Sezaryen Doğum Yapan Primipar Annelerin Doğuma Yönelik Metaforik Algıları

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı sezaryen ile doğum yapan primipar annelerin doğuma ilişkin yaşantılarını, yaşantılarının anlamını ve algılarını metaforlar aracılığı ile derinlemesine incelemektir. Yöntem: Bu çalışma fenomenolojik desende yürütüldü. Veriler, 1 Haziran-15 Ağustos 2023 tarihleri arasında, Aydın, Efeler ilçesinde hizmet veren kamuya bağlı bir kadın doğum ve çocuk hastanesinde, sezaryen ile doğum yapan primipar anneler ile gerçekleştirildi. Veriler “Doğum ………’ya benziyor, çünkü…………… (Sizce doğum neye benziyor. Neden?”) cümlesinin yer aldığı bir soru formuyla toplandı. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanıldı. Bulgular: Annelerin, doğuma yönelik 44 metafor oluşturdukları saptandı. Metaforlar, ortak özelliklerine göre 5 kavramsal kategoride toplandı. Kategoriler “korku deneyimi olarak doğum”, “belirsiz bir durum deneyimi olarak doğum”, “değişken bir durum deneyimi olarak doğum”, “kavuşma deneyimi olarak doğum” ve “eşsiz bir deneyim olarak doğum” olarak belirlendi. Sonuç: Bu çalışma doğumun anneler için ne anlam ifade ettiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada oluşturulan kategoriler kapsamında annelerin farklı metaforlar geliştirdiği, bu metaforların annelerin yaşadıkları farklı deneyimleri ortaya koyduğu ve annelerin ameliyata bağlı olarak olumsuz duygular deneyimlemelerine rağmen bebeklerine kavuşmalarının pozitif algıyı oluşturduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler

• Anne
• doğum
• metafor
• sezaryen

Metaphorical Perceptions of Primiparous Mothers Undergoing Cesarean Section

Öz

Objective: The aim of this study is to comprehensively investigate the experiences, meaning, and perceptions of primiparous mothers giving birth via C-section through the use of metaphors. Methods: This study was conducted using a phenomenological design. The data were collected from primiparous mothers who gave birth via C-section in a publicly affiliated maternity and pediatric hospital located in the Efeler district of Aydın, between June 1 and August 15, 2023. The data were gathered using a questionnaire containing the sentence, “Birth is like…... because......(In your opinion, what does birth resemble? Why?)”. Content analysis technique was employed for data analysis. Results: It was determined that mothers created 44 metaphors related to childbirth. The metaphors were categorized into 5 conceptual categories based on their common characteristics. These categories were identified as “birth as an experience of fear”', “birth as an experience of uncertainty”, “birth as an experience of variability”, “birth as an experience of reunion”, and “birth as a unique experience”. Conclusion: This study aims to reveal what childbirth means for mothers. Within the categories established in the study, it was observed that mothers developed various metaphors that illustrated their different experiences. Despite experiencing negative emotions due to the surgery, it was evident that mothers' reunion with their babies created a positive perception.

Anahtar Kelimeler

• Mother
• birth
• metaphor
• cesarean section

Kaynakça

1. 1. Betran, A.P., Ye, J., Moller, A.B., Souza, J.P., & Zhang, J. (2021). Trends and projections of caesarean section rates: Global and regional estimates. BMJ Glob Heal, 6(6),1–8.
2. 2. Kisa, S., & Zeyneloğlu, S. (2016). Opinions of women towards cesarean delivery and priority issues of care in the postpartum period. Appl Nurs Res, 30,70–75.
3. 3. Halimoğlu, B., & Yeşilçiçek Çalık, K. (2020). Sezaryen doğum oranlarında “kıymetli bebek” etkisi. Cukurova Med J, 45(4),1543–154.
4. 4. Aktaş, D., & Gökgöz, N. (2015). Kadınların doğum yöntemlerine ilişkin düşünce ve memnuniyetlerinin belirlenmesi. Ankara Sağlık Bilim Derg, 4(1),65–81.
5. 5. Aksay, Y., Beyazıt Gülhan, Y., Saygın, N., & Körükcü, Ö. (2017). Gebelerin psikososyal sağlıkları doğum tercihini etkiler mi? Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg, 6(4),138–145.
6. 6. Akalın, A., & Şahin, S. (2021). Nulliparous women’s birth perceptions and experiences for mode of birth preference: a qualitative descriptive study. Int J Caring Sci, 14(2),1000–1008.
7. 7. Bülbül, M. (2021). Primer sezaryen doğum oranını etkileyen faktörler. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Derg, 47(1),111–115.
8. 8. Sönmez, C. I., & Sivaslıoğlu, A. A. (2019). Preference of delivery type of pregnant women and the factors effecting them. Konuralp Tıp Derg, 11(3),369–376.

