Bazı Böğürtlen Çeşitlerinin Çiçek Tozu Performanslarının Farklı İnkübasyon Sıcaklıkları ve Süreleri Boyunca Belirlenmesi

Öz

Böğürtlen, yüksek antioksidan miktarı ve kolay çoğaltılması nedeniyle önemli bir üzümsü meyvedir. Meyvecilikte etkili bir tozlanma için ilk şart canlı, morfolojik homojenlik düzeyi yüksek, çimlenme yeteneğinde çiçek tozlarının bulunmasıdır. Bu çalışmada Navaho, Jumbo, Bursa I ve Bursa II böğürtlen çeşitlerine ait çiçek tozları kullanılmıştır. Çeşitlerin polen performanslarını belirleyebilmek amacıyla çiçek tozu üretim miktarları, çiçek tozu canlılık testleri, farklı sıcaklıklarda çiçek tozu çimlendirme ve çiçek tozu çim borusu uzunlukları belirlenmiştir. Bursa II çeşidi çiçek tozu üretim miktarı ve morfolojik homojenlik düzeyi bakımından en yüksek değerleri veren çeşit olmuştur. Çiçek tozu çimlenmesi ve tüp büyümesi için en uygun sıcaklığın 18 oC olduğu, sıcaklık yükseldikçe hem çimlenme oranının düştüğü hem de daha kısa çim borularının oluştuğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çiçek tozu çimlenmesi
• TTC
• küresel ısınma
• çim borusu uzunluğu

Determination of Pollen Performance of Some Blackberry Varieties During Different Incubation Temperatures and Incubation Periods

Abstract

Blackberry is an important berry fruit due to its high antioxidant content and easy propagation. The first condition for effective pollination in fruit growing is the presence of vital pollen with high morphological homogeneity and germination ability. In fruit growing, which is one of the areas most affected by global climate changes, high temperatures can adversely affect pollen germination and pollen tube growth. Pollen belonging to Navaho, Jumbo, Bursa I and Bursa II blackberry varieties were used in the study. In order to determine the pollen performance of the cultivars, pollen production amounts, pollen viability tests, pollen germination at different temperatures and pollen tube growth measurement trials were conducted. Bursa II variety was the type that gave the highest values in terms of pollen production amount and morphological homogenity level.

Keywords

• Pollen germination
• TTC
• global warming
• pollen tube growth

Kaynakça

1. Anonymous. 2014. Climate change. Assessment report of the intergovernmental panel on climate change. Geneva.
2. Abacı, Z.T ve B.M., Asma 2014. Melez kayısı genotiplerinde polen canlılık ve çimlenme durumları ile polen tüpü uzunluklarının araştırılması. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 29(1): 12-19.
3. Ağaoğlu, S. 1986. Üzümsü Meyveler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Yay. No:984. Ders kitabı: 290. Ankara.
4. Asma, B.M 2008. Determination of pollen viability, germination ratios and morphology of eight apricot genotypes. African Journal of Biotechnology 7(23): 4269-4273.
5. Bilgin, N.A. ve A. Mısırlı. 2017. Bazı kayısı çeşitlerinin çiçek tozu ve döllenme performanslarının belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 27(2): 220-227.
6. Binici, S., ve G. G. Dalkılıç. 2020. Aydın ekolojisinde yetiştirilen bazı erik çeşitlerinde çiçek tozu kalite ve kantitesinin belirlenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 17(2): 263-270.
7. Çetinbaş-Genç, A., G. Cai,, , F. Vardar, and M. Ünal 2019. Differential effects of low and high temperature stress on pollen germination and tube length of hazelnut (Corylus avellana L.) genotypes. Scientia Horticulturae 255: 61-69.
8. Demirsoy, L., H. Demirsoy, Ş. Bilgener, A. Öztürk, B. Ersoy, G. Çelikel ve G. Balcı. 2006. Samsunda yapılan böğürtlen çeşit adaptasyon çalışmaları. II. Ulusal Üzümsü Meyveler Sempozyumu. Tokat. s 237-244.

