Sigarayı Bırakmak için Başvuranlarda Nikotin Bağımlılık Düzeyi ve Sosyodemografik Özelliklerin Değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Çalışmamızda amaç sigara bırakma polikliniğimize başvuran kişilerde nikotin bağımlılık düzeyleri ile solunum havasında karbonmonoksit düzeyleri, günlük içilen sigara sayısı, sigara içmeye başlama yaşı, sigara içme yılı gibi değişkenlerin ve bazı demografik özelliklerin ilişkisini araştırmaktır.
Materyal ve Metot: Çalışma 2015 Ocak ve Nisan ayları arasında polikliniğimize başvuran 415 vakayı kapsamaktadır. İstatistiksel analiz SPSS 15.0 software versiyonu ile yapıldı. Tanımlayıcı analiz ve Ki‐kare testi kullanıldı. Parametrik verilerde Pearson korelasyon analizi ve non–parametrik verilerde Spearman korelasyon analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda toplam 415 vakanın 243’ü erkek, 172’si kadındı. Vakaların 214’ü sigara içicileriyle aynı evde yaşıyordu. Kadınlarda sigaraya başlama yaş ortalaması 18,56±5,4, ve erkeklerde sigaraya başlama yaş ortalaması 16±5.08 olup arasındaki fark t‐testi ile istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Günlük içilen sigara sayısı ortalamaları erkeklerde 25,39±11,47, kadınlarda ise 21,01±8,95, çalışanlarda günde içilen sigara sayısı ortalaması 24,74±10,78, çalışmayanlarda 22,17±10,47 olarak bulundu ve bu ortalamalar arasında t‐testi ile istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (sırasıyla p<0,001, p=0,007). Ortalama Fagerström nikotin bağımlılık testi puanı 5,64±2,59 ve ortalama solunum havası karbonmonoksit düzeyi 7,82±5,16 olarak bulundu. Korelasyon analizi ile eğitim düzeyi ve içilen sigara sayısı arasında ilişki bulunmadı (r=0,123, p=0,07). Günlük içilen sigara sayısıyla FNBT puanı arasında (r=0,618, p=0,001) ve günlük içilen sigara sayısıyla solunum havasında karbonmonoksit düzeyleri arasında (r=0,222, p=0,001) pozitif korelasyon vardı. Aynı zamanda solunum havasında CO düzeyleri ve FNBT puanı arasında pozitif korelasyon vardı (r=0,338, p=0,001). Kadınların 60,47’sinde, erkeklerin %54,73’ ünde nikotin bağımlılığını gösteren FNBT puanı 6 ve üzerinde bulundu ve Ki‐kare testiyle bu fark anlamlı değildi.
Sonuç: Nikotin bağımlılığına etki eden faktörlerin belirlenmesi tütün kontrolünde önemlidir. Demografik özelliklerin ve sigara kullanımıyla ilgili değişkenlerin nikotin bağımlılığına etkileri ve ülkemizdeki farklılıkları konusunda daha ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Sağlam L. Investigation of the results of a smoking cessation clinic and the factors associated with success. Turk J Med Sci 2012;42 (3):515-22.
- 2. A Clinical Practice Guideline for Treating Tobacco Use and Dependence: A US Public Health Service Report. JAMA 2000;283(24):3244-542000.
- 3. Treating Tobacco Use and Dependence: 2008 Update. Tobacco Use and Dependence Guideline Panel. Rockville (MD): US Department of Health and Human Services; 2008 May. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK63952/, Date of access: 10th Dec, 2017.
- 4. Heatherton TF, Kozlowski LT, Frecker RC, Fagerström KO. The Fagerström Test for Nicotine Dependence: a revision of the Fagerström Tolerance Questionnaire. Br J Addict 1991;86:1119-27.
- 5. De Leon J, Diaz FJ, Becona E, Gurpegui M, Jurado D, Gonzalez-Pinto A. Exploring brief measures of nicotine dependence for epidemiological surveys. Addict Behav 2003;28:1481-6.
- 6. Peterson JE, Stewart RD. Absorption and elimination of carbon monoxide by inac-tive young men. Arch Environ Health 1970; 21: 165-71.
- 7. Joumard R, Chiron M, Vidon R, Rouzioux JM. Math¬ematical models of the uptake of carbon monoxide on hemoglobin at low carbon monoxide levels. Environmental Health Perspectives 1981;41:277-89.
- 8. Colletti G, Supnick JA, Abueg FR. Assessment of the relationship between self-reported smoking rate and Ecolyzer measurement. Addict Behav 1982;7:183-8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Eylül 2018
Gönderilme Tarihi
19 Eylül 2018
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 3
Cited By
Smoking frequency, nicotine dependence, and factors related to nicotine dependence during the COVID-19 pandemic
Turkish Journal of Health Science and Life
https://doi.org/10.56150/tjhsl.1089407Precede-Proceed Modeline Temellendirilmiş “Sigarayı Bırakıyorum Geleceğimi ve Sağlığımı Koruyorum” Programının Hemşirelik Öğrencilerinin Sigara İçme Davranışına Etkisi: Tek Merkezli Yarı Deneysel Çalışma Protokolü
Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi
https://doi.org/10.54061/jphn.1212136Evaluatıon of the Fagerström Nicotine Dependence Test and the Situation of Smoking Patients Wishing to Stop Smoking in the Family Medicine Polyclinic
Middle Black Sea Journal of Health Science
https://doi.org/10.19127/mbsjohs.1346240Relationship between Nicotine Addiction and Perceived Stress in Students of Faculty of Sport Sciences: Case of A Public University
Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.22312/sdusbed.1453105Evaluation of the quality of sexual life among smoking and non-smoking women of 18-49 ages
Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.1689616