Bazı Ayçiçeği Hatlarının Trakya Bölgesindeki Ayçiçeği Mildiyösüne (Plasmopara Halstedii (Farl.) Berl. & De Toni.) Dayanıklılıklarının Belirlenmesi

Öz

Mildiyö hastalığı, Trakya bölgesinde ayçiçeği ekim alanlarında iklim koşullarına da bağlı olarak, bazı yıllarda yoğun olarak görülmektedir. Avrupa’da ayçiçeği ekimi yapılan ülkelerin çoğunda yıllardır genetik dayanıklı çeşitlerin ekimi yapılmasına rağmen, bu çeşitler ülkemizde son birkaç yıldır ekilmektedir. Çalışmada, Trakya bölgesinde ayçiçeğinde mildiyönün durumunu belirlemek amacıyla, hastalıklı bitkilerden yaprak örnekleri alınarak, bölgeyi temsil edecek yeterli sayıda ve farklı alanlardan hastalıklı bitki örnekleri toplanmıştır. Bu şekilde, Trakya’da tüm mildiyö ırklarının bir karışımı oluşturulmuş ve bitki örnekleri, gölgede 24-48 saat kurutulup, -80 C° soğutucuda saklanmıştır. Saklanan bitki örneklerinden karışım halinde mildiyö spor solüsyonu hazırlanmıştır. Deney materyaline spor solüsyonu vasıtası ile hastalık bulaştırılmıştır. Çalışma sonunda HA-89 ve 6626-A hatları hastalığa karşı hassas, RHA-419, RHA-436, RHA-437, RHA-340, HA-460 hatlarının ise dayanıklı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada enstitümüze ait açılan restorer materyalden K3-R-SN-3, K3-R-SN-4 ve K3-R-SN-9’un dayanıklılık bakımından açılma gösterdiği saptanmıştır. Bu ön çalışma ile erken generasyonlarda dayanıklı hatlar mevcut olup, bu hatların Trakya bölgesinde mildiyöye karşı dayanıklılık çalışmalarında donör kaynak olarak kullanılabileceği belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Ayçiçeği mildiyösü, Plasmopara halstedii, dayanıklılık, inokülasyon, ırk karışımı, Trakya Bölgesi

Kaynakça

1. Albourie J.M, J. Tourvieille, and D. Tourvieille de Labrouhe. 1998. Resistance to metalaxyl in isolates of the sunflower pathogen Plasmopara halstedii. Eur. J. Plant Pathol. 104: 235–242.
2. Aktaş, H. 2001. Önemli Hububat Hastalıkları ve Survey Yöntemleri, T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, 74s.
3. Antonova, T., M. Iwebor, and N. Araslanova. 2008. Races of Plasmopara halstedii on sunflower in separate agrocenoses of Adigeya Republic, Krasnodar and Rostov regions in Russia. 17th International Sunflower Conference, Cordoba, Spain June 8-12, 1: 85-96.
4. Cohen, Y., and W.E. Sackston, 1973. Factors affecting inoculation of sunflowers by Plamsmopara halstedii.Can. J. Bot. 51: 15-22.
5. Delmotte F., X. Giresse, S. Richard-Cervera, J. M’Baya, F. Vear, J. Tourvieille, P. Walser, and D. Tourvieille de Labrouhe. 2008. Single nucleotide polymorphisms reveal multiple introductions into France of Plasmopara halstedii, the plant pathogen causing sunflower downy mildew. Infect. Genet. Evol. 8: 534–540.
6. Droby, S., and M. D. Coffey. 1991. Biodegradation process and the nature of metabolism of metalaxyl in soil. Ann. Appl. Biol. 118: 543-553.
7. Dussle C. M., V. Hahn, V. Knapp., and E. Bauer, 2004. PlArg from Helianthus argophullus is unlinked to other downy mildew resistance genes in sunflower. Theor. Appl. Genet. 104: 592–600.
8. Gulya, T. J., J. F. Miler, F. Firanyi, and W. E. Sackston, 1991. Proposed internationally standardized method for race identification of P. halstedii. Helia 14: 11-20.

