Türkiye Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Genetik Kaynakları
Öz
Tıbbi ve aromatik bitkilerde genetik kaynakların toplanması, muhafazası ve değerlendirilmesi çalışmaları “Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (ETAE) Genetik Kaynaklar Çalışmaları” kapsamında 1979 yılında başlamış ve devam etmektedir. Bu kapsamda bugüne kadar 2654 herbaryum örneği, 2306 tohum örneği ve 1968 vejetatif örnek toplanarak İZ herbaryumunda, Ulusal Gen Bankasında ve ETAE arazisinde muhafaza altına alınmıştır. Toplanan materyalin içerisinden ekonomik önemi olan bazı türlerde adaptasyon, agronomi ve ıslah çalışmaları yürütülerek, çeşit adayları geliştirilmiştir. Bu türlerden bazıları Origanum onites, Salvia fruticosa, Scolymus hispanicus, Pimpinella anisum, Sideritis perfoliata, Melissa officinalis, Laurus nobilis, Rosa spp., Mentha spp. ve Orchidaceae familyasına bağlı cins ve türlerdir. Bunun yanında üretim yenileme ve karakterizasyon çalışmaları da devam etmekte olup, 46 türde 335 adet örneğin karakterizasyon ve üretim yenileme çalışmaları tamamlanmıştır. Bu çalışma sürekli proje kapsamında sürdürülmekte olup, ülkemizin farklı bölgelerindeki genetik kaynak olarak değerlendirilebilecek türlerin toplanması, muhafazası, karakterizasyonu ve değerlendirilmesi çalışmalarına devam edilecektir.
Anahtar Kelimeler
Genetik kaynaklar,tıbbi ve aromatik bitkiler,gen bankası,muhafaza
Kaynakça
- Arslan, N. 2004. Doğal bitkilerin kültüre alınması, Türktarım Dergisi, 155: 27-29.
- Alercia, A., S. Diulgheroff, and T. Metz. 2001. List of Multicrop Passport Descriptors. FAO (Food and Agricultural Organization of the United Nations)/IPGRI (International Plant Genetic Resources Institute) (http:/www.ipgri.cgiar.org).
- Anonymous. 1994. Genebank Standards. Food and Agriculture Organization of the United Nations, FAO/IPGRI. Rome/International Plant Genetic Resources Institute, Rome.
- Baričevič, D., J. Bernáth, L. Maggioni, and E. Lipman, compilers. 2004. Report of a working Group on Medicinal and Aromatic Plants. First meeting, 12-14 September 2002, Gozd Martuljek, Slovenia. International Plant Genetic Resources Institute, Rome, Italy.
- Başer, K. H. C. 1997. Tıbbi ve aromatik bitkilerin ilaç ve alkollü içki sanayilerinde kullanımı. İstanbul Ticaret Odası Yayın No: 1997, 39 s, İstanbul.
- Başer, K. H. C. 1998. Tıbbi ve aromatik bitkilerin endüstriyel kullanımı. Anadolu Üniversitesi Tıbbi ve Aromatik Bitki ve İlaç Araştırma Merkezi Bülteni, 13-14, 19-43.
- Bayram, E, S. Kırıcı, S. Tansı, G. Yılmaz, O. Arabacı, S. Kızıl, İ. Telci. 2010. Ziraat Mühendisleri Odası VII. Teknik Kongresi, 11–15 Ocak 2010 Ankara. Bildiriler Kitabı, s:437–456.
- Çelik, E. ve G. Y. Çelik. 2007. Bitki Uçucu Yağlarının Antimikrobiyal Özellikleri. Orlab On-Line Mikrobiyoloji Dergisi 5: 1-6.
- Davis, P. H. 1965-1985. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Volume 1-9, Edinburgh University Press. Edinburg.
- Davis, P. H., R. R. Mill, and K. Tan. 1988. Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Volume 10 (Supplemental), Edinburgh University Press, Edinburgh.