Diz Osteoartritli Yaşlı Hastalarda Yorgunluğun Fonksiyonel Durum, Depresyon ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı diz osteoartritli yaşlı hastalarda yorgunluk düzeylerini araştırmak, yorgunluğun depresyon ve radyolojik evre, fonksiyonel durum ve ağrı gibi klinik parametrelerle ilişkisini değerlendirmek ve yaşam kalitesi üzerine etkisini saptamaktı.
Materyal ve Metot: Çalışmaya diz osteoartritli, 65-80 yaşları arasında seksen hasta (60 kadın, 20 erkek) alındı. Osteoartritin radyolojik evresi, Kellgren-Lawrence evreleme skalası ile saptandı. Western Ontario ve McMasters Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi [Western Ontario and McMasters UniversitiesIndex of Osteoarthritis(WOMAC)] fonksiyonel durumu belirlemede kullanıldı. Yorgunluk Semptom Envanteri [Fatigue Symptom Inventory (FSI)] yorgunluğu, Nottingham Sağlık Profili [Nottingham Health Profile (NHP)] yaşam kalitesini ve Beck Depresyon Skalası [Beck Depression Scale (BDS) ] ise depresyonu değerlendirmede kullanıldı. Ağrı şiddeti, Görsel Analog Skala [Visual Analog Scale (VAS)]- ağrı ile ölçüldü.
Bulgular: Hastalar günlük ağrı biçimlerinişu şekilde ifade ettiler: daha çok akşamları yorgun (%30), tam olarak yorgun değil (%21,3), daha çok sabahları yorgun (%20), sabit bir günlük ağrı biçimi yok (%17,5), daha çok öğleden sonraları yorgun (%11,3). FSI’nın yorgunluk şiddeti, yorgunluk süresi ve yaşam kalitesine etkisi alt grupları WOMAC, VAS-ağrı, BDS ve NHP’nin ağrı, enerji ve emosyonel reaksiyonlar alt grupları ile belirgin olarak koreleydi (p<0,05). NHP’nin fiziksel mobilite ve uyku alt grupları sadece yorgunluk şiddeti, yorgunluk süresi ile koreleydi (p<0,05). FSI alt grupları ile NHP’nin sosyal izolasyon alt grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon yoktu (p>0,05). Lojistik regresyon analizi; radyolojik evrelerin FSI üzerine anlamlı etkisini ortaya koydu (p<0,05).
Sonuç: Yorgunluk diz osteoartritli yaşlı hastalarda yaygındır ve ağrı, fonksiyonel durum, uyku, enerji ve emosyonel fonksiyonlar açısından kötü yaşam kalitesi ile ilişkilidir. Yorgunluk kompleks bir semptom olduğundan FSI gibi kapsamlı bir anket ile değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Shelton LR. A closer look at osteoarthritis. Nurse Pract 2013;38(7):30-6.
- Sulzbacher I. Osteoarthritis: histology and pathogenesis. Wien Med Wochenschr 2013;163(9-10):212-9.
- Donovan KA, Jacobsen PB. The Fatigue Symptom Inventory: a systematic review of its psychometric properties. Support Care Cancer 2010;19(2):169-185.
- Garip Y, Eser F, Aktekin LA, Bodur H. Fatigue in rheumatoid arthritis: association with severity of pain, disease activity and functional status. Acta Reumatol Port 2011;36(4):364-9.
- Schneeberger EE, Marengo MF, Dal Pra F, Maldonado Cocco JA, Citera G. Fatigue assessment and its impact in the quality of life of patients with ankylosing spondylitis.Clin Rheumatol 2015;34(3):497-501.
- Pettersson S, Boström C, Eriksson K, Svenungsson E, Gunnarsson I, Henriksson EW. Lifestyle habits and fatigue among people with systemic lupus erythematosus and matched population controls. Lupus 2015; 4(9):955-65.
- Lukkahatai N, Walitt B, Espina A, Gelio A, Saligan LN. Understanding the association of fatigue with other symptoms of fibromyalgia: Development of a cluster model.Arthritis Care Res (Hoboken). 2015 May 27 (doi: 10.1002/acr.22626).
- Hewlett S, Hehir M, Kirwan JR. Measuring fatigue in rheumatoid arthritis: a systematic review of scales in use. Arthritis Rheum 2007;57:429-39.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
4 Mart 2016
Gönderilme Tarihi
30 Temmuz 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 16 Sayı: 1