Acil Servis ve 112’de Çalışan Sağlık Personelinin Yaşadığı Rol Çatışması ve Belirsizliğinin İş Stresine Etkisi

Öz

Amaç: Acil servis ve 112’de çalışan personelin yaşadığı rol belirsizliği, rol çatışması ve iş stresinin etkisini incelemektir.
Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel bir çalışmadır. Ağustos 2016-Ocak 2017 tarihleri arasında iki acil servis ve 112 istasyonlarında çalışan 188 sağlık personeli katılmıştır. Veriler “kişisel bilgi formu”, “rol çatışması ve rol belirsizliği ölçeği” ile “iş stresi ölçeği” kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Evlilerin, mesleğini sevmeyenlerin, mesleki kanun ve yönetmelik bilgisine sahip olmayanların, mesleki görev ve sorumluluk bilgisine kısmen sahip olanların daha çok rol belirsizliği, mesleğini sevmeyen ve 25-30 yaş aralığındaki kişilerin daha çok rol çatışması, kadınların, mesleğini sevmeyenlerin, 25-30 yaş aralığındaki ve mesleki kanun ve yönetmelik bilgisine kısmen sahip olanların daha çok iş stresi yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: İş stresi, rol çatışması ve belirsizliğinin birbirini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çatışma
• Belirsizlik
• Stres
• Acil servis
• 112

The Effect of Role Conflict and Ambiguity on Work Stress in Health Staff Working in Emergency Service and 112

Öz

Objective: To investigate the effect of role conflıct and ambiguity on work stress in health staff working in emergency service and 112.
Methods: This descriptive cross-sectional study was planned between August 2016 and January 2017. 188 people working at 112 stations and two emergency service participated in the study. Data were collected using “personal information form”, “role conflict and role ambiguity scale” and “work stress scale”.
Results: It has been found more role ambiguity of married people, more role conflict of who do not like their profession and who have between 25-30 years of age, more work stress of women who do not like their profession, women who have between 25-30 years of age.
Conclusion: Role ambiguity and conflict, work stress experienced by employees affect each other.

Anahtar Kelimeler

• Conflict
• Ambiguity
• Stress
• Emergency department
• 112

Kaynakça

1. 1. Dussault, G., & Dubois, C.-A. (2003). Human resources for health policies: a critical component in health policies. Human resources for health, 1(1), 1.
2. 2. Akboğa, N. C. (1999). Bölge hastanelerinde hemşirelik hizmetlerinin yönetsel organizasyonu açısından karşılaştırılması.
3. 3. Quaal, S. J. (1999). Clinical nurse specialist: role restructuring to advanced practice registered nurse. Critical care nursing quarterly, 21(4), 37-49.
4. 4. Yörükoğlu, S. (2008). Özel bir hastanede çalışan sağlık personelinin rol çatışması, rol belirsizliği ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
5. 5. Nakajima, Ş. (2016). Endişesiz ilaçsız. İstanbul: Doğan Novus Yayınevi.
6. 6. Harris, P. E. (1989). The nurse stress index. Work & Stress, 3(4), 335-346.
7. 7. Isenberg, D. L., & Van Gelder, C. M. (2011). Occupational illness and injury in prehospital care personnel. Occupational Emergency Medicine. Oxford, UK: Wiley-Blackwell, 162-174.
8. 8. Borda, R. G., & Norman, I. J. (1997). Factors influencing turnover and absence of nurses: a research review. International journal of nursing studies, 34(6), 385-394.

