6-16 Yaş Arası Obez Çocuklarda Antropometrik Ölçümlerin Ve Biyokimyasal Parametrelerin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, obezite nedeniyle başvuran çocukların antropometrik ve biyokimyasal parametrelerini değerlendirmeyi ve obezite ve diğer metabolik rahatsızlıklar arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.

Materyal ve Metot: Bu retrospektif, kesitsel araştırmada Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk polikliniğine Ocak 2012-Ağustos 2012 tarihlerinde kilo fazlalığı şikayeti ile başvurmuş 6-16 yaş arasında, çalışma kriterlerimize uyan, 122 hastanın dosyaları incelendi. Ayrıca, metabolik hastalıklar dışlandıktan sonra ve obezite ilişkili metabolik rahatsızlıklara ait veriler dikkate alınarak, hipertansiyon, dislipidemi, hepatosteatoz, metabolik sendrom ve insülin direnci ile ilişkisi değerlendirildi. SPSS 21.0 versiyonunda T testi, ki-kare ve frekans kullanılarak veriler analiz edildi; p≤0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Çalışmamızda 122 olgunun 45’i (%36,9) erkek, 77’si (%63,1) ise kızdı. Tüm olgularda yaş ortalaması 10,7±2,8 yıl, vücut kitle indeksi ortalaması 28,3±4,5 kg/m² idi. Hastalar obezite ilişkili rahatsızlıklar yönünden değerlendirildiğinde dislipidemi %36,1, hepatosteatoz %39,3, hipertansiyon %21,3, metabolik sendrom %14,8, insülin direnci %49,2 sıklığında saptandı. Kızlarda erkeklere göre insülin direnci anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,021). Pubertal çocuklarda prepubertal olanlara göre insülin direnci (p=0,000), hipertansiyon (p=0,006) ve metabolik sendrom (p=0,000) sıklığı daha yüksek olarak saptandı.

Sonuç: Sonuç olarak; obez kız çocukları obez erkek çocuklara göre metabolik rahatsızlıklar yönünden daha fazla riske sahiptir. Çocukluk çağı obezitesi ileride ciddi komplikasyonlara yol açabilen erişkin obezitesinin bir belirtisi olabilir. Tüm ebeveynler ve sağlık çalışanları bu önemli ve önlenebilir toplum sağlığı problemine özel önem vermelidir.

Anahtar Kelimeler: Antropometrik ölçümler, Çocukluk çağı, Obezite, Metabolik bozukluklar

Anahtar Kelimeler

• Aile Hekimliği,çocuk hastalıkları,çocuk endokrinoloji

Evaluation of Anthropometric and Biochemical Parameters in Obese Children Between 6-16 Years

Abstract

Objectives: In this study, it was aimed to evaluate the anthropometric and biochemical parameters of the children consulting for obesity and to do a research on the relationship between obesity and other metabolic disorders.

Materials and Methods: In this retrospective, cross sectional research, file of 122 cases who consulted to Okmeydanı Education and Research Hospital Pediatric Policlinic for overweight complaint between January 2012 and August 2012, aged  between 6-16 and those meet our reseach criteria, were scanned. Also after excluding metabolic diseases and regarding the data about obesity related metabolic disorders, the relationship between hypertension, dislipidemia, hepatosteatozis, metabolic syndrome and  insulin resistance were evaluated. In SPSS 21.0 program, data were analysed by using T test, chi square and Mann Whitney U test; p<0.05 was accepted as statistically significant.

Results: In our study, of 122 cases, 45 (36.9%) were male and 77 (63%) were female. In all cases; the average age was 10.7±2.8years, the average body mass index (BMI) was 28.3±4.5 kg/m². When patients were evaluated for obesity-related disorders; the coexistance of dyslipidemia, hepatosteatozis, hypertension, metabolic syndrome, insulin resistance was 36.1%, 39. %,  21.3%, 14.8% and 49.2%. The presence of  insulin resistance was significantly higher in girls than in boys (p=0.021). The presence of insulin resistance (p=0.000), hypertension (p=0.006) and metabolic syndrome (p=0.000) were higher in pubertal children than in prepubertal children.