9. Dockerty, T., A. Lovett, K. Appleton, A. Bone, and G. Sünnenberg. 2006. Developing scenarios and visualisations to ıllustrate potential policy and climatic ınfluences on future agricultural landscapes agriculture. Ecosystems and Environment 114(1):103-120.
10. Dorukoğlu, E. ve R Aslantaş 2013. Erzurum şartlarında yetiştirilen bazı meyve tür/çeşitlerinin polen kalitesi ve kantitesinin belirlenmesi. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 44(2): 111-119.
11. Engin, H. ve A. Ünal. 2002. Bornova şartlarında yetiştirilen kiraz çeşitlerinin çiçeklenme zamanları ve çiçeklenme dönemindeki sıcaklıkların çiçeklenme üzerine etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 39(3):9–16.
12. Eskimez, I., M. Polat, N. Korkmaz ve K. Mertoğlu. 2019. Investigation of some blackberry cultivars in terms of phenological, yield and fruit characteristics. International Journal of Agriculture Forestry and Life Sciences 3(2): 233- 238.
13. Eti, S.1990. Çiçek tozu miktarını belirlemede kullanılan pratik bir yöntem. Canlılık ve çimlenme yeteneklerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 6(1): 69-88, Adana.
14. Eti, S., 1991. Bazı meyve tür ve çeşitlerinde değişik in vitro testler yardımıyla çiçek tozu canlılık ve çimlenme yeteneklerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 6(1): 69-81.
15. Eti, S., and R. Stösser. 1988. Fruchtbarkeit der Mandarinensorte "Clementine" (Citrus reticulata Blanco) I. Polenqualitat und Pollenschlauchwachstum. Gartenbauwiss 53 (4): 160-166.
16. Güçlü, S.F., Z. Öncü ve F. Koyuncu. 2015. Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde çiçek tozu çimlenmesi ve çim borusu uzunluğunun çoklu regresyon yöntemi ile modellenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 19(3): 92-97.
17. Güçlü, S.F., and F. Koyuncu. 2017. An in vitro study of commercial fungicide effects on pollen germination in apple. Scientific Papers-Series B. Horticulture (61): 87-90.
18. Güçlü, S. F., A.G. Sarıkaya, and F. Koyuncu. 2018. Pollen performances of naturally grown blackberries in Isparta-Turkey. Scientific Papers Series B. Horticulture 62: 141-146.
19. Güçlü, S.F., M. Polat, and V. Okatan. 2019. Pollen performance of ‘Red Lake’ and ‘Rosenthal’ currant (Ribes rubrum) cultivars. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 56(3): 313-317.
20. Gündoğdu, M., T. Kan, and I. Canan. 2016. Bioactive and antioxidant characteristics of blackberry cultivars from East Anatolia. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 40(3): 344-351.
21. Hebbar, K.B., H.M. Rose, A.R. Nair, S. Kannan, V. Niral, M. Arivalagan, and P.V. Prasad. 2018. Differences in in vitro pollen germination and pollen tube growth of coconut (Cocos nucifera L.) cultivars in response to high temperature stress. Environmental and Experimental Botany 153: 35-44.
22. Impe, D., J.Reitz, C. Köpnick, H. Rolletschek, A. Börner, A.Senula, and M. Nagel. 2020. Assessment of pollen viability for wheat. Frontiers in Plant Science 10: 1588.
23. Kaçal, E. ve F. Koyuncu. 2010. Jerseymac ve Jonagold elma çeşitlerinde çiçek tomurcuğu farklılaşma sürecinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 47(3): 303-307.
24. Kafkas, E., M. Koşar, N. Türemiş ve K.H.C. Başer. 2006. Analysis of sugars, organic acids and vitamin C contents of blackberry genotypes from Turkey. Food Chemistry 97(4): 732-73.
