Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinde Hemşirenin Rolü

Öz

 

Toplum ruh sağlığı merkezleri, ağır ruhsal bozukluğu olan hastalara, toplum temelli ruh sağlığı modeli çerçevesinde bireysel işlevi iyileştirmeye dönük etkin tedaviler sunulması, psikososyal destek hizmetlerinin verilmesi, takip ve tedavilerinin yaşadıkları ortamda, birinci basamak sağlık hizmetlerine entegre biçimde sunulabilmesi için gerekli hizmetlerin yürütüldüğü merkezlerdir. Bir ülkede ruh sağlığı hizmetlerinin etkinliğini sağlayabilmek için, bu ülke bireylerinin ruh sağlığı yönünden korunması, riskli grupların belirlenmesi, erken tanı ve tedavisinin sağlanması, sağlıkta yaşam kalitesinin artırılabilmesi için eğitim ve danışmanlık adımlarından oluşan toplum ruh sağlığı ve rehabilitasyon hizmetlerinin sunulması gerekmektedir. Bu çalışma ülkemizde henüz gelişmekte olan toplum temelli ruh sağlığı hizmetlerinde hemşirelik hizmetlerinin geliştirilmesi için araştırma sonuçlarını derlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, toplum temelli ruh sağlığı hizmetlerinin gelişimi, toplum ruh sağlığı merkezlerinin kurulması ve işlevleri ile ruh sağlığı hemşirelerinin toplum ruh sağlığı merkezlerindeki etkinliklerini değerlendirmek için PsychINFO, PsychARTICLES, MEDLINE, PubMED, The COCHRANE LIBRARY, CINAHL veri tabanlarında 1999-2014 yılları arasına yayınlanan makaleler taranmıştır

 

 

 

 

 

 

 

 

Anahtar Kelimeler

• Toplum ruh sağlığı,toplum ruh sağlığı merkezi,toplum ruh sağlığı hemşireliği

The Role of the Nurse in Community Mental Health Centers

Abstract

 Community mental health centers are centers where patients with heavy mental disorders are provided with not only treatments in order to develop individual functioning, but also psychosocial support services and follow-up and treatment services as well in their own residence integrated with their primary healthcare in accordance with community-based mental health model.

In order to provide an efficient mental health care service in a country, first the citizens of that country should be protected in terms of mental health, then the risky groups should be determined, and early diagnosis and treatment methods should be provided and in order to increase the quality of healthy life mental health and rehabilitation services which are composed of education and consultancy steps, should be offered.

This study has been conducted in order to compile the research results for the development of nursing services in community-based mental health services in our country, which are still in development stage.

In the study, in order to assess the development of community-based mental health services, the founding and functioning of community health service centers and the efficiency of community mental health nurses in those centers, PsychINFO, PsychARTICLES, MEDLINE, PubMED, The COCHRANE LIBRARY, CINAHL databases have been scanned for articles published between the years 1999 and 2014.

Keywords

• Community Mental Health,Community Mental Health Center,Community Mental Health Nursing

Kaynakça

1. Çam O, Engin E. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları 1. Çam O, Engin E. Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği. İstanbul: İstanbul Tıp Kitapevi; 2014:891-8.
2. Ruiz MJ. Community Mental Health. In: Johnson BS (editor).Psychiatric Mental Health Nursing. Philadelphia: JB Lip¬pincott; 1993:748-55.
3. Buzlu S, Küçük L. Psikiyatride rehabilitasyon. 34. Ulusal Psikiyatri Kongresi Özet Kitabı, 29 Eylül-3 Ekim 1998, İzmir; 1998: 250.
4. Çelikkol A. Koruyucu Ruh Sağlığı, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Ders Notları. İzmir: Ege Üniversitesi Yayın Bürosu; 2001: 151-2.
5. Ögel K. Toplumsal Psikiyatri. Psikiyatri Temel Kitabı, Güleç C, Köroğlu E (editör), Ankara:Mediko- Graphics Ajans ve Matbaacılık; 1998: 319- 1328.
6. Pasqual EA, Amald HM. Mental Health Nursing, A Holistic Approach. St. Louis: The C.V. Mosby Company; 1985.
7. Pektaş İ, Çam O. Psikiyatrik rehabilitasyon ve hemşirelik. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2002;18:153-62.
8. Sundeen SJ. Psychiatric Rehabilitation. In: Principles and Practice of Psychiatric Nursing, Stuart G, Laraia MT (eds), Mariland; 1998: 243-63.