Conclusion: As a result; obese girls are under  more risk of metabolic disorders than obese boys. Also pubertal period is a risk for metabolic disorders for obese children. Childhood obesity can be a sign for adulthood obesity, which can lead to serious complications. All parents and health staff  should pay special attention to this important and preventable public health problem. 

Keywords

• Anthropometric measurements,childhood,obesity,metabolic disorders

Kaynakça

1. WHO global infobase: data on overweight and obesity, mean BMI, healty diets and physical inactivity. WHO Bulletin, Mart 2011.
2. Alemzadeh R, Rising R, Lifshitz. Obesity in children. In: Lifshitz F(ed): Obesity, diabetes mellitus insülin resistance and hipoglisemia. Informa healthcare USA; New York: 2007:1-7.
3. Dorsey KB, Wells C, Krumholz HM. Concato JC Diagnosis, evaluation and treatment of childhood obesity in pediatric practice. Arch Pediatr Adolesc Med 2005 Jul;159(7):632-8.
4. Türkiye Obezite (Şişmanlık) ile Mücadele ve Kontrol Programı (2010-2014). T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ankara; 2010.
5. Babaoğlu K, Hatun Ş. Çocukluk Çağında Obezite. STED 2002;11:1-10.
6. Trowbridge FL, Sofka D, Holt K et al. Management of child and adolescent obesity. Study design and practitioner characteristics. Pediatrics 2002;110:205-9.
7. Ali Kaşifoğlu A, Yordam N. Obezitenin tanımı ve prevalansı. Katkı Pediatri Dergisi 2000;21(4):475-81.
8. Sarria A, Moreno LA, Garcia-Llop LA, Fleta J, Morellon MP, Bueno M. Body mass index, triceps skin fold and waist circumference in screening for adiposity in male children and adolescents. Acta Paediatr 2001;90:387-92.

