EN
TR
Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi
Öz
Susam (Sesamum indicum L.) tarihte bilinen en eski yağlı tohumlu bitkilerden biri olup doğal antioksidanlar olan sesamolin, sesamin, sesamol ve alfa-tokoferol sayesinde yüksek yağ stabilitesine sahiptir. Üstün kalite özelliklerine rağmen, dünyada susam tarımının gelişmesini engelleyen en önemli faktör düşük verimdir. Sektörün bu ihtiyacını karşılamak üzere yüksek verimli çeşitlerin geliştirilmesi önem taşımaktadır. Susam ıslahında mutasyon ıslahı gibi biyoteknolojik yöntemlerin kullanılması, varyasyonların oluşturması açısından büyük avantaj sağlamaktadır. Çalışmada Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nden temin edilen TANAS susam çeşidi tohumları kullanılarak farklı mutagen dozlarının etkilerini izlemek ve mutasyon ıslahında doz tayinine yardımcı olmak için %0,0 (kontrol) ve %1,0, %1,5 ve %2,0 olmak üzere 3 farklı konsantrasyonda Etil Metansülfonat (EMS) ve %1,0, %1,5 ve %2,0 olmak üzere 3 farklı konsantrasyonda Sodyum Azid (SA) çözeltisinde (18-24 °C) 4 saat süre ile muamele edilmiştir. Uygulama sonrası tohumların ekimi Murashige and Skoog (MS, 1962) besin ortamına yapılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda her iki mutagenin de kontrol grubuna göre fenotipik çeşitlilik sağladığı, %2,0 SA uygulamasında daha fazla varyasyon yarattığı, buna karşılık %1,0 EMS dozunun mutagen olarak daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Çalışmada verdikleri desteklerden dolayı Dr. Ümran ŞENEL, Emine SERİN ve Dr. Seçil ALDEMİR'e teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Abe, A. S. Kosugi, K.Yoshida, S. Natsume, H. Takagi, H. Kanzaki, H. Matsumura, K. Yoshida, C. Mitsuoka, M. Tamiru, H. Innan, L. Cano, S. Kamoun, and R. Terauchi. 2012. Genome sequencing reveals agronomically important loci in rice using MutMap. Nat. Biotechnol. 30: 174–178.
- Abubakar, D., and S. Abdul. 2021. Effects of Para-Dichlorobenzene and sodium azide on germination and seedling growth of sesame (Sesamum indicum L.). FUDMA Journal of Sciences 5(2): 203–207.
- Ashish, R., H.R. Nandkishor, and W. Prashant. 2011. Effect of sodium azide and gamma rays treatments on percentage germination, survival, morphological variation, and chlorophyll mutation in okra (Abelmoschus moschatus L.). International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences 3 (5).
- Baydar, H. 2005. Susamda (Sesamum indicum L.) verim, yağ, oleik ve linoleik tipi hatların tarımsal ve teknolojik özellikleri. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture 18 (2): 267-272.
- Begum, T., and Dasgupta, T, 2010. A comparison on the effect of physical and chemical mutagenic treatments in sesame (Sesamum indicum L.). Genet. Mol. Biol. 33: 761-766.
- Brar, G. S., and K. L. Ahuja. 1979. Sesame: its culture, genetics, breeding and biochemistry. Annual reviews of plant sciences 1: 245-313.
- Dhakshanamoorthy, D., R. Selvaraj, and A. Chidambaram. 2010. Physical and chemical mutagenesis in Jatropha curcas L. to induce variability in seed germination, growth, and yield traits. Romanian Journal of Biology 55 (2): 113–125.
- Freisleben, R., and A. Lein. 1944. Möglichkeiten und praktische Durchführung der Mutationszüchtung. Kühn-Arhiv 60:211-222.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bitki Biyoteknolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
11 Kasım 2024
Kabul Tarihi
10 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 34 Sayı: 2
APA
Özer, U., Akın, B., & Altunok Memiş, A. (2024). Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute, 34(2), 196-202. https://doi.org/10.18615/anadolu.1582874
AMA
1.Özer U, Akın B, Altunok Memiş A. Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi. ANADOLU. 2024;34(2):196-202. doi:10.18615/anadolu.1582874
Chicago
Özer, Umut, Betül Akın, ve Ayşegül Altunok Memiş. 2024. “Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi”. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute 34 (2): 196-202. https://doi.org/10.18615/anadolu.1582874.
EndNote
Özer U, Akın B, Altunok Memiş A (01 Aralık 2024) Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute 34 2 196–202.
IEEE
[1]U. Özer, B. Akın, ve A. Altunok Memiş, “Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi”, ANADOLU, c. 34, sy 2, ss. 196–202, Ara. 2024, doi: 10.18615/anadolu.1582874.
ISNAD
Özer, Umut - Akın, Betül - Altunok Memiş, Ayşegül. “Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi”. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute 34/2 (01 Aralık 2024): 196-202. https://doi.org/10.18615/anadolu.1582874.
JAMA
1.Özer U, Akın B, Altunok Memiş A. Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi. ANADOLU. 2024;34:196–202.
MLA
Özer, Umut, vd. “Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi”. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute, c. 34, sy 2, Aralık 2024, ss. 196-02, doi:10.18615/anadolu.1582874.
Vancouver
1.Umut Özer, Betül Akın, Ayşegül Altunok Memiş. Susamda (Sesamum indicum L.) Farklı Kimyasal Mutagen Uygulamalarının In Vitro Tohum Çimlenmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine Etkisi. ANADOLU. 01 Aralık 2024;34(2):196-202. doi:10.18615/anadolu.1582874