Yenidoğanın Doğum Odasında Aspirasyon İlkelerinde Güncel Yaklaşımlar; Ebelerin Rol ve Sorumlulukları

Öz

Neonatatal mortalite istatistikleri incelendiğinde, önemli bir bölümünün yaşamın ilk günü meydana geldiği görülmektedir. Bu durum yenidoğanın doğum odasındaki bakım ve izleminin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Doğum odasında yenidoğanlara yapılan uygulamalar arasında yer alan aspirasyon işlemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Aspirasyon işlemine bağlı solunum ve dolaşım sisteminin çalışmasını olumsuz etkileyen birçok komplikasyon gelişebilmektedir. Bu açıdan yenidoğanda dikkatli uygulanması gereken bir girişimdir. Yıllar içerisinde yenidoğanlara doğum odasında yaklaşım uygulamaları değişiklik göstermiştir. Yenidoğan bakımına yön veren Dünya Sağlık Örgütü, Türk Neonatoloji Derneği, Amerikan Kalp Derneği ve Uluslararası Resüsitasyon Komitesi’nin güncel önerileri incelendiğinde, yenidoğanlara rutin aspirasyon işlemi önerilmemektedir. Ebelerin görev ve sorumlulukları arasında yenidoğanın ilk bakım ve muayenesi ve gerektiğinde acil resüsitasyon gerçekleştirmesi de yer almaktadır. Bu durum ebelerin yenidoğanın aspirasyon işleminde anahtar role sahip olduğunu göstermektedir. Bu açıdan ebelerin yenidoğanda aspirasyon ilkeleri hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olması ve konuyla ilgili güncel yaklaşımları bilmesi önemli bir konudur. Aspirasyon yenidoğanlara doğum odasında oro-nazofarenks, endotrakeal ve mide içeriği aspirasyonu yöntemlerinde uygulanmakta ve ebelik bakımında önemli yer tutmaktadır. Bu makalede, yenidoğanın doğum odasında aspirasyon ilkelerinde güncel yaklaşımlar ve ebelerin rol ve sorumlulukları literatür bilgisi kapsamında derlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yenidoğan
• Ebelik
• Doğum Odası
• Aspirasyon

Current Approaches to Aspiration Principles in Newborn's Birth Room; Role and Responsibilities of Midwives

Öz

When neonatatal mortality statistics are analyzed, it is seen that a significant portion of them occur on the first day of life. This shows how important care and monitoring of the newborn in the delivery room is. Aspiration procedure in the delivery room is widely used in birth clinics in newborns. Many complications that may adversely affect the functioning of the respiratory and circulatory system due to aspiration may occur. In this respect, it is an intervention that should be applied carefully in the newborn. Over the years, the practice of approaching newborns in the delivery room has changed. When the current recommendations of World Health Organization, Turkish Neonatology Association, American Heart Association and International Resuscitation Committee, which direct the neonatal care, are examined, routine aspiration is not recommended for newborns. The midwives' duties and responsibilities include the initial care and examination of the newborn and, if necessary, emergency resuscitation. This shows that midwives have a key role in the aspiration process of the newborn. In this respect, it is important for midwives to have detailed information about aspiration principles in newborn and to know current approaches. Aspiration is applied to neonates in oro-nasopharynx, endotracheal and stomach contents aspiration methods in the delivery room and plays an important role in midwifery care. In this article, current approaches to the principles of aspiration in the delivery room of the newborn and the roles and responsibilities of midwives have been reviewed within the scope of the literature.

Anahtar Kelimeler

• Newborn
• Midwifery
• Delivery Room
• Aspiration

Kaynakça

1. World Health Organization (WHO). Global Health Indicators. World Health Statistics 2010 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). https://www.who.int/whosis/whostat/2010/en/
2. Korkmaz, A., Aydın, Ş., Çamurdan, A. D., Okumuş, N., Onat, F. N., Özbaş, S., ... & Köse, M. R. (2013). Türkiye’de bebek ölüm nedenlerinin ve ulusal kayıt sisteminin değerlendirilmesi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 56, 105-121.
3. World Health Organization (WHO). Global Health Observatory (GHO) Data Neonatal Mortality, 2016 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). https://www.who.int/gho/child_health/mortality/neonatal_text/en/
4. World Health Organization (WHO). Newborns: Reducing Mortality, 2018 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/newborns-reducing-mortality
5. T. C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2016 Haber Bülteni, 2016 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/13183,sy2016turkcepdf.pdf?0
6. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK). Ölüm İstatistikleri, 2016 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24649
7. Türkiye Anne, Çocuk ve Ergen Sağlığı Enstitüsü (TÜSEB). Bebek Ölümleri, 2017 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). https://www.tuseb.gov.tr/enstitu/tacese/bebek-l-mleri
8. Yaşa, B., Çoban, A., & İnce, E. Z. (2017). Term ve Preterm Yenidoğanlarda Doğum Odası Bakımında Yenilikler. Journal of the Child/Cocuk Dergisi, 17(4).

