Kalp Damar Cerrahisi Geçirecek Hastaların Umut, Depresyon ve Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Araştırma kalp damar cerrahisi geçirecek hastaların umut, depresyon ve sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Araştırma bir Üniversite Hastanesinin Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği'nde yapıldı. Araştırmanın örneklemi kalp damar cerrahisi olmayı bekleyen 185 hastadan oluştu. Araştırmanın verileri; Tanımlayıcı veri formu, Herth Umut Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılarak ameliyat öncesinde yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar, ortalama ve standart sapma, Mann- Whitney U testi, Ki-kare testi, korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 59.96±13.27 olduğu görüldü. Hastaların Beck Depresyon Ölçeği Puan Ortalaması 11.96±1.88, Herth Umut Ölçeği Puan Ortalaması 68.07±1.11, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği Puan Ortalaması 73.07±1.00 idi. Beck Depresyon puanı ile Umut ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü bir ilişki bulundu. Hastaların Herth Umut toplam puanını Beck depresyon toplam puanının, sosyal destek toplam puanının, eğitim durumunun etkilediği belirlendi. Hastaların Beck depresyon toplam puanını Herth umut toplam puanının, sosyal destek toplam puanının, medeni durumun etkilediği belirlendi. Sonuç: Çalışma sonucuna göre hastaların üçte birinde orta ve şiddetli düzeyde depresyon bulgusu olduğu belirlendi. Hastaların umutlarının ve algılanan sosyal destek puan ortalamalarının yüksek olduğu görüldü. Ayrıca hastaların Beck depresyon toplam puanını Herth umut toplam puanının ve sosyal destek toplam puanının etkilemesi nedeniyle kalp damar cerrahisi geçirecek hastaların depresyon durumlarının belirlenmesi ve depresyon bulgusu olan hastalar için konsültasyon liyezon hemşirelerinden destek alınması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Kalp damar cerrahisi
• Umut
• Depresyon
• Sosyal destek
• Hemşirelik bakımı

Destekleyen Kurum

Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri

Proje Numarası

2014-HYO-007

Etik Beyan

Araştırmada kullanılan ölçekler; Herth Umut Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği için yazarlardan izinler alındı. Araştırmanın uygulanabilmesi için bir üniversitenin Bilimsel Etik Kurulundan (2014/45 sayılı), araştırmanın yapıldığı kurumdan yazılı izin ve araştırma kapsamına alınan hastalardan sözlü izin alındı. Araştırmaya katılmak istemeyen hastalar kapsam dışı bırakıldı.

Teşekkür

Araştırmayı maddi açıdan destekleyen Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Şube Müdürlüğü’ne (Proje No: 2014-HYO-007), çalışmamıza katılan hastalara teşekkürlerimizi sunarız.

Determination of Hope, Depression and Social Support Levels of Patients Undergo Heart and Vessel Surgery Patients

Öz

Objective: The aim of study was to determine hope, depression and social support levels of patients who will undergo heart and vessel surgery. Methods: The descriptive research was performed in Heart and Vessel Surgery Clinics at a University Medical Faculty Hospital. The sample consisted of 185 patients awaiting heart and vessel surgery. Data were collected face to face interview before surgery using Descriptive data form, Herth Hope Index, Multidimensional Scale of Perceived Social Support and Beck Depression Inventory. Percentage, mean, standard deviation, Mann- Whitney U test, Chi-square test, correlation and multiple regressions analysis were used for analyzing. Results: It was seen that mean age was 59.96±13.27. The mean Beck depression inventory, Herth Hope Index and Perceived Social support levels were 11.96±1.88, 68.07±1.11, 73.07±1.00 respectively. Statistically meaningful and negatively relation difference was found between Beck depression score and hope score. It was determined that Beck depression total score, social support total score and education status of the patients affected Herth Hope total score. That Herth Hope total score, social support total score and marital status of the patients affected Beck depression total score was found. Depression score was found low, hope and social support score were high when social support provided to patients by spouses. Conclusion: According to the study results, it was determined that one third of the patients had moderate and severe depression symptoms. It was observed that the patients' hope and perceived social support scores were high. In addition, since the patients' Beck depression total score is affected by the Herth hope total score and the social support total score, it may be recommended to determine the depression status of patients who will undergo cardiovascular surgery and to receive support from consultation liaison nurses for patients with depression symptoms.

