KAHRAMANMARAŞ MÜZESİNDE BULUNAN BRONZ KANDİLLER
Öz
Kahramanmaraş Müzesi envanterinde yer alan bronz kandillerin teknik, biçimsel ve işlevsel özelliklerine odaklanan bu çalışma, söz konusu eserlerin üretim süreçleri, kullanım bağlamları ve estetik değerleri üzerinden bütüncül bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Antik dönemden başlayarak Roma, Bizans ve Orta Çağ’a uzanan geniş bir zaman aralığında üretilmiş olan kandiller, bronz döküm, lehimleme ve parçalı montaj gibi çeşitli tekniklerle şekillendirilmiş; aynı zamanda bölgesel üretim anlayışını yansıtan özgün örnekler olarak öne çıkmaktadır. Kandillerin çoğunda gözlemlenen tek parça döküm yapısı, dönemin üretim becerisini ve form bütünlüğünü yansıtırken, bazı örneklerde bulunan candelabrum (kandil ayağı) bağlantı yuvaları, bu eserlerin sabit ayaklar üzerine monte edilerek kullanıldığını göstermektedir. Bu yapısal özellikler, hem fonksiyonel gereksinimlere hem de ritüel kullanım biçimlerine uygun bir üretim anlayışını ortaya koymaktadır.
Ayrıca eserler üzerinde tespit edilen korozyon izleri, yeşil-mavi tonlarda patina oluşumu ve fitil deliklerinde yanık kalıntıları, kandillerin yalnızca sembolik veya törensel objeler değil, aynı zamanda gündelik yaşamın aydınlatma ihtiyacını karşılamak üzere etkin biçimde kullanıldığını kanıtlamaktadır. Özellikle çok burunlu Roma örneği olan kat. no. 6, geniş mekânların aydınlatılması için tasarlanmışken; Bizans Dönemi’ne ait olan armudi gövdeli ya da diskoid formlu kandillerde ise, iç mekân kullanımı ve litürjik pratikler öne çıkmaktadır. Çalışmada yer alan tüm kandillerin müze koleksiyonuna satın alma yoluyla kazandırılmış olması, yalnızca kurumsal birikimi değil, aynı zamanda bölge halkının bu tür kültürel varlıklara yönelik farkındalık düzeyini de ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, Kahramanmaraş ve çevresinde bronz kandil üretimi, dağıtımı ve kullanımına ilişkin arkeolojik ve kültürel belleğe katkı sunmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
BRONZE LAMPS FOUND IN KAHRAMANMARAS MUSEUM
Öz
Focusing on the technical, formal and functional features of the bronze lamps in the Kahramanmaraş Museum inventory, this study aims to present a holistic assessment of the production processes, usage contexts and aesthetic values of the works in question. The lamps, which were produced in a wide range of time from the ancient period to the Roman, Byzantine and Middle Ages, were shaped with various techniques such as bronze casting, soldering and piece assembly; and also stand out as original examples reflecting the regional production approach. While the single-piece casting structure observed in most of the lamps reflects the production skills and formal integrity of the period, the candelabrum (lamp foot) connection sockets found in some examples indicate that these works were used by being mounted on fixed feet. These structural features reveal a production approach suitable for both functional requirements and ritual usage.
In addition, traces of corrosion detected on the works, patina formation in green-blue tones and burn residues in the wick holes prove that the lamps were not only symbolic or ceremonial objects, but were also used effectively to meet the lighting needs of daily life. Especially the multi-nosed Roman example, cat. no. 5, was designed to illuminate large spaces; while the pear-bodied or discoid-shaped lamps from the Byzantine Period highlight interior use and liturgical practices. The fact that all lamps included in the study were acquired by purchasing them for the museum collection reveals not only institutional accumulation but also the level of awareness of the local people towards such cultural assets. In this respect, the study aims to contribute to the archaeological and cultural memory regarding the production, distribution and use of bronze lamps in Kahramanmaraş and its surroundings.
Anahtar Kelimeler
