TR
EN
Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme
Öz
Turunçgil yeşillenme hastalığı (Huanglongbing-HLB, Greening Disease) turunçgil ağaçlarında ekonomik kayıplara neden olan bakteriyel bir hastalıktır. Hastalığı oluşturan patojenin bilimsel ismi Candidatus liberibacter’dir. HLB ye sebep olan şu ana kadar üç farklı Candidatus tür’ü saptanmıştır. Bunlardan Candidatus liberibacter asiaticus (CLas), dünya genelinde HLB ile ilişkili en yaygın Liberibacter türüdür. Diğer iki tür olan, Candidatus liberibacter americanus (CLam) ve Candidatus liberibacter africanus (CLaf) ise daha az yoğunlukta ve ekolojilere özel olarak yaygınlık gösterirler. Hastalık Hindistan’da 1929 yılında “turunçgillerde geriye ölüm” olarak tanımlanmıştır. Ancak bu hastalık 1890’lı yıllarda Çin de ‘yellow shoot diseas, sarı sürgün hastalığı’ olarak çok iyi bilinmekte olması nedeniyle çoğu bilim insanı hastalığın ilk ortaya çıktığı yeri Çin olarak kabul etmektedir. Turunçgil yeşillenme hastalığına karşı bugüne kadar yüzde yüz etkili herhangi bir mücadele yöntemi bulunamamıştır. Bu da, patojenin ne kadar tehlikeli ve önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Hastalık, turunçgil üretim alanlarında veya ülkeler arasında vektör böceklerle, (Afrika Turunçgil Psillidi olan Trioza erytreae Del Guercio, diğer bir Psillid türü olan Asya Psillidi Diaphorina citri Kuwayama) veya enfekteli aşı gözleri ile taşınmaktadır. HLB, özellikle portakal, mandarin, tangelo ve greyfurt fidan veya ağaçlarında yaşa bakmaksızın etkilidir. Enfekteli ağaçlarda ortaya çıkan tipik hastalık belirtileri çinko eksikliği, bazı abiyotik stres faktörlerinin belirtileri veya diğer bazı turunçgil hastalıklarının oluşturduğu belirtiler ile karıştırılabilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim. 2010. Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Zirai Karantina Yönetmeliği. Türkiye’ de varlığı bilinmeyen zararlı organizmalar. No. 5996.
- Anonymous. 2007. Plant Health Progress. Citrus Huanglongbing: The Pathogen and Its Impact. Avaliable at; https://www.plantmanagementnetwork. org/pub/php/review/2007/huanglongbing/.
- Anonymous. 2010. National Research Council. Strategic planning for the Florida citrus industry: addressing citrus greening disease. National Academies Press .a available at; https://www.nap.edu/resource/12880/ citrus_greening_report_brief_final.pdf.
- Anonymous. 2013. JUSTIA Patents. Methyl Salicylate-Based Attractants For Vectors Of Citrus Greening Disease. Available at; https://patents.justia.com/patent/ 20130266535.
- Anonymous. 2016. PHYS.org. Plant breeders, growers should pay attention to flush in fight against citrus greening disease. Available at; https://phys.org/news/2016-02-breeders-growers-attention-flush-citrus.html.
- Anonymous. 2018a. Center For Invasive Species and Ecosystem Health. Citrus greening (Candidatus liberibacter asiaticus). Available at; https://www. invasive.org/browse/detail.cfm?imgnum=0656076.
- Anonymous. 2018b. Forestry Images. Trioza erytreae. Available at; https://www.forestryimages.org/browse/ detail.cfm?imgnum=5137026.
- Anonymous. 2018c. University of florida Institute of Food and Agricultural Sciences. Nutrient Recommendations for Citrus Greening. Available at; http://citrusindustry. net/2018/08/13/nutrient-recommendations-citrus-greening/.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
20 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
25 Nisan 2019
Kabul Tarihi
10 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 29 Sayı: 2
APA
Kara, S., Tozlu, İ., & Çalış, Ö. (2019). Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute, 29(2), 164-176. https://doi.org/10.18615/anadolu.660335
AMA
1.Kara S, Tozlu İ, Çalış Ö. Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme. ANADOLU. 2019;29(2):164-176. doi:10.18615/anadolu.660335
Chicago
Kara, Serhat, İlhami Tozlu, ve Özer Çalış. 2019. “Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme”. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute 29 (2): 164-76. https://doi.org/10.18615/anadolu.660335.
EndNote
Kara S, Tozlu İ, Çalış Ö (01 Aralık 2019) Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute 29 2 164–176.
IEEE
[1]S. Kara, İ. Tozlu, ve Ö. Çalış, “Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme”, ANADOLU, c. 29, sy 2, ss. 164–176, Ara. 2019, doi: 10.18615/anadolu.660335.
ISNAD
Kara, Serhat - Tozlu, İlhami - Çalış, Özer. “Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme”. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute 29/2 (01 Aralık 2019): 164-176. https://doi.org/10.18615/anadolu.660335.
JAMA
1.Kara S, Tozlu İ, Çalış Ö. Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme. ANADOLU. 2019;29:164–176.
MLA
Kara, Serhat, vd. “Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme”. ANADOLU Journal of Aegean Agricultural Research Institute, c. 29, sy 2, Aralık 2019, ss. 164-76, doi:10.18615/anadolu.660335.
Vancouver
1.Serhat Kara, İlhami Tozlu, Özer Çalış. Turunçgillerde Korkutan Hastalık: Yeşillenme. ANADOLU. 01 Aralık 2019;29(2):164-76. doi:10.18615/anadolu.660335