Bazı Ayçiçeği Hatlarının Trakya Bölgesindeki Ayçiçeği Mildiyösüne (Plasmopara Halstedii (Farl.) Berl. & De Toni.) Dayanıklılıklarının Belirlenmesi
Öz
Mildiyö hastalığı, Trakya bölgesinde ayçiçeği ekim alanlarında iklim koşullarına da bağlı olarak, bazı yıllarda yoğun olarak görülmektedir. Avrupa’da ayçiçeği ekimi yapılan ülkelerin çoğunda yıllardır genetik dayanıklı çeşitlerin ekimi yapılmasına rağmen, bu çeşitler ülkemizde son birkaç yıldır ekilmektedir. Çalışmada, Trakya bölgesinde ayçiçeğinde mildiyönün durumunu belirlemek amacıyla, hastalıklı bitkilerden yaprak örnekleri alınarak, bölgeyi temsil edecek yeterli sayıda ve farklı alanlardan hastalıklı bitki örnekleri toplanmıştır. Bu şekilde, Trakya’da tüm mildiyö ırklarının bir karışımı oluşturulmuş ve bitki örnekleri, gölgede 24-48 saat kurutulup, -80 C° soğutucuda saklanmıştır. Saklanan bitki örneklerinden karışım halinde mildiyö spor solüsyonu hazırlanmıştır. Deney materyaline spor solüsyonu vasıtası ile hastalık bulaştırılmıştır. Çalışma sonunda HA-89 ve 6626-A hatları hastalığa karşı hassas, RHA-419, RHA-436, RHA-437, RHA-340, HA-460 hatlarının ise dayanıklı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada enstitümüze ait açılan restorer materyalden K3-R-SN-3, K3-R-SN-4 ve K3-R-SN-9’un dayanıklılık bakımından açılma gösterdiği saptanmıştır. Bu ön çalışma ile erken generasyonlarda dayanıklı hatlar mevcut olup, bu hatların Trakya bölgesinde mildiyöye karşı dayanıklılık çalışmalarında donör kaynak olarak kullanılabileceği belirlenmiştir
Anahtar Kelimeler
Ayçiçeği mildiyösü, Plasmopara halstedii, dayanıklılık, inokülasyon, ırk karışımı, Trakya Bölgesi
Kaynakça
- Albourie J.M, J. Tourvieille, and D. Tourvieille de Labrouhe. 1998. Resistance to metalaxyl in isolates of the sunflower pathogen Plasmopara halstedii. Eur. J. Plant Pathol. 104: 235–242.
- Aktaş, H. 2001. Önemli Hububat Hastalıkları ve Survey Yöntemleri, T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, 74s.
- Antonova, T., M. Iwebor, and N. Araslanova. 2008. Races of Plasmopara halstedii on sunflower in separate agrocenoses of Adigeya Republic, Krasnodar and Rostov regions in Russia. 17th International Sunflower Conference, Cordoba, Spain June 8-12, 1: 85-96.
- Cohen, Y., and W.E. Sackston, 1973. Factors affecting inoculation of sunflowers by Plamsmopara halstedii.Can. J. Bot. 51: 15-22.
- Delmotte F., X. Giresse, S. Richard-Cervera, J. M’Baya, F. Vear, J. Tourvieille, P. Walser, and D. Tourvieille de Labrouhe. 2008. Single nucleotide polymorphisms reveal multiple introductions into France of Plasmopara halstedii, the plant pathogen causing sunflower downy mildew. Infect. Genet. Evol. 8: 534–540.
- Droby, S., and M. D. Coffey. 1991. Biodegradation process and the nature of metabolism of metalaxyl in soil. Ann. Appl. Biol. 118: 543-553.
- Dussle C. M., V. Hahn, V. Knapp., and E. Bauer, 2004. PlArg from Helianthus argophullus is unlinked to other downy mildew resistance genes in sunflower. Theor. Appl. Genet. 104: 592–600.
- Gulya, T. J., J. F. Miler, F. Firanyi, and W. E. Sackston, 1991. Proposed internationally standardized method for race identification of P. halstedii. Helia 14: 11-20.
- Gulya, T. J., D. Tourvielle de la Brouhe, S. Maširević, A. Penaud, K. Rashid, and F. Viranyi. 1998. Proposal for standardized nomenclature and identification of races of Plasmopara halstedii (sunflower downy mildew). ISA Symposium III: Sunflower downy mildew, Fargo (ND, USA) 13-14 January, pp. 130-136.
- Gulya, T. J. 2000. Metalaxyl resistance in sunflower downy mildew and control through genetics and alternative fungicides. In: Proceedings of the 15th International Sunflower Conference, Toulouse, France, 12-15 June 2000. Vol. II. pp. I.79-I.85.