9. Gulya, T. J., D. Tourvielle de la Brouhe, S. Maširević, A. Penaud, K. Rashid, and F. Viranyi. 1998. Proposal for standardized nomenclature and identification of races of Plasmopara halstedii (sunflower downy mildew). ISA Symposium III: Sunflower downy mildew, Fargo (ND, USA) 13-14 January, pp. 130-136.
10. Gulya, T. J. 2000. Metalaxyl resistance in sunflower downy mildew and control through genetics and alternative fungicides. In: Proceedings of the 15th International Sunflower Conference, Toulouse, France, 12-15 June 2000. Vol. II. pp. I.79-I.85.
11. Gulya, T. J. 2007. Distribution of Plasmopara halstedii races from sunflower around the world. p. 135–142. In: “Advances in Downy Mildew Research” Vol. 3 Proc. of the 2nd International Downy Mildew Symposium. 2–6 July 2007, Palcky University in Olomouc and JOLA, v.o.s., Kostelec na Hane, Czech Republic.
12. Jocić, S. S., N. Cvejić, D. Hladni, and V. Miklič Miladinović. 2010. Development of sunflower genotypes resistant to downy mildew. International Symposium "Breeding of Sunflower on Resistance to Diseases". 23-24 June. Krasnodar, Russia. pp. 92-96.
13. Korell, M., L. Brahm, R. Horn, and W. Friedt. 1996. Interspecific and intergeneric hybridization in sunflower breeding, I: General breeding aspects. Plant Breeding Abstracts 66: 925-931
14. Maden, S. 1982. Ayçiçeği Mildiyösü (Plasmopara Halstedii (Farlow) Berl. Et De Toni) Yapay İnokulasyonu, Bunun Değerlendirilmesi, İnokulasyodan Sonraki Sıcaklığın Hastalık Çıkışına Etkisi ve Kimyasal Savaşımı. Bitki Koruma Bülteni. 22 (1): 52-58.
15. Miller, J. F., and T. J. Gulya. 1988. Registration of six downy mildew resistant sunflower germplasm lines. Crop Sci. 28: 1040-1041.
16. Miller, J.F., and T.J. Gulya. 1991. Inheritance of resistance to race 4 of downy mildew derived from interspecific cross of sunflower. Crop Sci. 31: 40-43
17. Miller, J. F., T.J. Gulya, and B. A. Vick. 2004. Registration of two maintainer (HA 434 and HA 435) and three restorer (RHA 436 to RHA 438) high oleic oilseed sunflower germplasms. Crop Science. 44(3):1034-1035.
18. Molinero-Ruiz, L., J. Dominguez, and J. M. Melero Vara. 2000. Evaluation of Spanish isolates of Plasmopara halstedii for tolerance to metalaxyl. Helia 23: 33-38.
19. Rozynek, B., and O. Spring. 2000. Pathotypes of sunflower downy mildew in southern parts of Germany. Helia 23(32): 27-34.
20. Radwan O., M. F. Bouzidi, F. Vear, J. Phillipon, D. Tourvieille de Labrouhe, P. Nicolas, and S. Mouzeyar. 2002. Identification of non TIR-NBS-LRR markers linked to the PL5/PL8 locus for resistance to downy mildew in sunflower. Theor. Appl. Genet. 106: 1438–1446.
21. Sakr, N. 2009. Components of quantitative resistance to downy mildew (Plasmopara halstedii) in sunflower (H. annuus). J. Plant Protection Res. 49 (3): 297–301.
22. Sakr N. 2010. A Plant Mixture Model Against Plasmopara halstedii (Sunflower Downy Mildew). Journal of Plant Protection Research 50 (2), 125-129.
23. Shindrova, P. 1992. Race composition of downy mildew (Plasmopara helianthi Novot.) in Bulgaria during the period 1988-1990. Plant Science, Vol. XXIX, N 7-8, Sofia, pp. 118-122.
24. Shindrova, P. 1995. Race composition of downy mildew (Plasmopara helianthi Novot.) in Bulgaria during the period 1991-1994. The first Balkan Symposium on breeding and cultivation of wheat, sunflower and legume crops, Albena, Bulgaria, 345-348.
25. Shindrova, P. 1998. Distribution and race composition of downy mildew (Plasmopara halstedii) in Bulgaria in the period 1995-1997. 7th International Congress of Plant Pathology, Edinburgh, Scotland, 9-16 August 1998. (Downy Mildew Newsletter, Number 10,1998,16).
26. Shindrova, P. S. 2000, Distribution and race composition of downy mildew (Plasmopara halstedii (Farl.) Berl. and de Toni) in Bulgaria. Helia 23(33): 25-32.
27. Shindrova, P. 2005. New nomenclature of downy mildew races in sunflower Plasmopara halstedii (Farl.) Berlese et de Toni) in Bulgaria (Race composition during 2000-2003). Helia 28 (42): 57-64.
28. Shindrova, P. 2006. Downy mildew (Plasmopara halstedii (Farl.) Berlese et de Toni) - distribution and race composition during 2004-2006. 70th Anniversary of Plant Protection Institute and Annual Balkan Week of Plant Health-Plant Protection Institute, May 28-31, 2006, Kostinbrod, Bulgaria-Book of Abstracts, pp. 22.
29. Tan, A. S., C. C. Jan, and T. J. Gulya. 1992. Inheritance of resistance to race 4 of sunflower downy mildew in wild sunflower accessions. Crop Sci. 32:949-952.
30. Tourvieille de Labrouhe D., F. Sere, P. Walser, S. Roche, and F. Vear. 2008. Quantitative resistance to downy mildew (Plasmopara halstedii) in sunflower (Helianthus annuus). Euphytica 164: 433–444.
31. Vear F., F. Sere, S. Roche, P. Walser, and D. Tourvieille de Labrouhe. 2007. Recent research on downy mildew resistance useful for breeding industrial – use sunflower. Helia 30: 45–54.
32. Vear, F., F. Serre, I. Jouan-Dufournel, P. F. Bert, S. Roche, P. Walser, D. Tourvieille de Labrouhe, and P. Vincourt. 2008. Inheritance of quantitative resistance to downy mildew (Plasmopara halstedii) in sunflower (H. annuus). Euphytica 164: 561–570.
33. Vear, F., H. Serieys, A. Petit, F. Serre, J.-P. Boudon, S. Roche, P. Walser, and D. Tourvieille de Labrouhe. 2008. Origins of major genes for downy mildew resistance in sunfl ower. In Proc.17th Int. Sunflower Conf., 8–12 June. Cordoba, Spain. 125–130.
34. Viranyi, F., 1977. An improved method for detecting systemic infection of sunflower seedlings caused by Plasmopara halstedii. Acta Phytopathologica Acad. Scientiarum Hungaricae, 12, 263-267.
35. Viranyi, F., and G. Oros. 1991. Developmental stage response to fungicides of Plasmopara halstedii (sunflower downy mildew). Mycol. Res. 95:199-205.
36. Virányi F, and M. Bartha. 1981. Evaluation of sunflowers for the degree of resistance to downy mildew. Acta Phytopathologica Academiae Scientiarium Hungaricae. 16: 265-267.
37. Zimmer, D. E., 1975. Some biotic and climatic factors influencing sporadic occurrence of sunflower downy mildew. Phytopathology, 65, 751-754.