EN
TR
Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma
Öz
Amaç: Bu çalışma gebelerin trimesterlere göre gebelikte risk alglarının ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür.
Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma, 15 Şubat -15 Haziran 2021 tarihleri arasında Mut Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği’ne kabul edilen 166 gebe (n1.trimester=55, n2.trimester=58, n3.trimester=53) ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem büyüklüğü G*Power ile hesaplanmıştır. Veri toplamada “Kişisel Bilgi Formu” ve “Gebelikte Risk Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler ki-kare, bağımsız örneklemde t testi ve one-way anova testleri ile değerlendirilmiştir
Bulgular: Gebelerin yaş ortalamasının 27.05±6.48 olduğu, gebelerin gebelikte risk algısı ölçeği toplam puan ortalamalarının birinci, ikinci ve üçüncü trimesterlerde sırasıyla 3.35±2.75, 4.65±3.54, 2.23±3.06 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutları incelendiğinde anne risk toplam puan ortalamasının 3,55±3,03 ve bebek risk toplam puan ortalamasının 3.37±3.21 olduğu belirlenmiştir. Kadınların trimesterlere göre ölçek toplam ve alt grup puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Yaşı 25 ve üstü olan, sigara içen, plansız gebelik yaşayan, gebelik takibi yaptırmayan, çağırıldığında sağlık kuruluşuna gitmeyen, sürekli devam eden hastalığı olan, sürekli ilaç kullanan ve gebelikte hastanede yatışı olan kadınların anne risk puanı ve bebek risk puanları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Gebelerin risk algılarının düşük olduğu, ikinci trimesterdeki gebelerin hem kendi hem de bebeklerine yönelik risk algılarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca gebelikteki risk algısını; yaş, sigara içme, gebeliği planlama, gebelik takibi, çağırıldığında sağlık kuruluşuna gitme, sürekli devam eden hastalık, sürekli ilaç kullanma ve gebelikte hastaneye yatma durumlarının etkilediği belirlenmiştir.
Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma, 15 Şubat -15 Haziran 2021 tarihleri arasında Mut Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği’ne kabul edilen 166 gebe (n1.trimester=55, n2.trimester=58, n3.trimester=53) ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem büyüklüğü G*Power ile hesaplanmıştır. Veri toplamada “Kişisel Bilgi Formu” ve “Gebelikte Risk Algısı Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler ki-kare, bağımsız örneklemde t testi ve one-way anova testleri ile değerlendirilmiştir
Bulgular: Gebelerin yaş ortalamasının 27.05±6.48 olduğu, gebelerin gebelikte risk algısı ölçeği toplam puan ortalamalarının birinci, ikinci ve üçüncü trimesterlerde sırasıyla 3.35±2.75, 4.65±3.54, 2.23±3.06 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutları incelendiğinde anne risk toplam puan ortalamasının 3,55±3,03 ve bebek risk toplam puan ortalamasının 3.37±3.21 olduğu belirlenmiştir. Kadınların trimesterlere göre ölçek toplam ve alt grup puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Yaşı 25 ve üstü olan, sigara içen, plansız gebelik yaşayan, gebelik takibi yaptırmayan, çağırıldığında sağlık kuruluşuna gitmeyen, sürekli devam eden hastalığı olan, sürekli ilaç kullanan ve gebelikte hastanede yatışı olan kadınların anne risk puanı ve bebek risk puanları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Gebelerin risk algılarının düşük olduğu, ikinci trimesterdeki gebelerin hem kendi hem de bebeklerine yönelik risk algılarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca gebelikteki risk algısını; yaş, sigara içme, gebeliği planlama, gebelik takibi, çağırıldığında sağlık kuruluşuna gitme, sürekli devam eden hastalık, sürekli ilaç kullanma ve gebelikte hastaneye yatma durumlarının etkilediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Balkaya, N. A., Vural, G., & Eroğlu, K. (2014). Gebelikte belirlenen risk faktörlerinin anne ve bebek sağlığı açısından ortaya çıkardığı sorunlar. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(1), 6-16.
- 2. Aydemir, H., & Hazar, H. U. (2014). Düşük riskli, riskli, yüksek riskli gebelik ve ebenin rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2), 815-833.
- 3. Evcili, F., & Dağlar, G. (2019). Gebelikte Risk Algısı Ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Cukurova Medical Journal, 44, 211-222.
- 4. Stahl, K., & Hundley, V. (2003). Risk and risk assessment in pregnancy–do we scare because we care? Midwifery, 19(4), 298-309.
- 5. Shulman, H. B., D’Angelo, D. V., Harrison, L., Smith, R. A., & Warner, L. (2018). The pregnancy risk assessment monitoring system (PRAMS): Overview of design and methodology. American Journal of Public Health, 108(10), 1305-1313.
- 6. Heaman, M. I., & Gupton, A. L. (2009). Psychometric testing of the perception of pregnancy risk questionnaire. Research in Nursing & Health, 32(5), 493-503.
- 7. Lee, S., Ayers, S., & Holden, D. (2012). Risk perception of women during high risk pregnancy: a systematic review. Health, Risk & Society, 14(6), 511-531.
- 8. Nieuwenhuijsen, M. J., Dadvand, P., Grellier, J., Martinez, D., & Vrijheid, M. (2013). Environmental risk factors of pregnancy outcomes: a summary of recent meta-analyses of epidemiological studies. Environmental Health, 12(1), 1-10.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2021
Kabul Tarihi
7 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 3
APA
Gözüyeşil, E., & Özertürk, Ö. (2022). Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(3), 467-477. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1035974
AMA
1.Gözüyeşil E, Özertürk Ö. Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;6(3):467-477. doi:10.46237/amusbfd.1035974
Chicago
Gözüyeşil, Ebru, ve Özge Özertürk. 2022. “Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 (3): 467-77. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1035974.
EndNote
Gözüyeşil E, Özertürk Ö (01 Eylül 2022) Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6 3 467–477.
IEEE
[1]E. Gözüyeşil ve Ö. Özertürk, “Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma”, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 3, ss. 467–477, Eyl. 2022, doi: 10.46237/amusbfd.1035974.
ISNAD
Gözüyeşil, Ebru - Özertürk, Özge. “Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 6/3 (01 Eylül 2022): 467-477. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1035974.
JAMA
1.Gözüyeşil E, Özertürk Ö. Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;6:467–477.
MLA
Gözüyeşil, Ebru, ve Özge Özertürk. “Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 3, Eylül 2022, ss. 467-7, doi:10.46237/amusbfd.1035974.
Vancouver
1.Ebru Gözüyeşil, Özge Özertürk. Gebelikte Risk Algısı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi; Trimesterler Arası Karşılaştırma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 01 Eylül 2022;6(3):467-7. doi:10.46237/amusbfd.1035974
Cited By
Gebelikte Risk Algısı
Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.51754/cusbed.1311913The effect of the training provided to primiparous pregnant women based on the model on pregnancy risk perception and health literacy
Women & Health
https://doi.org/10.1080/03630242.2024.2322130Prenatal tarama testleri için başvuran gebelerde risk algısı
Anatolian Journal of Health Research
https://doi.org/10.61534/anatoljhr.1447291Fatalism in Turkish women with gestational diabetes: Its relationship with diabetes self-management and perception of risk to maternal and fetal health in pregnancy
Journal of Health Psychology
https://doi.org/10.1177/13591053241283953
