Palyatif Bakım Merkezi ve Evde Sağlık Hizmetlerinin Birlikte Çalışması Örneği: Karabük

Öz

Amaç: Bu çalışmada bir üniversite hastanesi palyatif bakım merkezinin (PBM) evde sağlık hizmetleri (ESH) ile entegre çalışma örneğinin sunulması ve PBM’nin bir yıllık hizmetlerinin tanımlanması amaçlanmıştır.

Materyal ve Metot: KBÜ Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi PBM de 01.12.2015 ile 01.12.2016 tarihleri arasında yatan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri, mevcut hastalıkları, üniteye yatırılma nedenleri, hastanede kalma süreleri kaydedildi. Hastalara yatış ve taburculuk zamanlarında performanslarını değerlendirmek amacıyla uygulanan Karnofsky Performans (KPS) ve Palyatif Performans Skalaları (PPS) sonuçları kaydedildi.

Bulgular: PBM de 01.12.2015 ile 30.11.2016 tarihleri arasında 149 hasta takip edildi. Hastaların yaş ortalaması 74,93±14,61 (min:17-maks:96) yıl olup, %43’ü (n=64) erkek, %57’si (n=85) kadındı ve serviste yatış süreleri ortalaması 14,50±12,03 (min:1- maks:79) gündü. En sık yatış nedenleri beslenme bozukluğu ve dekübit ülserleri iken altta yatan hastalıklar en sık nörolojik bozukluklar ve malignitelerdi. Hastaların %78,52’si (n=117) yatağa tam bağımlı idi. Bir yıl içerisindeki mortalite oranı %12,08 (n=18) idi. Hastaların taburcu olduklarındaki KPS ve PPS skorları yatış zamanlarına göre daha yüksekti (p<0,001).

Sonuç: Hastaların hastanede yatış sürelerinin optimal sürede tutulabilmesi, PBM ile ESH nin koordineli çalışmasına bağlı olabilir. Hastaların taburcu olduklarında değerlendirilen performansları ve potansiyel bakım ihtiyaç skorlarının yatış esnasındaki skorlarından daha yüksek olması palyatif bakımın önemini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Palyatif bakım,evde sağlık hizmetleri,koordinasyon

A model of collaboration between palliative care unit and home health care services: Karabük

Abstract

Objectives: The purpose of this study is to present the coordination of a palliative care unit (PCU) and home health care (HHC) in a university hospital and describe services of PCU.

Materials and Methods: Patients hospitalized in PCUof Karabük University Training and Research Hospital between 01.12.2015 – 01.12.2016 were assessed retrospectively. HHC and PCU were coordinated by Family Medicine Clinic. Demographic characteristics, existing diseases, hospitalization criteria, hospitalization durations of the patients were recorded. Karnofsky Performance Scale (KPS) and Palliative Performance Index (PPI) were performed in an attempt to assess the performances at hospitalization and discharge.

Results: 149 patients were hospitalized in PCU between 01.12.2015 – 10.12.2016. Average age of patients was 74.93±14.61 (min:17-max:96) years, averagely 43% (n=64) were male, 57% were female  (n=85), average hospitalization duration was 14.50±12.03 (min:1-max:79) days. Nutritional failure and decubitus ulcers were determined as the main etiology in hospitalization and neurological diseases and malignancies were the most underlying diseases. 78.52% (n=117) of the patients were bedridden. Mortality rate was 12.08% (n=18) for one year. KPS and PPI scores at discharge of the patients were higher than scores at hospitalization (p<0.001).

Conclusion: Optimal hospitalization durations of the patients may be associated with the coordination of PCU and HHC. Higher performance at discharge than at hospitalization time reveals the importance of palliative care.

