Yıl 2019, Cilt 0 , Sayı 12, Sayfalar 153 - 194 2019-06-20

Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri
The Poetry Skill and the Turkish Poems of Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi From Amasya

Avni Erdemir [1]


Abdurrahman Kâmil Efendi, 1850 yılında Amasya’da doğmuş ve 1941’de Amasya’da vefat etmiştir. Dedesi Mustafa Mecdî Efendi, babası Ahmed Rif’at Efendi’dir. Kırım’ın Ruslar tarafından ilhakı üzerine ailesi, o dönemde Amasya’ya bağlı bir kaza olan Mecitözü’ye yerleşmiştir. Dedesi Mustafa Mecdî Efendi’ye nisbetle aile Mecdîzâdeler olarak bilinmektedir.

Abdurrahman Kâmil Efendi, çocukluğundan itibaren iyi bir dinî eğitim almış; eser yazacak kadar Arapça ve Farsçaya vâkıf olmuştur. Amasya Sultan Bayezid Camii kürsü şeyhliği ve uzun yıllar Amasya müftülüğü yapmıştır. Millî mücadelede önemli görev ve sorumluluklar üstlenmiş; bir din adamı olarak halkı milli mücadeleye destek vermeye çağırmıştır.

Dinî nitelikte çok sayıda eser veren Abdurrahman Kâmil Efendi’nin bu eserleri ve milli mücadeledeki rolü ile ilgili günümüze kadar çok sayıda çalışma yapılmış; ancak şiirleri ve şairliği üzerinde hiç durulmamıştır. Oysa Abdurrahman Kâmil Efendi, Kâmil mahlasıyla Arapça, Farsça ve Türkçe şiirler yazmıştır. 

İnceleme sonunda, Abdurrahman Kâmil Efendi’nin 4 mesnevi, 2 kaside, 1 muhammes, 1 müsemmen ve 6 gazel olmak üzere, toplam 14 Türkçe şiiri tespit edilmiştir. Kâmil Efendi, şiirlerinde divan şiiri geleneğinin mazmun ve benzetme unsurlarını kullanmıştır. Dinî ve tasavvufî mahiyette olan şiirlerinin konusu ilâhî aşktır.

Bu makalede Abdurrahman Kâmil Efendi’nin Kâmil mahlasıyla yazdığı Türkçe şiirlerinin tespiti yapılmış, bunların çeviriyazılı metinleri ortaya konmuş ve şiirlerinden hareketle şairliği hakkında bilgiler verilmiştir.

Abdurrahman Kâmil Efendi was born in Amasya in 1850 and died in the same city in 1941. His grandfather is Mustafa Mecdî Efendi and his father is Ahmet Rifat Efendi. After the invasion of Crimea by the Russians, his family moved to Mecitözü, a town of Amasya and they settled there. The family was known as Mecdîzâde related to the name of Mustafa Mecdî Efendi.

Abdurrahman Kâmil Efendi got a good religious education from the early ages of his childhood and he had adequate Arabic and Persian language skills to write poems. He had been a mufti and religious department sheik at Amasya Sultan Bâyezıd Mosque. He overtook a great responsibility during the national struggle of the Turkish People and played a key role during that period. He invited the local people to support the movement of independence.

Up to today, there have been a lot of researches carried on his books which are about his role in the national struggle period. However, there has no research done about his poems and poetry skills. Furthermore, he is, also, a poet and wrote some poems in Arabic, Persian and Turkish languages with the nickname Kâmil. In this article, his Turkish poems that he wrote with the nickname Kâmil were determined and his poetry skill was discussed.

As a result of this research we were determined 14 Turkish poems of him which includes 4 masnavi, 2 odes (kasida), a müsemmen and 6 ghazals. Kâmil Efendi has adopted the elements of comparison and the groups of words from the tradition of divan. The main theme of his poems on religion and mysticism is divine love.

