Türkiye’de Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerindeki Hizmetlerin Finansmanı ve Harcamalarının Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma ile ülkenin ağız ve diş sağlığı hizmet sunumunda büyük bir paya sahip olan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri (ADSM) ile Ağız ve Diş Sağlığı Hastaneleri (ADSH)’nde verilen hizmetlere ait tahakkuk miktarlarının değerlendirilmesi ve verilerin diğer ağız ve diş sağlığı hizmet sektörlerdeki durum ile ilişkilendirilmesi amaçlanmaktadır. Ağız ve diş sağlığı ile ilgili hizmetlerinin etkili bir şekilde planlanabilmesi için bu analizler gereklidir.

Materyal ve Metot: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, 2010-2013 yıllarında, Türkiye bütününde hizmet veren ADSM-ADSH’lerinden elde edilen tahakkuk verileri değerlendirilmektedir.    

Bulgular: 2010-2013 yılları arasında ADSM-ADSH’lerinde gerçekleşen tahakkuk rakamları incelendiğinde reel rakamlarla 2013 yılına kadar Ortadoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgeleri dışındaki tüm bölgelerde bir artış olduğu görülmektedir.  Elde edilen bu analiz sonuçları, yıllar itibari ile artan nüfus ve yıllar itibari ile “Sağlıkta Dönüşüm Programı” kapsamında artan hizmet sunumuna paraleldir. Gerek nominal rakamlarda olsun gerekse reel rakamlarda olsun, bölgeler arasındaki bu farklar bölgelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeks değeri ve gelişmişlik sıralaması ile uyumludur.  

Sonuç: Türkiye’de, ağız ve diş sağlığını geliştirmek için, toplumsal ağız ve diş sağlığı programlarının yürürlüğe konması,  ülkede ağız ve diş sağlığı alanında hizmet sunan tüm sektörlerin arasındaki entegrasyonun sağlanması gerekmektedir. Böylece, ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde ulaşılabilirliğin arttırılabileceği ve tedavi maliyetlerinin de düşürülebileceği aşikardır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık hizmeti sunumu,finansman yönetimi,devlet diş hekimliği,dental tesisler

Evaluation of the Expenses and Financing of Services in Oral and Dental Health Services in Turkey

Abstract

Objectives: In this study, it is aimed to evaluate the accrual data in Oral and Dental Health Services (ODHCs) and Oral and Dental Health Hospitals (ODHHs) of our country and to associate these data with the condition in other oral and dental facilities.These analyses are essential in order to plan oral and dental services more effectively.

Materials and Methods: This cross-sectional retrospective study compares the accrual data obtained from ODHCs/ ODHHs countrywide between 2010-2013.

Results: When the accrual data obtained from ODHCs/ ODHHs countrywide between 2010-2013 were evaluated, an increase was observed with real numbers in all regions, apart from Mideastern Anatolia and North Black Sea Regions. The results of these analyses were parallel to the increase in population and service delivery within the context of ‘Health Transition Programme’. Interregional differences both in nominal and real numbers are in consistence with the regions’ socioeconomic development index values and development levels.

Conclusion: In Turkey, it is essential that social oral and dental programmes are administered and the integration among all dental facilities are established. In that way, it could be possible to increase the accessibility of oral and dental health services and to reduce the treatment costs.

Keywords

• Delivery of health care,financial management,hospital,state dentistry,dental facilities

Kaynakça

1. Üstü Y, Uğurlu M, Örnek M,Sanioğlu SY. 2002-2008 Arasında Erzurum Bölgesinde Birinci Ve İkinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Değerlendirilmesi. Balkan Med J 2011;28: 55-61.
2. Hamzaoğlu O. The Interpretation of Health of Turkey. Sted 2008;17:6.
3. Şahin B, Top M. Bigger Expectations at the Smaller World:Future Health Systems. Sağlık ve Toplum 2002;12:3.
4. Figueras J, Menabde N, Busse R. The road to freedom. BMJ 2005;331:170-1.
5. DİE Genel Nüfus Sayımı Sonuçları, (2007-2014). (1935-2000 ve TUİK adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları, www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1589 Erişim tarihi: 25 Kasım 2015.
6. Akdağ R. Türkiye Sağlıkta Dönüşüm Programı, Değerlendirme Raporu (2003-2010). http://ekutuphane.tusak.gov.tr/kitaplar/turkiye_saglikta_donusum_programi_degerlendirme_raporu_(2003_2011).pdf Erişim tarihi: 25 Kasım 2015.
7. Yazıcıoğlu B. Ağız ve Diş Sağlığı, Halk Sağlığı Temel Bilgiler (Güler Ç, Akın L. editörler) içinde. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayını; 2006.
8. İçtin EG. DSÖ 2003 Dünya Ağız ve Diş Sağlığı Raporu’nun Değerlendirilmesi. Bitirme Tezi, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD, İzmir; 2013.

9. Atasever M, Demiralp KÖ. Türkiye’de Ağız –Diş Sağlığı ve Dental Görüntüleme Hizmetleri. Ankara: Ayrıntı Basımevi; 2015.
10. Bora Başara B, Güler C, Yentür GK. Republic of Turkey, Ministry of Health General Directorate of Health Research. Health Statistics Yearbook 2013, Ankara: Sentez Matbaacılık ve Yayıncılık; 2014.
11. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu. Kamu Hastaneleri İstatistik Yıllığı 2014. http://www.tkhk.gov.tr/dosyalar/b4a241a4aab04c26bdf3def6d2f084e2.pdf. Erişim tarihi: 25 Kasım 2015.
12. Başara BB, Güler C, Yentür GK. Health Statistics Yearbook 2014 Republic of Turkey, Ministry of Health General Directorate of Health Research. Ankara: Sentez Matbaacılık ve Yayıncılık; 2015.
13. T.C.Kalkınma Bakanlığı, İllerin ve Bölgelerin Sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması araştırması (SEGE-2011). Ankara: Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü; 2013.
14. Atasever M. Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi, 2002-2013 Dönemi. ISBN: 978-975-590-521-1, Bakanlık Yayın No: 983, Ankara; 2015:220-223.
15. Atasever M, Demiralp KÖ. Türkiye’de Ağız –Diş Sağlığı ve Dental Görüntüleme Hizmetleri. Ankara: Ayrıntı Basımevi; 2015.