Farklı Buğday (Triticum aestivum L.) Çeşitlerinde Bitki Sıklığı ve Azot Dozlarının Verim, Verim Öğeleri ve Ekmeklik Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi
Öz
Bu çalışma 2004 ve 2005 yıllarında Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Üretim Çiftliğinde, tesadüf blokları bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre yapılmıştır. Artan gübre dozlarında (0–8–16–24 kg/da) ve farklı bitki sıklıklarında (300–500–700 bitki/m2) bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin (Gönen-Cumhuriyet-Golia) verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Söz konusu çeşitlerin tane verimi ile verim öğeleri ve bazı kalite unsurları belirlenmiştir. Sonuçta, yüksek verim için her iki yılda da 16 kg/da azot dozu daha ekonomik bulunurken, bitki sıklıkları arasında 500 bitki sıklığının optimum olduğu ayrıca, çeşitler arasında en yüksek verimin Golia çeşidinden elde edildiği saptanmıştır. Verimden farklı olarak kalite parametrelerinde 24 kg/da azot dozuna kadar artış kaydedilmiştir. Uygulanan gübre dozlarında 24 kg/da gibi yüksek bir azot dozuna kadar çıkılmasına rağmen protein oranı istenilen seviyelere taşınamamıştır. Buna karşın özellikle yaş gluten değerinde her çeşitte iyi sonuçlar ortaya koymuştur. Kalite parametrelerinde 300 veya 500 bitki sıklığında en yüksek sonuçlara ulaşılmıştır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, N., M. E. Aktaş, A. F. Mokhaddam and K. Özcan. 1994. TARİST an agrostatistical packageprogramme for personel computer. Ege ÜZF Tarla Bitkileri Kongresi, 1994. İzmir. Turkey.
- Anonim. 2005. 2004-2005 yılı hububat raporu. Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü Yayınları. Ankara.
- Anonim. 2006. Aydın Meteroloji Müdürlüğünün 2003, 2004 ve 2005 Yılı Verileri. Anonim. 2007. Food and Agriculture Organization. www.fao.org.
- Anonim. 2008. Aydın Tarım İl Müdürlüğü Tarımsal Yapı Istatistikleri. http://www.aydintarim.gov.tr.
- Arabacı, O. ve C. Konak. 1999. Büyük Menderes havzasına uyumlu ekmeklik ve makarnalık buğdaylarda farklı bitki sıklıklarının verim ve verim komponentleri üzerine etkisi. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt 1, Genel ve Tahıllar, 180-185, Adana.
- Arısoy, Z. R., Y. Kaya, A. Taner, S. Çeri ve İ. Gültekin. 2005. Konya koşullarında ekilen buğday ve tritikalenin verim ve verim unsurlarına etkisi. Türkiye 6. Tarla Bitkileri Kongresi, 5-9 Eylül, Cilt I, S.131-135, Antalya.
- Aydın, A. 2003. Ege Bölgesinde hububat yetiştiriciliği ve önerilen bazı buğday çeşitlerinin özellikleri. Tarımsal Araştırma ve Eğitim Koordinasyonu 2003 Yılı Tarla Bitkileri Grubu Bilgi Alışveriş Toplantısı, 02-04 Eylül 2003, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Menemen-İzmir.
- Balkan, A. 2006. Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinde farklı sıra arası ve tohumluk miktarının verim ve kalite unsurlarına etkileri. Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. 162 s. Tekirdağ.
- Balkan, A. ve T. Gençtan. 2005. Un kalitesini yükseltmek için paçala karıştırılan bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin tekirdağ koşullarındaki verim ve kalite unsurlarının belirlenmesi. Türkiye 6. Tarla Bitkileri Kongresi, 5-9 Eylül, Araştırma Sunusu Cilt I, S 149-154, Antalya.
- Bonfil, D. J., A. Karnieli, M. Raz,, S. Mufradi, S. Asido, H. Egozi, A. Hoffman and Z. Schmilovitch. 2004. Decision support system for improving wheat grain quality in The Mediterranean Area of Israel. Field Crop Research. 89:153-163.