından kısaca bahsedilecektir. Daha sonra istiğâse şiiri tarif edilerek söz konusu kaside tercümesi yapılarak değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulbâkî Muhammed, Abdulbâkî Hüseyn. “Sînîyyetü İbni’l-Abbâr -dirâse belâğiyye nakdiyye-“. Mecelletü Külliyeti’l-Lügati’l-Arabiyye bi Asyût 30/4 (Aralık 2011), 2293-2341.
  2. Anân, Muhammed Abdullâh. Devletü’l-İslâm fi’l-Endelüs. 4 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hanicî, 1997.
  3. Bilgin, Feridun. ‘’Gırnata İşgali Sonrasında Endülüs’teki Müslümanların Asimilasyonu’’. Mukaddime Dergisi 2 (2010), 53-78.
  4. Ferâhîdî, Halîl b. Ahmed. Kitâbu’l-ʻayn. thk. Mehdî el-Mahzûmî - İbrâhîm es-Samerrâî. 4 Cilt. Lübnan: Dâru ve Mektebetü’l-Hilâl, ts.
  5. Goran, Selahattin. Endülüs Arap Şiirinde Vatan Özlemi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2003.
  6. İbn Dureyd, Ebû Bekr Muhammed el-Ezdî. Cemheretü’l-lüğa. thk. Remzî Munîr Baʿlebekkî. Beyrut: Dâru’l-İlmi li’l-Melâyîn, 1407/1987.
  7. İbn Mâlik et-Tâî, Ebû Abdillâh Cemâlüddîn Muhammed b. Abdillâh el-Endelüsî el-Ceyyânî. el-Elfâzu’l-Muhtelifetü fî’l-Meâni’l-Mu’telife. thk. Muhammed Hasan Avâd. Beyrut: Dâru’l-Cîl, 1411/1991.
  8. Îsâ, Fevzî. eş-Şiʻri’l-Endelüsî fî asri’l-Muvahhidin. İskenderiyye: Dâru’l-Vefâ, 1428/2007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2020

Kabul Tarihi

27 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 14

Kaynak Göster

ISNAD
Meşe, Ramazan. “Endülüs Müslümanlarının II. Bayezid’e Yazdığı İstiğâse (Feryadname) Kasidesi”. Amasya İlahiyat Dergisi. 14 (01 Haziran 2020): 51-79. https://doi.org/10.18498/amailad.702964.

Cited By

     

  

Amasya İlahiyat Dergisi-Amasya Theology Journal ile lisanslanmıştır.

OAI: https://dergipark.org.tr/api/public/oai/amailad/

https://aid.amasya.edu.tr 

LOCKSS: http://dergipark.org.tr/amailad/lockss-manifest