9. 9. Özen Gün, E., & Ege, E. (2022). Primipar ve multipar gebelerde doğum korkusu ve ilişkili faktörler: karşılaştırmalı bir çalışma. Genel Sağlık Bilim Derg, 4(1),1–11.
10. 10. Aktaş Reyhan, F., & Dağlı, E. (2022). Doğum anılarının üç kuşak- kuşaklararası aktarımı ve üçüncü kuşaktaki doğum algısına etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg, 11(3),1143–1150.
11. 11. Bıyık, İ., & Aslan, M. (2020). Gebelikte eğitimin doğum korkusu ve sezaryen oranlarına etkisi. Kocaeli Med J, 9(2),77–82.
12. 12. Uludağ, E., & Cerit, E. (2022). The women’s emotions about experience of vaginal birth based on the metaphors: A phenomenological study. J Nurs Midwifery Sci, 9(4),273–281.
13. 13. Moser, K. (2000). Metaphor analysis in psychology: method, theory, and fields of application. Forum Qual Soc Res,1(2).
14. 14. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilim Derg, 7(2), 281–326.
15. 15. Miles, M.B., & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications, Inc.
16. 16. Latifnejad-Roudsari, R., Zakerihamidi, M., Merghati-Khoei, E., & Kazemnejad, A. (2014). Cultural perceptions and preferences of Iranian women regarding cesarean delivery. Iran J Nurs Midwifery Res, 19(7 Suppl 1),28-36.
17. 17. Hosseini Tabaghdehi, M., Kolahdozan, S., Keramat, A., Shahhossein, Z., Moosazadeh, M., & Motaghi, Z. (2020). Prevalence and factors affecting the negative childbirth experiences: a systematic review. J Matern Neonatal Med, 33(22),3849–3856.
18. 18. Güler, E.S., & Yanıkkerem, E. (2018). Kadınların doğum yöntemleri ve sezaryen sonrası vajinal doğum hakkında düşünceleri. Sürekli Tıp Eğitimi Derg, 27(1), 27–36.
19. 19. Amanak, K. (2022). Gebelerin vajinal ve sezaryen doğuma yönelik görüşleri: nitel bir çalışma. Sak Üniversitesi Holistik Sağlık Derg, 5(2),122–140.
20. 20. Aslan, Ş., & Okumuş, F. (2017). Primipar kadınların doğum deneyim algıları üzerine doğum beklentilerinin etkisi. Sağlık Bilim ve Meslekleri Derg, 4(1),32–40.
21. 21. Dönmez, S., Yeniel, Ö. A., & Kavlak, O. (2014). Vajinal doğum ve sezaryen doğum yapan gebelerin durumluk kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilim Derg, 3(3), 908–920.
22. 22. Kaloğlu Bi̇ni̇ci̇, D., Tarihi, G. (2020). Primipar ve multipar gebelerde algılanan stres ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Ebelik ve Sağlık Bilim Derg, 3(3),189–202.
23. 23. Yeşilyaprak, T., & Özşaker, E. (2018). Hastaların ameliyathane ortamına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektron Derg, 11(4),315–21.
24. 24. Kaya Odabaş, R., Taşpınar, A. (2021). Kadınların sezaryen deneyimleri ve doğum sonrası dönemde bakım gereksinimleri: nitel bir çalışma. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilim Enstitüsü Derg, 8(1), 1–9.