TWO NEWLY IDENTİFİED RELİGİOUS STRUCTURES İN NİĞDE: BOR TEPEKÖY DEDELER TOMP AND ULUKIŞLA DİKMENDEDE LODGE

Öz

Niğde stands as one of the preeminent cities in Turkey that has substantially preserved its historical urban fabric. However, due to factors such as abandonment and lack of maintenance, a significant portion of the extant historical and cultural heritage is either perishing or on the verge of extinction. The province is notably rich in terms of funerary and dervish lodge (tomb and tekke) architecture. This study aims to introduce two newly identified structures to the scientific community: the Dedeler Tomb in Tepeköy Village (Bor) and the Dikmendede Tekke in Yeniyıldız/Burna Village (Ulukışla), by examining their architectural characteristics and decorative programs. Dedeler Tomb (Tepeköy, Bor): Situated within a cemetery, this structure is categorized under the group of single-story, rectangular-planned tombs. The edifice is covered with a pointed barrel vault supported by pointed reinforcement arches, a construction technique characteristic of the local architectural tradition. No extant inscription (kitabe) was observed on the building. Dikmendede Tekke (Yeniyıldız/Burna, Ulukışla): This structure belongs to the group of single-story dervish lodges with a nearly square plan. Designed in a masjid form, the building is topped with a barrel vault reinforced by local pointed arches. Similar to the Dedeler Tomb, this structure also lacks an inscription. In addition to the architectural documentation, this study provides a concise historical geography of the aforementioned villages to provide a holistic context for these cultural heritage sites. Key Words: Niğde, Burna Dikmendede Lodge, Geyik Dede, Kırmanas Dedeler Tomb, Ram’s Head (Koçbaşı).

Anahtar Kelimeler

• Niğde
• Burna Dikmendede Lodge
• Geyik Dede
• Kırmanas Dedeler Tomb
• Ram's Head (Koçbaşı)

Proje Numarası

1

NİĞDE’DE YENİ TESPİT EDİLEN İKİ İNANÇ YAPISI: BOR TEPEKÖY DEDELER TÜRBESİ VE ULUKIŞLA DİKMENDEDE TEKKESİ

Öz

Niğde tarihi dokusunu önemli ölçüde koruya gelmiş şehirlerimizden birisidir. Günümüze ulaşan tarihi ve kültürel dokularda terk edilme ve bakımsızlık gibi nedenlerden dolayı da tarihi ve kültürel dokuların birçoğu yok olmakta ve yahut yok olma aşamasındadır. İlimiz, türbe ve tekke mimarisi acısından da oldukça zengin sayılır. Bu çalışmamızda, yeni tespit ettiğimiz Bor/ Tepeköy Köyü-Dedeler Türbesi ile Ulukışla/ Buruna-Burna (Yeniyıldız) Köyü -Dikmendede Tekkesi mimari ve süslemeleri açısından incelenerek, bilim dünyasına tanıtılacaktır. Bor/Tepeköy Köyü-Mezarlık Dedeler Türbesi, tek katlı, dikdörtgen planlı türbeler grubuna girer. Yapı, yöreye mahsus sivri takviye kemerleriyle desteklenen sivri beşik tonozla kapatılmıştır. Yapının kitabesi görülmemektedir. Ulukışla/ Buruna-Burna (Yeniyıldız) Köyü- Dikmendede Tekkesi tek katlı, kareye yakın plânlı tekkeler grubuna girer. Mescit formundaki yapı, yöreye mahsus sivri takviye kemerleriyle destekli beşik tonozla kapatılmıştır. Yapının kitabesi yoktur. Çalışmamızda bahse konu köylerinde kısa tarihi coğrafyasına da değinilecektir. Anahtar Kelimeler: Niğde, Burna Dikmendede Tekkesi, Geyik Dede, Kırmanas Dedeler Türbesi, Koçbaşı.

Anahtar Kelimeler

• Niğde
• Burna Dikmendede Tekkesi
• Geyik Dede
• Kırmanas Dedeler Türbesi
• Koçbaşı

Destekleyen Kurum

yok.

Proje Numarası

1

Etik Beyan

sunuldu.

Teşekkür

Teşekkür ederim

Kaynakça

1. Budak, A. (2018). Kapadokya bölgesi kaya oyma camileri, İstanbul.
2. Eryaman, M. (2020). Niğde şehri su değirmenleri, İstanbul.