9. Neyzi O, Bundak R, Günöz H ve ark. Türk çocuklarında vücut ağırlığı, boy uzunluğu, baş çevresi ve vücut kitle indeksi referans değerleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2008;51:1-14.
10. Kuczmarski RJ, Ogden CL, Grummer-Strawn LM et al. CDC growth charts: United States. Adv Data 2000;8:1-27.
11. Hatipoğlu N, Öztürk A, Mazicioglu M, Kurtoğlu S, Seyhan S, Lokoğlu F. Waist circumference percentiles for 7 to 17 year-old Turkish children and adolescents. Eur J Pediatr DOI 2007,10.1007/s00431-007-0502-3.
12. The fourth report on the diagnosis, evaluation and treatment of high blood pressure in children and adolescents. Pediatrics 2004;114:555-76.
13. Kurtoglu S, Kendirci M, Keskin M, Yazici C. Homeostasis model assesment is more reliable than the fasting glucose/insulin ratio and quantative insulin sensitivity check index for assessing insulin resistance among obese children and adolescents. Pediatrics 2005;115:500-3.
14. Zimmet P, Alberti KG, Kaufman F, Tajima N, Silink M, Arslanian S, Wong PC et al. The metabolic syndrome in children and adolescents-an IDF consensus report. Pediatr Diabetes 2007;8(5):299-306.
15. Needleman L, Kurtz AB, Rifkin MD, Cooper HS, Pasto ME, Goldberg BB. Sonography of diffuse benign liver disease: accuracy of pattern recognition and grading. AJR Am J Roentgenol 1986;146:1011-5100.
16. Van Itallie TB. Health implications of overweight and obesity in the United States. Ann Int Med 1985;103:983-8.
17. Bray GA. Complications of obesity. Ann Int Med 1985;103:1052-62.
18. Giampietro O, Virgone E, Carneglia L, Griesi E, Calvi D, Matteucci E. Anthropometric indices of school children and familiar risk factors. Prev Med 2001;35:492-8.
19. Semiz S, Mevlüt B, Inanc C, Ender S. Metabolıc Syndrome ın Chıldhood Obesity. Indian Pediatrics 2007;44:657-662.
20. Zhu W, Huang X, He J et al. Arterial intima-media thickening end endothelial dysfunction in obese Chinese children. Eur J Pediatr 2005;164:337-44.
21. Kuzaytepe EÇ. 2002-2010 yılları arasında görülen obez çocukların retrospektif değerlendirilmesi: klinik ve laboratuvar verileri. Uzmanlık Tezi, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. Ankara; 2012.
22. Wattigney WA, Harsha DW, Srinivasan SR, Webber LS, Berenson GS. Increasing impact of obesity on serum lipids and lipoproteins in young adults. The Bogalusa Heart Study. Arch Intern Med 1992;151:2017-22.
23. Franzese A, Vajro P, Argenziano A et al. Liver involvement in obese children: Ultrasonography and liver enzyme levels at diagnosis and during follow-up in an Italian population. Dig Dis Sci 1997;42:1428–32.
24. Koç S. Obes adolesanlarda metabolik sendromun ve alkolik olmayan karaciğer yağlanmasının araştırılması, aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, İstanbul; 2006.
25. Kawasaki T, Hashimoto N, Kikuchi T, Takahashi H, Uchiyama M. The relationship between fatty liver and hyperinsulinemia in obese Japanese children. J Pediatr Gastroenterol Nutr 1997;24:317-21.
26. Basaranoğlu M. Obez Çocuklarda Antropometrik Ölçümler ile Hipertansiyon, Dislipidemi, Hepatosteatoz Arasındaki İlişki ve 25 (OH) Vitamin D’nin İnsülin Direnci Üzerine Etkisi. Uzmanlık Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Van; 2010.
27. Saadeh S. The spectrum of nonalcoholic fatty liver disease: From steatosis to nonalcoholic steatohepatitis. Clev Clin J Med 2000;67:101-4.
28. Altuncu ME, Kör Y. Insulin Resistant and Metabolic Syndrome Frequency in Childhood Obesity. Gaziantep Tıp Derg 2011;17(1):15-9.
29. Lawlor DA, Harro M, Wedderkopp N, et al. Association of socioeconomic position with insulin resistance among children from Denmark, Estonia, and Portugal: cross sectional study. BMJ 2005;331:183-6.
30. Weiss R, Dziura J, Burgert TS, et al. Obesity and the metabolic syndrome in children and adolescents. N Engl J Med 2004;350:2362-74.
31. Garces C, Cano B, Granizo JJ, et al. Insulin and HOMA in Spanish prepubertal children: relationship with lipid profile. Clin Biochem 2005;38(10):920-4.
32. Cook S, Weitzman M, Auinger P, Nguyen M, Dietz WH. Prevalence of a metabolic syndrome phenotype in adolescents: findings from the third National Health and Nutrition Examination Survey, 1988-1994. Arch Pediatr Adolesc Med 2003;157:821-7.
33. Cruz ML, Weigensberg MJ, Huang TT, Ball G, Shaibi GQ, Goran MI. The metabolic syndrome in overweight Hispanic youth and the role of insulin sensitivity. J Clin Endocrinol Metab 2004;89:108-13.
34. Cagdas Ayvaz DN, Nisancı Kılınc F, Pac FA, Cakal E. Anthropometric measurements and body composition analysis of obese adolescents with and without metabolic syndrome. Turk J Med Sci 2011;41(2):267-74.
35. Akyuz E. Çocukluk çağı obezitesinde kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Konya; 2009.
36. Kara PG. İstanbul İlinde Bir İlköğretim Okulunda Eğitim gören 10-14 Yaş Grubu Sağlıklı Türk Çocuklarının İnsülin Direnci ve Metabolik Sendrom Bileşenlerinin Durumu. Uzmanlık Tezi, T.C Sağlık Bakanlığı Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul; 2006.
37. Freedman DS, Dietz WH, Srinivasan SR, Berenson GS. The relation of overweight to cardiovascular risk factors among children and adolescents: The Bogalusa Heart Study. Pediatrics 1999;103:1175-82.