9. 9. Crabbe, J., Bowley, D., Boffard, K., Alexander, D. A., & Klein, S. (2004). Are health professionals getting caught in the crossfire? The personal implications of caring for trauma victims. Emergency Medicine Journal, 21(5), 568-572.
10. 10. Kilcoyne, M., & Dowling, M. (2007). Working in an overcrowded accident and emergency department: nurses' narratives. Australian Journal of Advanced Nursing, The, 25(2), 21.
11. 11. Adriaenssens, J., De Gucht, V., & Maes, S. (2015). Causes and consequences of occupational stress in emergency nurses, a longitudinal study. Journal of nursing management, 23(3), 346-358.
12. 12. Browning, L., Ryan, C. S., Thomas, S., Greenberg, M., & Rolniak, S. (2007). Nursing specialty and burnout. Psychology, Health & Medicine, 12(2), 148-154.
13. 13. Potter, C. (2006). To what extent do nurses and physicians working within the emergency department experience burnout: A review of the literature. Australasian Emergency Nursing Journal, 9(2), 57-64.
14. 14. Rizzo, J. R., House, R. J., & Lirtzman, S. I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative science quarterly, 150-163.
15. 15. Tunc, T. (2008). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ile rol çatışması ve rol belirsizliği arasındaki ilişki: bir üniversite hastanesi örneği. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
16. 16. Baltaş, A., & Baltaş, Z. (2012). Stres ve Basa Çıkma Yolları. 28. Basım İstanbul: Remzi Kitabevi.
17. 17. Akbal Ergün, Y. (2014). Çatışma Yönetimi. Tatar Baykal, Ü. Ercan Türkmen, E. (ed.), Hemşirelik hizmetleri yönetimi kitabı. (ss.182-183). İstanbul: Akademi Kitabevi.
18. 18. Yazıcı Altuntaş, S. (2014). Stres Yönetimi. Tatar Baykal, Ü. Ercan Türkmen, E. (ed.), Hemşirelik hizmetleri yönetimi kitabı. (ss.667-668). İstanbul: Akademi Kitabevi.
19. 19. Yeşilyurt, T. (2009). Hemşirelerde rol çatışması ve rol belirsizliğinin iş stresi ve iş doyumuna etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
20. 20. Topuz, A. (2006). Hemşirelerde rol çatışması ve rol belirsizliği, iş stresi ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi. Unpublished Master Dissertation, Cumhuriyet University, Health Sciences Institute, Sivas, Turkey.
21. 21. Özkan, Ş. (2008). Rol çatışması ve rol belirsizliğinin hekim ve hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri üzerine olan etkileri. Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 77-87.
22. 22. Şahin DY, Önder ÖR. (2009). Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi hemşirelerinin rol çatışması-rol belirsizliği ve tükenmişlik durumları. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
23. 23. Akdaş, E. (2015). Hemşirelerde rol çatışması ve rol belirsizliğinin tükenmişlik ve iş doyumuna etkisi: Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. 24. Yörükoğlu, S. (2008). Özel bir hastanede çalışan sağlık personelinin rol çatışması, rol belirsizliği ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
25. 25. Narin, Y. (2010). İstanbul İlinde bir eğitim araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin rol çatışması, iş doyumu ve stres düzeylerinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
26. 26. Tarrant, T., & Sabo, C. E. (2010). Role conflict, role ambiguity, and job satisfaction in nurse executives. Nursing Administration Quarterly, 34(1), 72-82.
27. 27. Erşan, E. E., Yıldırım, G., Doğan, O., & Doğan, S. (2013). Sağlık çalışanlarının iş doyumu ve algılanan iş stresi ile aralarındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 14(2), 115-121.
28. 28. Aslan, S. H., Alparslan, Z. N., Aslan, R. O., Kesepara, C., & Ünal, M. (1998). İşe bağlı gerginlik ölçeğinin sağlık alanında çalışanlarda geçerlik ve güvenirliği. Düşünen Adam, 11(2), 4-8.
29. 29. Sünter, A. T., Canbaz, S., Dabak, Ş., Öz, H., & Pekşen, Y. (2006). Pratisyen hekimlerde tükenmişlik, işe bağlı gerginlik ve iş doyumu düzeyleri. Genel Tıp Dergisi, 16(1), 9- 14.
30. 30. Tokuç, B., Turunç, Y., & Ekuklu, G. (2011). Edirne’de ambulans çalişanlarinin anksiyete, depresyon ve işe bağli gerginlik düzeyleri. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 11(42), 39-44.
31. 31. Koç, Ş. (2009). Sağlık Çalışanlarında İş Stresi Acil Servis Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Yönetimi Anabilim Dalı, İstanbul.
32. 32. Laal, M., & Aliramaie, N. (2010). Nursing and coping with stress. International Journal of Collaborative Research on Internal Medicine & Public Health, 2(5), 0-0.
33. 33. Atan M, Tekingündüz S. (2014). Ambulans çalışanlarının (112) tükenmişlik, algilanan iş stresi ve iş tatminlerinin kişisel özelliklere göre incelenmesi. Social Sciences, 9(3), 54-69.
34. 34. Arıkan, D., & Karabulut, N. (2004). Hemşirelerde işe bağli gerginlik ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1).