9. Özden, D. (2007). Kapalı sistem aspirasyon yöntemi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11(3), 29-37.
10. Akça Ay, F., (2011). Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler. Adana: Nobel Kitabevi.
11. Kiremitçi, S. (2010). Doğum odası yenidoğan bakımında mide aspirasyonu gerekir mi? Uzmanlık Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İZMİR.
12. McCARTNEY, P. R. (2000). Bulb syringes in newborn care. MCN: The American Journal of Maternal/Child Nursing, 25(4), 217.
13. Sabuncu, N., & Akça Ay, F. (2010) Klinik Beceriler: Sağlığın Değerlendirilmesi. Hasta Bakım ve Takibi. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
14. United Nations. UN Millennium Development Goals, 2004 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). https://research.un.org/en/docs/dev/2000-2015
15. Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İc¬rasına Dair Kanun, 1928 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). Erişim adresi:http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.1219.pdf.
16. TC Sağlık Bakanlığı, Sağlık Meslek Mensupları İle Sağlık Hizmetle¬rinde Çalışan Diğer Meslek Mensupla¬rının İş Ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik, Ankara, Türkiye, 2014 (Erişim Tarihi: 9 Haziran 2019). http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140522-14.htm.
17. Perlman, J.M., Wyllie J, Kattwinkel J Wyckoff MH, Aziz K, Guinsburg R. & et al. (2015). Part 7: Neonatal resuscitation: International Consensus on Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care Science With Treatment Recommendations. Pediatrics, 136(2), 120-166
18. Wyckoff, M.H., Aziz, K., Escobedo, M.B., Kapadia, V.S., Kattwinkel, J., Perlman, J,M. & et al. (2015). Part 13: neonatal resuscitation: American Heart Association guidelines update for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care. Circulation, 132(2), 543-560.
19. Türk Neonatoloji Derneği (TND). Doğum sa¬lonu yönetimi rehberi, 2016 (Erişim Tarihi: 9 Mayı 2019). http://www.neonatology.org.tr/images/stories/rehberler2016/dogum_odasi_yonetimi.pdf
20. International Liaison Committee on Resuscitation (ILCOR). Part 7: Neonatal Resuscitation. International consensus on cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care science with treatment recommendations, 2015 (Erişim Tarihi: 10 Haziran 2019). https://www.cpqcc.org/sites/default/files/peds.2015-3373D.full.pdf
21. World Health Organization (WHO). Recommendations on Newborn Heallth, 2017 (Erişim Tarihi: 10 Haziran 2019). https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/259269/WHO-MCA-17.07-eng.pdf;jsessionid=E58AF332717518F6CAB4BD3B7CF8A055?sequence=1
22. Foster, J. P., Dawson, J. A., Davis, P. G., & Dahlen, H. G. (2017). Routine oro/nasopharyngeal suction versus no suction at birth. Cochrane Database of Systematic Reviews, (4).
23. Atkins, D.L., de Caen, A.R., Berger, S., Samson, R.A., Schexnayder, S.M., Joyner Jr, B.L., et al. (2018). American Heart Association focused update on pediatric basic life support and cardiopulmonary resuscitation quality: an update to the American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation, 137(1), e1-e6.
24. Kelleher, J., Bhat, R., Salas, A. A., Addis, D., Mills, E. C., Mallick, H. et al. (2013). Oronasopharyngeal suction versus wiping of the mouth and nose at birth: a randomised equivalency trial. The Lancet, 382(9889), 326-330.
25. Modarres Nejad, V., Hosseini, R., Sarrafi Nejad, A. & Shafiee, G. (2014). Effect of oronasopharyngeal suction on arterial oxygen saturation in normal, term infants delivered vaginally: A prospective randomised controlled trial. Journal of Obstetrics and Gynaecology, 34(5), 400-402.
26. Gungor, S., Teksoz, E., Ceyhan, T., Kurt, E., Goktolga, U. & Baser, I. (2005). Oronasopharyngeal suction versus no suction in normal, term and vaginally born infants: a prospective randomised controlled trial. Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology, 45(5), 453-456.
27. Gungor, S., Kurt, E., Teksoz, E., Goktolga, U., Ceyhan, T. & Baser, İ. (2006). Oronasopharyngeal suction versus no suction in normal and term infants delivered by elective cesarean section: a prospective randomized controlled trial. Gynecologic and Obstetric Investigation, 61(1), 9-14.
28. Atabek Aştı, T., & Karadağ, A. (2011). Klinik Uygulama Becerileri ve Yöntemleri. Adana: Nobel Kitabevi.
29. Bhat, R. & Vidyasagar, D. (2012). Delivery room management of meconium-stained. Clinics in Perinatology, 39(4), 817-883.
30. Swarnam, K., Soraisham, A.S., & Sivanandan, S. (2011). Advances in the management of meconium aspiration syndrome. International Journal of Pediatrics, 2012.
31. Uslu, S., Dursun, M., & Bülbül, A. (2015). Mekonyum aspirasyon sendromu/meconium aspiration syndrome (MAS). Şişli Etfal Hastanesi Tip Bülteni, 49(2), 85.
32. Widström, A.M., Ransjö‐Arvidson, A.B., Christensson, K., Matthiesen, A.S., Winberg, J., & Uvnäs‐Moberg, K. (1987). Gastric suction in healthy newborn infants effects on circulation and developing feeding behaviour. Acta Paediatrica, 76(4), 566-572.
33. International Confederation of Midwives (ICM). International definition of the midwife, 2011 (Erişim Tarihi: 10 Haziran 2019). http://internationalmidwives.org/assets/uploads/documents/Definition%20of%20the%20Midwife%20-%202011.pdf