Anahtar Kelimeler

• Heart vessel surgery
• Hope
• Depression
• Social support
• Nursing care

Proje Numarası

2014-HYO-007

Kaynakça

1. 1. World Heart Report 2023: Confronting the World’s Number One Killer. Geneva, Switzerland. World Heart Federation. 2023. https://world-heart-federation.org/wp-content/uploads/World-Heart-Report-2023.pdf. (Erişim tarihi: 22.12.2023)
2. 2. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2022-49679. (Erişim tarihi: 22.02.2023)
3. 3. World Health Organization (WHO). Fact sheets: Cardiovascular diseases (CVDs). 2021. www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases (cvds) [Erişim tarihi 10.01.2023)
4. 4. Arslantaş, H., Adana, F., Kaya, F., & Turan, D. (2010). Yatan hastalarda umutsuzluk ve sosyal destek düzeyi ve bunları etkileyen faktörler. Florence Nightingale Journal of Nursing, 18(2), 87-97.
5. 5. Kavradim, S. T. Özer, Z. C. Bozcuk, H. (2012). Hope in people with cancer: a multivariate analysis from Turkey. Journal of Advanced Nursing, 69(5),1183-1196.
6. 6. Özteke Kozan, H. İ., Kesici, Ş. (2023). Death anxiety among older adults with chronic illnesses during Covid-19: A qualitative approach. Journal of Community Psychology, 51(6), 2465–2479.
7. 7. Yildirim, D., Akman, O., Ozturk, S., & Yakin, O. (2024). The correlation between death anxiety, loneliness and hope levels in patients treated in the cardiac intensive care unit. Nursing in Critical Care, 29(3), 486-492.
8. 8. Türk Dil Kurumu (TDK). Umut http://tdk.gov.tr/index.php? option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.52f4b2dc2192e2.66142460. (Erişim Tarihi: 07.02.2022)

