Derleme

Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği

Cilt: 10 Sayı: 1 31 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği

Öz

Amaç: Siberkondria kişilerin çevrim içi sağlık bilgilerine aşırı derecede başvurup, tekrar tekrar arama davranışını tanımlayan bir kavramdır. Bu davranış sağlık bilgilerinin yanlış yorumlanması sonucunu doğurabilir. Bu çalışma siberkondria konusunda yapılan araştırmaların mevcut durumunu incelemek ve bunları derlemek için kullanılan değişkenleri bir araya getirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu amaçla, “‘Siberkondri’ or ‘Siberkondria’ or ‘Cyberchondria in Turkey’” [Tüm Alanlar] MeSH terimleri veya boolean operatörleri kullanılarak -veya modifiye edilerek- EBSCO, Google Scholar, Türkiye Atıf Dizini, Web of Science ve PUBMED veri tabanlarında tarandı. 2018 yılından sonra Türkiye’de yapılmış ve 2018-2023 yılları arasında yayınlanmış araştırmalar incelenmiş olup erişilen 55 çalışma incelenmeye uygun bulunmuştur. Bulgular: Çalışmaların çoğunun Siberkondri Ciddiyet Ölçeği kullanılarak yapıldığı belirlenmiştir. Siberkondria üzerine yapılan araştırmaların çoğunlukla demografik özellikler, sağlık kaygısı, siberkondria düzeyi, internet bağımlılığı gibi değişkenleri içerdiği görülmektedir. Gözden geçirilen değişkenler arasında sağlıkla ilgili sorunlar için interneti kullanma sıklığı, internette belirti arama, sosyal medyadan elde edilen sağlık bilgilerine güvenme, internette doktor tarafından önerilen ilaç veya tedaviyi arama, doktoru internette önerilen ilaç veya tıbbi prosedürleri reçete etmeye ikna etme girişimi ve interneti kişinin kendi sağlık durumunu izlemek için kullanılabileceği inancı olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Siberkondria üzerine yapılan çalışmaların sayısındaki hızlı artışın bu konunun önemli bir araştırma alanı olduğunu gösterdiği söylenebilir. Bu çalışma, siberkondria üzerine gelecekte yapılacak araştırmalar için bir temel oluşturabilir ve bu konuda çalışmalar yapacak araştırmacılara yol gösterici olabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışmayı maddi olarak destekleyen kişi ve kuruluşlar yoktur.

Etik Beyan

Etik ilkelere uyulmuştur.

Kaynakça

  1. 1. Doherty-Torstrick, E. R., Walton, K. E., & Fallon, B. A. (2016). Cyberchondria: Parsing health anxiety from online behavior. Psychosomatics, 57(4), 390-400.
  2. 2. Erdoğan, T., Aydemir, Y., Aydın, A, İnci, M. B, Ekerbiçer, H., Muratdağı, G., ve ark. (2020). İnternet ve televizyonda sağlık bilgisi arama davranışı ve ilişkili faktörler. Sakarya Tıp Dergisi, 10(Özel Sayı), 1-10.
  3. 3. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. Washington D.C: American Psychiatric Association. 10.1176/appi.books.9780890425787
  4. 4. Manganello, J. A. (2008). Health literacy and adolescents: A framework and agenda for future research. Health Education Research, 23(5), 840-847.
  5. 5. McElroy, E, & Shevlin, M. (2014). The development and initial validation of the Cyberchondria Severity Scale (CSS). Journal of Anxiety Disorders, 28(2), 259-265.
  6. 6. Tatli, Z., Tatli, O., & Kokoc, M., (2019). Development and validity of Cyberchondria Tendency Scale. World Journal on Educational Technology Current Issues, 11(1), 1-9.
  7. 7. Sabandüzen, H., & Kavaklı, Ö. (2022). Bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan ebeveynlerin siberkondri düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 4(3), 190-200.
  8. 8. Newby, J. M., & McElroy, E. (2020). The impact of internet-delivered cognitive behavioural therapy for health anxiety on cyberchondria. Journal of Anxiety Disorders, 69, 102150.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ruh Sağlığı Hizmetleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2024

Kabul Tarihi

13 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Arslantaş, H., Karadeniz, C., & Yüksel, R. (2026). Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(1), 145-172. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1585434
AMA
1.Arslantaş H, Karadeniz C, Yüksel R. Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2026;10(1):145-172. doi:10.46237/amusbfd.1585434
Chicago
Arslantaş, Hülya, Can Karadeniz, ve Rüveyda Yüksel. 2026. “Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10 (1): 145-72. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1585434.
EndNote
Arslantaş H, Karadeniz C, Yüksel R (01 Ocak 2026) Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10 1 145–172.
IEEE
[1]H. Arslantaş, C. Karadeniz, ve R. Yüksel, “Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği”, Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 1, ss. 145–172, Oca. 2026, doi: 10.46237/amusbfd.1585434.
ISNAD
Arslantaş, Hülya - Karadeniz, Can - Yüksel, Rüveyda. “Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10/1 (01 Ocak 2026): 145-172. https://doi.org/10.46237/amusbfd.1585434.
JAMA
1.Arslantaş H, Karadeniz C, Yüksel R. Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2026;10:145–172.
MLA
Arslantaş, Hülya, vd. “Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği”. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 1, Ocak 2026, ss. 145-72, doi:10.46237/amusbfd.1585434.
Vancouver
1.Hülya Arslantaş, Can Karadeniz, Rüveyda Yüksel. Siberkondria ile İlişkili Değişkenler: Türkiye Örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 01 Ocak 2026;10(1):145-72. doi:10.46237/amusbfd.1585434