Yıl 2019, Cilt 0 , Sayı 12, Sayfalar 223 - 262 2019-06-20

Intention-Action Relation in Hadith Collections/al-Musannafat
Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi

Sinan Erdim [1]


The issue of how important and necessary intention is for the exercise of the religious services is a fact known by all Muslims. Especially when the books of fiqh are reviewed, it is seen that the influence of intention is tried to be determined for almost every prayer with reference to evidences. As to haj, the influence of intention is emphasized for almost every ritual. However, in course of hadith readings, we realized that this topic is dealt in hadith books and especially in collection/al-musannafat types in a way that hardly matches up with the books of fiqh. The intention as a word has appeared neither in narratives nor in the chapter titles of the collections/al-musannafat, except for some prayers, in a detailed and emphasized way as they are in the books of fiqh. The issues of salah and ablution appear as the most obvious examples of this situation. There is no evidence that the Prophet ordered making intention for neither ablution nor salah to his Companions. In this article, it will be tried to identify the present situation of the subject based on both hadiths and chapter titles of the collections/al-musannafat, specific to ablution, salah, fasting, haj and alms prayers.

Öz

İbâdetlerin îfâsı için niyetin ne kadar önemli ve lüzumlu olduğu konusu her Müslüman tarafından bilinen bir gerçektir. Özellikle fıkıh kitaplarına göz atıldığında hemen hemen her ibâdet için delillerden hareketle niyetin hükmünün belirlenmeye çalışıldığı görülmektedir. Hâc ibâdetinde ise neredeyse her nüsük için niyetin hükmü üzerinde durulmaktadır. Bununla beraber hadîs okumalarımız sırasında bu konunun hadîs kitaplarında ve özellikle de musannef türü eserlerde fıkıh kitaplarıyla pek de örtüşmeyen bir şekilde ele alındığını fark ettik. Gerek rivâyetlerde gerekse musanneflerin bab başlıklarında, bazı ibâdetler hariç niyet kelimesi fıkıh kitaplarında görüldüğü üzere ayrıntılı ve vurgulu olarak yer almamıştır. Bunun en bariz örnekleri olarak abdest ve namaz konusu karşımıza çıkmaktadır. Hz. Peygamber’in gerek abdest gerekse de namaz için niyet ettiği veya sahabeye niyet edin şeklinde bir emrinin vukûu söz konusu değildir. Dolayısıyla bu makalemizde abdest, namaz, oruç, hac ve zekât ibâdetleri özelinde hem hadîsler hem de musanneflerin bab başlıklarından yola çıkılarak konuyla ilgili mevcut durum tespit edilmeye çalışılacaktır.