9. 9. Sullivan, M. D. (2003). Hope and hopelessness at the end of life. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 11(4),393-405.
10. 10. Rakhshan, M., Toufigh, A., Dehghani-Firouzabadi, A., Yektatalab, S. (2020). Effect of cardiac rehabilitation on hope among cardiac patients after coronary artery bypass graft surgery. Risk Management and Healthcare Policy, 13,1319–1326.
11. 11. Çiçekli, N., Çalışkan, İ. (2022). Açık kalp ameliyatı olacak hastaların spiritüel iyi oluş ve umut düzeylerinin belirlenmesi: Tanımlayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri J Cardiovasc Sci. 34(1),17-25.
12. 12. Bezerra, S. M. M. D. S., Gomes, E. T., Galvão, P. C. D. C., & Souza, K. V. D. (2018). Spiritual well-being and hope in the preoperative period of cardiac surgery. Revista Brasileira de Enfermagem, 71(2), 398-405.
13. 13. Kaleta, K., & Mróz, J. (2020). The relationship between basic hope and depression: Forgiveness as a mediator. Psychiatric Quarterly, 91(3), 877-886.
14. 14. Yaghoobzadeh, A., Soleimani, M. A., Allen, K. A., Chan, Y. H., & Herth, K. A. (2018). Relationship between spiritual well-being and hope in patients with cardiovascular disease. Journal of religion and health, 57, 938-950.
15. 15. Tao, Y., Yu, H., Liu, S. Wang, C., Yan, M., Sun, L., et al. (2022). Hope and depression: the mediating role of social support and spiritual coping in advanced cancer patients. BMC Psychiatry, 22, 345,1-9.
16. 16. Feng, L., Yin, R. (2021). Social support and hope mediate the relationship between gratitude and depression among front-line medical staff during the pandemic of COVID-19. Frontiers in Psychology, 12, 623873.
17. 17. Friedmann, E., Thomas, S. A., Liu, F., Morton, P. G., Chapa, D., Gottlieb, S. S., et al. (2006). Relationship of depression, anxiety, and social isolation to chronic heart failure outpatient mortality. American heart journal, 152(5), 940.e1–940.e9408.
18. 18. Bahadır Yılmaz, E., Ergun, A. (2010). Kalp yetmezliği olan hastaların algılanan sosyal destek ile umutsuzluk ve ölüm kaygısı düzeyleri arasındaki ilişki. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi,6(3), 1-10.
19. 19. Eriksson, M., Asplund, K., Hochwalder, J., Svedlund, M. (2013). Changes in hope and health-related quality of life in couples following acute myocardial infarction: a quantitative longitudinal study. Scand J Caring Sci, 27, 295-302.
20. 20. Kavradim, S. T., Özer, Z. C. (2014). Kanser tanısı alan hastalarda umut, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(2), 154-164.
21. 21. Tully, P., Baker, R. A. (2012). Depression, anxiety, and cardiac morbidity outcomes after coronary artery bypass surgery: a contemporary and practical review. J Geriatr Cardiol, 9(2),197-208.
22. 22. Herth, K. (1991). Development and refinement of an instrument to measure hope. Scholarly Inquiry for Nursing Practice, 5(1), 39-51.
23. 23. Aslan, Ö., Sekmen, K., Kömürcü, Ş., Özet, A. (2007) Kanserli hastalarda umut. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi,11(2),18-24.
24. 24. Beck, A. T. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychology, 4, 561-571.
25. 25. Beck, A. T. (1984) Internal consistencies of the original and revised BDI. J. of Clinical Psychology, 40(6), 1365-1367.
26. 26. Hisli, N. (1988). Beck depresyon envanterinin geçerliği üzerine bir çalışma. Psikoloji Dergisi, 22, 118-126.
27. 27. Zimet, G. D., Dahlen, N. W., Zimet, S. G., Farley, G. K. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52, 30-41.
28. 28. Eker, D., Arkar, H. (1995). Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği’nin faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 10(34), 45-55.
29. 29. Contrada, R. J., Boulifard, D. A., Hekler, E. B, Idler, E. L, Spruill, T. M, Labouvie, et al. (2008). Psychosocial factors in heart surgery: presurgical vulnerability and postsurgical recovery. Health Psychology, 27(3), 309– 319.
30. 30. Raič, M. (2017). Depression and heart diseases: Leading health problems. Psychiatria Danubina, 29(4), 770–777.
31. 31. Sbolli, M., Fiuzat, M., Cani, D., O'Connor, C. M. (2020). Depression and heart failure: the lonely comorbidity. European Journal of Heart Failure, 22(11), 2007–2017.
32. 32. Karabiber, M., Dığın, F. (2023). Koroner arter bypass greft ameliyatı olacak hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Gevher Nesibe Journal of Medical & Health Sciences, 8(4), 1070-1078.
33. 33. Cserep, Z., Losoncz, E., Balog, P., Szili-Török T., Husz, A., Juhasz, B., et al. (2012). The impact of preoperative anxiety and education level on long-term mortality after cardiac surgery. Journal of Cardiothoracic Surgery,7(86), 1-8
34. 34. Hare, D. L, Toukhsati, S. R., Johansson, P., Jaarsma, T. (2014). Depression and cardiovascular disease: A clinical review. European Heart Journal, 35,1365-1372.
35. 35. Carney, R. M., Freedland, K. E. (2017). Depression and coronary heart disease. Nature Reviews Cardiology, 14(3), 145-155.
36. 36. Mattina, G. F, Van Lieshout, R. J, Steiner, M. (2019). Inflammation, depression and cardiovascular disease in women: the role of the immune system across critical reproductive events. Ther Adv Cardiovasc Dis, 13, 1-26.
37. 37. Negré, J. A. D. S., Souza, L. S., Negri, E. C. (2023). Brazilian adults' hope and spirituality in preoperative heart surgery: A Cross-sectional study. Brazilian Journal Of Cardiovascular Surgery, 28(4), e20220230.
38. 38. Mahdavi, A., Esmaeili, R., Heidari-Gorji, M. A., Mohammadi-Tazeh, F., Charati, J. Y. (2016). Anxiety and hope to life in open heart surgery patients-A cross sectional study. J Cardiovasc Disease Res, 7(1), 23-26.
39. 39. Yılmaz, E. (2016). Cerrahi süreç: Ameliyat öncesi hazırlık ve bakım. Ed: Eti Aslan F., Cerrahi Bakım Vaka Analizleri ile Birlikte. Akademisyen Tıp Kitabevi yayın Dağıtım ve Pazarlama AŞ. Ankara, 319-345.
40. 40. Urden, L. (2010). Psychosocial alterations. Ed: Urden LD, Stacy KM, Lough ME. Critical Care Nursing. Sixth Edition. Mosby Elsevier, 75-91.
41. 41. Mohammadi, N., Abbasi, M., Nasrabadi, A. N., Salehiomran, A., Davaran, S., Norouzadeh, R. (2015). Passion for life: Lived experiences of patients after coronary artery bypass graft. J Teh Univ Heart Ctr, 10(3),129-133.
42. 42. Köseoğlu Örnek, Ö., Günaydın, H. N., Kolaç, N., Açıkgöz, B., Kavala, A. A., Türkyılmaz, S. (2022). Kalp damar cerrahi hastalarının anksiyete düzeyleri: Baş etme yöntemleri, öz-etkililik düzeyi ve sosyal destek mekanizmalarının incelenmesi: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri J Cardiovasc Sci. 34(2), 35-45.
43. 43. Sorensen, E., Wang, F. (2009). Social support, depression, functional status, and gender differences in older adults undergoing first-time coronary artery bypass graft surgery. Heart & Lung, 38(4), 306-317.
44. 44. Sarıçam, H., Akın, A. (2013). Bütünleyici umut ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(15), 291-308.