Keywords

• Palliative care,home health care services,coordination

Kaynakça

1. Şahan Fu, Terzioğlu F. Dünyada Ve Türkiye’de Palyatif Bakim Eğitimi ve Örgütlenmesi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi 2015;4(2):81-90.
2. WHO Definition Of Palliative Care. http://www.who.int/cancer/palliative/definition/en/. Erişim tarihi: 03.04.2017.
3. Elçigil A. Palyatif Bakım Hemşireliği. Gülhane Tıp Dergisi 2012;54(4):329-34.
4. Field MJ, Behrman RE. When Children Die: Improving Palliative and End-Of-Life Care For Children And Their Families. District of Columbia: National Academies Press; 200
5. Bennahum Da. The Historical Development Of Hospice And Palliative Care. In: Forman WB, Kitzes JA, Anderson RP, Sheehan DK, eds. Hospice And Palliative Care: Concepts And Practice, 2nd ed. Boston: Jones and Barlett,2003:1-11.
6. Güngör S. Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne Bir Hayir Örgütü: İstanbul Darülaceze Müessesesi. Türk İdare Dergisi 2009;163-164:157-81.
7. Erbaycu AE. Terminal Hastalar ve Destek Tedavisi. http://ghs.asyod.org/konular/2013-3-15.pdf. Erişim tarihi: 03.04.2017.
8. Kabalak Aa. Türkiye'de Palyatif Bakım Çalışmaları. Türkiye Klinikleri Journal of Anesthesiology Reanimation Special Topics 2017;10(1):7-12.

9. Benli AR, Erbesler ZA. Türkiye’de Palyatif Bakımda Uygulama ve Anlayış Farklılıkları. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi 2016;20(1):5-6.
10. Oğuz I, Kandemir A, Erişen Ma, Fidan C. Evde Sağlık Hizmeti Alan Hastaların Profili ve Sunulan Hizmetin Değerlendirilmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi 2016;19(2):171-86.
11. Çizmeci EA. Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Hastaların Yatış Öncesi ve Sonrası Yaşam Kalitelerinin Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Anestezi ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Ankara; 2013. http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/661/13610bc8-6bfe-4bf7-8366-28975f3317c7.pdf?sequence=1. Erişim tarihi: 03.04.2017.
12. Akçiçek F, Akbulut G, Fadıloğlu ÇZ. Palyatif Bakım Evde Ve Hastanede Çalıştay Raporu. Ege Geriatri Derneği Yayınları. İzmir: Meta Basım; 2013.
13. Alsirafy Sa, Hassan Aa, Al-Shahri Mz. Hospitalization Pattern In A Hospital-Based Palliative Care Program: An Example From Saudi Arabia. American Journal Of Hospice And Palliative Medicine 2009;26(1):52-6.
14. Uysal N, Şenel G, Karaca Ş, Kadıoğulları N, Koçak N, Oğuz G. Palyatif Bakım Kliniğinde Yatan Hastalarda Görülen Semptomlar Ve Palyatif Bakımın Semptom Kontrolüne Etkisi. Ağrı 2015:27(2):104-10.
15. Beğer T. Yoğun Bakımda Dekübit Ülserleri; Risk Faktörleri Ve Önlenmesi. Yoğun Bakım Dergisi 2004;4(4):244-53.
16. Karadağ A. Basınç Ülserleri: Değerlendirme, Önleme ve Tedavi. CÜ Hemşirelik Yüksek Okulu 2003:7(2):41-8.
17. Peikes D, Chen A, Schore J, Brown R. Effects Of Care Coordination On Hospitalization, Quality Of Care, And Health Care Expenditures Among Medicare Beneficiaries: 15 Randomized Trials. JAMA 2009;301(6):603-18.
18. Sağlık Bakanlığı Evde Bakım Hizmetleri Sunumu Hakkında Yönetmelik. http://saglik.gov.tr/TR,10474/evde-bakim-hizmetleri-sunumu-hakkinda-yonetmelik.html. Erişim tarihi: 03.04.2017. Benli AR, Koyuncu M, Cesur Ö, Karakaya E, Cüre R, Turan MK. Evaluation of use of the 112 Emergency Ambulance Service in Karabuk City. Journal of Clinical and Analytical Medicine 2014;6(3):271-4.