Eğitim Alanında Sosyal Ağ Konulu Tezlerin İncelenmesi: Sistematik Bir Derleme

Bu çalışma, eğitim alanında sosyal ağ analizi temalı tezlerin sistematik bir derlemesini sunmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden sistematik derleme deseni ile yürütülen araştırmada, araştırmacı tarafından belirlenen ölçütler doğrultusunda Türkiye Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi'nde yayımlanan 27 yüksek lisans ve doktora tezi incelenmiştir. Tezler, genel bilgiler, kurumsal bilgiler ve yöntemsel bilgiler olmak üzere üç bölümden oluşan kontrol listesi aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, tezlerin en yoğun olarak 2022 ve 2023 yıllarında yayımlandığını; 14'ünün yüksek lisans, 13'ünün doktora düzeyinde olduğunu ve büyük ölçüde Türkçe yazıldığını göstermektedir. Çalışmaların önemli bir kısmı Gazi Üniversitesi'nde gerçekleştirilmiş; anabilim dalı dağılımında ise Eğitim Bilimleri ön plana çıkmıştır. Tezlerde en sık kullanılan kavram “sosyal ağ analizi” olup, yöntemsel açıdan sosyal ağ analizi yaklaşımı ağırlık kazanmış; bunu nitel ve karma yöntem araştırmaları izlemiştir. Ancak, tezlerin yöntem bölümlerinde ayrıntılı raporlamaya yeterince yer verilmediği dikkat çekmiştir. Veri toplamada en çok yarı yapılandırılmış sosyal ağ görüşme formları, analizde ise UCINET programı tercih edilmiştir. Bulgulardan hareketle, gelecek araştırmalarda disiplinler arası yaklaşımlara, geniş örneklemlere ve güçlü kuramsal temellere dayalı çalışmaların alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

This study aims to present a systematic review of social network analysis-themed theses in education. In the study, which was conducted with a systematic review design from qualitative research methods, 27 master's and doctoral theses published in the National Thesis Center of the Council of Higher Education of Turkey were examined in line with the criteria determined by the researcher. The theses were analyzed through a checklist consisting of three sections: general information, institutional information, and methodological information. The findings show that theses were published most frequently in 2022 and 2023, 14 of them were master's and 13 of them were doctoral level, and they were largely written in Turkish. A significant portion of the studies were conducted at Gazi University, and Educational Sciences came to the forefront in the distribution of departments. The most frequently used concept in the theses was “social network analysis” and the social network analysis approach gained weight in terms of methodology, followed by qualitative and mixed-method research. However, it was noteworthy that detailed reporting was not sufficiently included in the methodology sections of the theses. Semi-structured social network interview forms were mostly preferred for data collection and the UCINET program was preferred for data analysis. Based on the findings, it is thought that future studies based on interdisciplinary approaches, large samples, and strong theoretical foundations will contribute to the field.