In this article, the poems of Abdurrahman Kâmil Efendi with the nickname Kâmil were identified and presented the transcriptions of them; and gave information about him based on his poems

  • Arslan, Mehmet. “Mihrî Hâtun Divanı’nda Sanatlı Manzumeler”. Uluslararası Amasya Âlimleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı 2 (21-23 Nisan 2017). Ed. Şuayip Özdemir - Ayşegül Gün. 2: 24-38. Ankara: KIBATEK, 2017.
  • Batman, Mustafa Murat. “Osmanlı’nın Son Döneminden Cumhuriyete Uzanan Bir Âlim: Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi”. Uluslarası Amasya Âlimleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı 2 (21-23 Nisan 2017). Ed. Şuayip Özdemir - Ayşegül Gün. 2: 509-515. Ankara: KIBATEK Matbaası, 2017.
  • Hüseyin Hüsameddin. Amasya Tarihi. 1. Baskı. 4 Cilt. İstanbul: Hikmet Matbaası, 1327.
  • Köksal, M. Fatih. Son Dönem Divan Şairlerinden Kütahyalı Vasfî Dîvânı. İstanbul: Kesit Yayınları, 2016.
  • Kurt, Songül Keçeci. “Son Dönem Osmanlı Ulemasının Önemli Şahsiyetlerinden Abdurrahman Kāmil Efendi (1850-1941)”. Türkiyat Araştırmaları Dergisi-Journal of Turkish Researches Institute 60 (2017): 477-494.
  • Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Efendi. Divançe. Yz. A 8993: 1-99. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu.
  • Okuyucu, Cihan. Cinânî, Hayatı, Eserleri, Dîvanının Tenkidli Metni. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 1994.
  • Özel, Recep Orhan. “Amasya’da Bir Âlim Yuvası: Mecdîzâde Abdurrahman Kâmil Yetkin (Ö.1941) ve Oğulları Mehmet Sabri Yetkin (Ö.1963), Ahmet Emrî Yetkin (Ö.1974), Mustafa Niyazi Yetkin (Ö.1959)”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/10 (2018): 39-72.
  • Sarıkoyuncu, Ali. “Millî Mücadelede Amasya Müftüleri (Hacı Tevfik ve Abdurrahman Kâmil Efendiler)”. Diyanet İlmi Dergi 31/2 (1995): 61-100.
  • Şahin, Kâmil. “Abdurrahman Kâmil Yetkin”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 43: 504-505. Ankara: TDV Yayınları, 2013.
Birincil Dil tr
Konular Din Bilimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5659-5459
Yazar: Avni Erdemir
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 20 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { amailad579964, journal = {Amasya İlahiyat Dergisi}, issn = {2667-7326}, eissn = {2667-6710}, address = {Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi - Şeyhcui Mah. Kemal Nehrozoğlu Cad. Yeşilırmak Yerleşkesi 05100 AMASYA}, publisher = {Amasya Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {0}, pages = {153 - 194}, doi = {10.18498/amailad.579964}, title = {Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri}, key = {cite}, author = {Erdemir, Avni} }
APA Erdemir, A . (2019). Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri. Amasya İlahiyat Dergisi , 0 (12) , 153-194 . DOI: 10.18498/amailad.579964
MLA Erdemir, A . "Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri". Amasya İlahiyat Dergisi 0 (2019 ): 153-194 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/amailad/issue/45383/579964>
Chicago Erdemir, A . "Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri". Amasya İlahiyat Dergisi 0 (2019 ): 153-194
RIS TY - JOUR T1 - Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri AU - Avni Erdemir Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18498/amailad.579964 DO - 10.18498/amailad.579964 T2 - Amasya İlahiyat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 153 EP - 194 VL - 0 IS - 12 SN - 2667-7326-2667-6710 M3 - doi: 10.18498/amailad.579964 UR - https://doi.org/10.18498/amailad.579964 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Amasya İlahiyat Dergisi Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri %A Avni Erdemir %T Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri %D 2019 %J Amasya İlahiyat Dergisi %P 2667-7326-2667-6710 %V 0 %N 12 %R doi: 10.18498/amailad.579964 %U 10.18498/amailad.579964
ISNAD Erdemir, Avni . "Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri". Amasya İlahiyat Dergisi 0 / 12 (Haziran 2019): 153-194 . https://doi.org/10.18498/amailad.579964
AMA Erdemir A . Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019; 0(12): 153-194.
Vancouver Erdemir A . Amasyalı Abdurrahman Kâmil (Yetkin) Efendi’nin Şairliği ve Türkçe Şiirleri. Amasya İlahiyat Dergisi. 2019; 0(12): 194-153.