9. Tabak RŞ, Şarlak K. Ambulatuar Psikiyatrik Bakım Hizmeti Sunanların İleri Eğitimi Projesi, Hayat Boyu Öğrenme Programı, Hayat Boyu Öğrenme Alanında Toplumsal Eylem Programı, 2007-2013 Çok Ortaklı Yenilik Transferi Projeleri, Muğla/Fethiye/ Ankara; 2008:5-6.
10. Worley NK. Community Psychiatric Nursing Care.Principles and Practice of Psychiatric Nursing, Stuart G, Laraia MT (eds). South Carolina; 1998:716-33.
11. Ensari H, Gültekin BK, Karaman D, Koç A, Beşkardeş AF. The effects of the service of community mental health center on the patients with schizophrenia - evaluation of quality of life, disabilities, general and social functioning- a summary of one year follow-up. Anadolu Psikiyatri Derneği Dergisi 2013;14(2): 108-14.
12. Talbot NL, Conwell Y, O’Hara MW et al. Inter personal psychotherapy for depressed women with sexual abuse histories: a pilot study in a community mental health center. The Journal of Nervousand Mental Disease 2005;193(12):847-50.
13. Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı. Ankara: Sağlık Bakanlığı; 2011;29-34.
14. Abdul-Adil J,Drozd O, Irie I et al. University-community mental health center collaboration: encouraging the dissemination of empirically-based treatment and practice. Community Ment Health J 2010;46(5):417-22.
15. Bryson SA, Ostmeyer KF. Increasing the effectiveness of community mental health center social skills groups for children with autism spectrum disorder: a training and consultation example. Adm Policy Ment Health 2014;41(6):808-21.
16. Sohn M, Barrett H, Talbert J. Predictors of consumer satisfaction in community mental health center services, Community Ment Health J 2014;50(8):922-5.
17. Yurt V. Psikiyatride Rehabilitasyon, Kum N (editor), Psikiyatri Hemşireliği El Kitabı. 1. Baskı, İstanbul: Birlik Ofset; 1996:254-63.
18. Bayülkem F. Türkiye'de Nöroloji-Nöroşirurji ve Psikiyatrinin Tarihçesi, İstanbul: Arbos Ltd. Şti.; 1998.
19. Türkiye’de Ulusal Ruh Sağlığı Programı Geliştirme Çalışmaları, Toplum ve Hekim 1987:5-38.
20. Özaltın G. Psikiyatride Disiplinlerarası Yaklaşımlar ve Ekip Çalışması, Kum N (editor), Psikiyatri Hemşireliği El Kitabı. 1.Baskı, İstanbul: Birlik Ofset; 1996: 181-213.
21. Keltner LN. Introduction to Psychiatric Nursing, Philadelphia: Mosby-Year Book; 1995: 3-15.
22. Kum N (editor). Psikiyatri Hemşireliği Uygulama Standartları, In: Psikiyatri Hemşireliği El Kitabı,1. Baskı, İstanbul: Birlik Ofset; 1996: 4-8.
23. Bağ B. Toplum ruh sağlığı merkezlerinde hemşirenin rolü: İngiltere örneği. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2012; 4(4):465-85.
24. Pektaş İ, Bilge A, Ersoy MA.Toplum ruh sağlığı hizmetlerinde epidemiyolojik çalışmalar ve toplum ruh sağlığı hemşireliğinin rolü. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2006; 7(l):43-8.
25. Miller C, Martinez R. Shifting physical health care responsibilities at a community mental health center. Issues in Mental Health Nursing 2003; 24(4):441-56.
26. Bastiaens L. Response to antidepressant treatment in a community mental health center. Community Ment Health J 2004;40(6):561-7.
27. Solomon PL, Tennille JA, Lipsitt D, Plumb E, Metzger D, Balank MB. Rapidassessment of existing HIV prevention programming in a community mental health center. Journal of Prevention & Intervention in the Community 2007;33(1-2):137-51.
28. Maki M, Bjorklund P. Improving cardiovascular diseases creening in community mental health centers. Perspectives in Psychiatric Care 2012; 48:179–86.
29. Mc Donell MG, Srebnik D, Angelo Fet al. Randomized controlled trial of contingency management for stimulantuse in community mental health patients with serious mental illness, Am J Psychiatry 2013; 170:94–101.
30. Arslan M, Kurt E, Eryıldız D, Yazıcı A, Can A, Emul M. Effects of a psychosocial rehabilitation program in addition to medication in schizophrenic patients: a controlled study, Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2014;24(4):360-7.
31. Chwastiak L, Cruza-Guet MC, Carroll-Scot A, Seryak M, Ickovics J. Preventive counseling for chronic disease: missed opportunities in a community mental health center, Psychosomatics 2014; 54(4): 328–35.
32. Delice MA, Akgül SM, Yıldız M. Effect of the integrated approach to prognosis for schizophrenic patient who has been served in the community mental health center. Journal of Marmara University Institute of Health Sciences 2014;4(2):122-5.
33. Gül EU, Can DÖ, Şahin EHK, Şahin Ş, Şimşek E. Kırıkkale toplum ruh sağlığı merkezi’nde takip edilen şizofreni hastalarının değerlendirilmesi. KÜ Tıp Fak Dergisi 2014; 16(2): 15-9.
34. Aker AT 1999 Marmara depremleri: epidemiyolojik bulgular ve toplum ruh sağlığı uygulamaları üzerine bir gözden geçirme. Türk Psikiyatri Dergisi 2006; 17(3):204-12.
35. Sherman ML, Barnum DD, Buhman-Wiggs A, Nyberg E. Clinical intake of child and adolescent consumers in a rural community mental health center: does wait-time predictattendance?, Community Mental Health Journal 2009;45(1):78-84.
36. Weinstein LC, Henwood BF, Cody JW, Jordan M, Lelar R. Transforming Assertive Community Treatment Into an Integrated Care System: The Role of Nursing and Primary Care Partnerships. J Am Psychiat Nurses Assoc 2011; 17(1): 64–71.
37. Dieren Q, Rijckmans MJN, Mathijssen JJP, Lobbestael J, Arntz AR. Reducing no-show behavior at a community mental health center. Journal Of Community Psychology 2013;(41)7:844–50.
38. Aydın E, Konkan R, Alataş G, Tabo A, Yiğit S, Gönüllü OG. Çöp evler ve DSM-5 yeni tanı kategorisi biriktirme bozukluğu: Sınırlı alan çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2014;5:289-95.
39. Chee NG, Herrman H, Chiu E, Singh B. Community mental health care in the Asia-Pacificregion: using current best-practice models to inform future policy. World Psychiatry 2009;8:49-55.
40. Aydın E, Tabo A, Karamustafalıoğlu KO, Alataş G, Yiğit S, Erkuş GH.Döner kapı olgusu: Toplum temelli ruh sağlığı hizmetmodeline geçişin psikiyatri servisine yatış üzerine etkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2014; 15:185-91.