  • Abdurrezzâk b. Hemmâm, Ebû Bekr b. Nâfi’ el-Himyerî el-Yemenî. el-Musannef. Thk. Habiburrahman el-A’zamî. 11 Cilt. Beyrut: el-Mektebû’l-İslamî, 1403.
  • Aynî, Bedruddîn Ebû Muhammed Mahmud b. Ahmed. Umdetu'l-kârî şerhu Sahîhi'l-Buhârî. 22 Cilt. Kahire: y.y., 1972.
  • Aynî, Bedruddîn Ebû Muhammed Mahmud b. Ahmed. Şerhu Süneni Ebî Dâvûd. 6 Cilt. Riyâd: Mektebetu’r-Rüşd, 1420.
  • Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyin. es-Sünenu’l-Kebîr. 10 Cilt. Mekke: Mektebetu Dâri’l-Bâz, 1994.
  • Buhârî, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâîl. el-Câmi’u’s-Sahîh. Thk. Mustafa Dîb el-Boğa. 6 Cilt. Beyrut: Dâru İbn Kesîr, 1987.
  • Dârekutnî, Ebû’l-Hasen Ali b. Ömer. Sünen. Thk. es-Seyyid Abdulhaşim el-Yemenî. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 1986.
  • Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah b. Abdurrahman. Sünen. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, 1407.
  • Ebû Dâvûd, Süleymân b. el-Eş’as es-Sicistânî. Sünen. 4 Cilt. Beyrut: Kahire: Dâru’l-Fikr, 1988.
  • Görmez, Mehmet. “Fıkhü’l-Hadis”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 12: 547-549. Ankara: TDV Yayınları, 2007.
  • Hattâbî, Ebû Süleymân Hamd b. Muhammed b. İbrahim. Meâlimu’s-Sünen. 4 Cilt. Haleb: el-Matbeatu’l-İlmiyye, 1932.
  • Işık, Mustafa. “İbn Huzeyme”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 20: 79-81. Ankara: TDV Yayınları, 2007.
  • İbn Abdilber, Ebû Amr Yusuf b. Abdullah b. Abdullah. el-İstizkâr. Thk. Salim Muhammed Atâ. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ilmiyye, 2000.
  • İbn Abdilber, Ebû Amr Yûsuf b. Abdullah b. Abdullah. et-Temhîd lima fi’l-Muvatta mine’l-meânî ve’l-esânid. 22 Cilt. Fas: Vezâretu Umumi’l-Evkâf, 1387.
  • İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekr Abdullah b. Muhammed el-Kûfî. el-Kitâbu’l-Musannef. Thk. Kemal Yusuf el-Hût. 7 Cilt. Riyâd: Mektebetu’r-Rüşd, 1409.
  • İbn Hacer, Şihâbüddîn Ebû’l-Fadl Ahmed b. Ali. Fethu'l-bârî fi şerhi’l- Câmi’i’s-Sahîh li’l-Buhari. 13 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 1379.
  • İbn Hacer, Şihâbüddîn Ebû’l-Fadl Ahmed b. Ali. el-İsâbe fi temyizi’s-sahâbe. 8 Cilt. Beyrut: y.y., 1412.
  • İbn Hibbân, Ebû Hâtim Muhammed b. Ahmed el-Büstî. Sahîhi İbn Hibbân bi tertibi İbn Belbân. Thk. Şuayb el-Arnavût. 18 Cilt. Beyrut: Müessesetu’r-rîsâle, 1997.
  • İbn Huzeyme, Ebû Bekr Muhammed b. İshâk es-Sülemî. Sahîh. 4 Cilt. Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmi, 1970.
  • İbn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd el-Kazvinî. Sünen. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1987.
  • İbnu’l-Manzûr, Muhammed b. Mükrem el-İfrikî el-Mısrî. “Hrm”. Lisânu’l-Arab. 12: 119. 24 Cilt. Beyrut: Dâru Sâdır, ts.
  • Kırış, Şemsettin. “Sünnetin Teolojik Boyutu”. Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/1 (2018): 43-63.
  • Mâlik b. Enes, Ebû Abdullah. Muvatta’. Muhammed b. el-Hasen eş-Şeybânî nüshası. 3 Cilt. Dımeşk: Dâru’l-Kalem, 1991.
  • Mâlik b. Enes, Ebû Abdullah. Muvatta’. Yahyâ el-Leysî nüshası. 2 Cilt. Mısır: Dâru İhyâi’t-Turâs, ts.
  • Ma’mer b. Râşid, Ebû Urve el-Ezdî el-Basrî. el-Câmi’. Thk. Habiburrahman el-A’zamî. 2 Cilt. Beyrut: el-Mektebu’l-İslâmi, 1403.
  • Müslim, Ebû Huseyn Müslim b. el-Haccâc. el-Câmiu’s-Sahîh. 4 Cilt. Beyrut: Dâru İhyai’t-Turâs, ts.
  • Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Şuayb. Sünen. Thk. Dr. Abdulğaffâr Süleymân el-Bendârî. 8 Cilt. Beyrut: Dâru Kitâbi’l- ilmiyye, 1991.
  • Nevevî, Ebû Zekeriyya Yahya b. Şeref. el-Minhâc şerhu Sahîhi’l-Müslim b. el-Haccâc. 18 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, 1392.
  • Özen, Şükrü. “Rebîa b. Ebû Abdurrahman”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 34: 499-500. Ankara: TDV Yayınları, 2007.
  • Saîd b. Mansûr, Ebû Osman el-Horasânî. Sünen. Thk. Habiburrahman el-A’zamî. 2 Cilt. Hindistan: Dâru’s-Selefiyye, 1982.
  • Tirmizî, Ebû İsâ Muhammed b. İsâ. Sünen. 5 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi't-Türâsi'l-Arabî, 1988.
  • Zemahşerî, Mahmûd b. Ömer. el-Fâik fi garîbi’l-hadîs. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, ts.
Birincil Dil tr
Konular Din Bilimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2564-5027
Yazar: Sinan Erdim (Sorumlu Yazar)
Kurum: KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 20 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { amailad540944, journal = {Amasya İlahiyat Dergisi}, issn = {2667-7326}, eissn = {2667-6710}, address = {Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi - Şeyhcui Mah. Kemal Nehrozoğlu Cad. Yeşilırmak Yerleşkesi 05100 AMASYA}, publisher = {Amasya Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {0}, pages = {223 - 262}, doi = {10.18498/amailad.540944}, title = {Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi}, key = {cite}, author = {Erdim, Sinan} }
APA Erdim, S . (2019). Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi. Amasya İlahiyat Dergisi , 0 (12) , 223-262 . DOI: 10.18498/amailad.540944
MLA Erdim, S . "Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi". Amasya İlahiyat Dergisi 0 (2019 ): 223-262 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/amailad/issue/45383/540944>
Chicago Erdim, S . "Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi". Amasya İlahiyat Dergisi 0 (2019 ): 223-262
RIS TY - JOUR T1 - Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi AU - Sinan Erdim Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18498/amailad.540944 DO - 10.18498/amailad.540944 T2 - Amasya İlahiyat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 223 EP - 262 VL - 0 IS - 12 SN - 2667-7326-2667-6710 M3 - doi: 10.18498/amailad.540944 UR - https://doi.org/10.18498/amailad.540944 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Amasya İlahiyat Dergisi Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi %A Sinan Erdim %T Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi %D 2019 %J Amasya İlahiyat Dergisi %P 2667-7326-2667-6710 %V 0 %N 12 %R doi: 10.18498/amailad.540944 %U 10.18498/amailad.540944
ISNAD Erdim, Sinan . "Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi". Amasya İlahiyat Dergisi 0 / 12 (Haziran 2019): 223-262 . https://doi.org/10.18498/amailad.540944
AMA Erdim S . Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019; 0(12): 223-262.
Vancouver Erdim S . Hadîs Musannefâtında Niyet-Amel İlişkisi. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019; 0(12): 262-223.