25. Kakani, V.G., , P.V. Prasad, P.Q Craufurd, and T.R, Wheeler. 2002. Response of in vitro pollen germination and pollen tube growth of groundnut (Arachis hypogaea L.) genotypes to temperature. Plant Cell Environ. 25 (12): 1651–1661.
26. Karabıyık, Ş. ve S. Eti. 2015. Farklı yenidünya çeşitlerinin değişik çiçeklenme dönemlerinde çiçek tozu canlılık ve çimlenme düzeyleri ile üretim miktarlarının belirlenmesi. Meyve Bilimi 2(1): 42-48.
27. Kazaz, S., E. Doğan, T. Kılıç, E.G.E. Şahin, H. Dursun ve G.S. Tuna. 2020. Polen kaynağı olarak kokulu gül genotipleri ile yapılan tozlama tohum oluşumunu etkiler mi? Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 57(3): 393-399.
28. Koyuncu, F. 2006. Response of in vitro pollen germination and pollen tube growth of strawberry cultivars to temperature. European Journal of Horticultural Science 71(3): 125.
29. Koyuncu, F., H. Yılmaz ve M.A. Aşkın. 2000. Bazı çilek çeşitlerinde çiçek tozu üretim miktarları ve çimlenme oranının belirlenmesi üzerinde bir araştırma. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 24:699-703.
30. Koyuncu, F. and S.F. Güçlü. 2009. Effect of temperature on in vitro pollen germination and tube growth in sweet cherries. American-Eurasian Journal of Agricultural and Environmental Science 6(5): 520-525.
31. Norton, J. D., 1966. Testing of Plum Polen Viability With Tetrazolium Salts. Proceedings of the American Society for Horticultural Science 89: 354-356. Özcan, A. 2020. Effect of Low-temperature storage on sweet cherry (Prunus avium L.) pollen quality. HortScience 55(2): 258-260.
32. Sorkheh, K., R., Azimkhani, N. Mehri, M.H. Chaleshtori, J. Halasz, S. Ercisli, and G.C. Koubouri. 2018. Interactive effects of temperature and genotype on almond (Prunus dulcis L.) pollen germination and tube length. Sci Hortic. 227: 162–16.
33. Sütyemez, M. ve S. Eti. 1998. Pozantı ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı kiraz çeşitlerinin döllenme biyolojileri üzerine araştırmalar. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 23:265.
34. Şahin, M., E. Topal, N. Özsoy ve E. Altunoğlu. 2015. İklim değişikliğinin meyvecilik ve arıcılık üzerine etkileri. Anadolu Doğa Bilimleri Dergisi 6:147-154.
35. Tosun, F. and F. Koyuncu. 2007. Investigations of suitable pollinator for 0900 Ziraat sweet cherry cv.: pollen performance tests, germination tests, germination procedures, in vitro and in vivo pollinations. Horticultural Science 34(2): 47-53.
36. Türemiş, N. F. ve K. Derin. 2000. Bazı böğürtlen (Rubus fruticosus L.) çeşitlerinin çiçek tozu canlılık düzeyleri ve üretim miktarları ile uygun çiçek tozu çimlendirme ortamının saptanması. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 24(5): 637-642.
37. Uzunoğlu, F., S. Bayazit ve K. Mavi. 2015. Küresel iklim değişikliğinin süs bitkileri yetiştiriciliğine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20(2): 66-75.
38. Vizintin, L. and B. Bohonec. 2004. In vitro manipulation of cucumber (Cucumis sativus ) polen and microspores: izolation procedures, viability tests, germination maturation. Acta Biologica Cracoviensia Series Botanica 46:177-183.
39. Voyiatzis, D. G., and G. Paraskevopoulou- Paroussi. 2002. Factors affecting the quality and in vitro germination capacity of strawberry pollen. Horticulture Science and Biotechnology 77(2): 200-203.
40. Yıldız, E. ve M. Kaplankıran. 2014. Trabzon hurması genotiplerinin çiçek tozu canlılık ve çimlenme oranları. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 51(2): 117-123.