HIV/AIDS hastalarında yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Öz
Amaç: Çalışmamızda insan immün yetmezlik virüsü (HIV) / kazanılmış bağışıklık yetmezliği sendromu (AIDS) hastaları ile sağlıklı gönüllüler karşılaştırılarak yaşam kalitesi skorlarının değerlendirilmesi hedeflendi.
Yöntemler: Çalışmaya Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji polikliniğinde takipli 20 HIV/AIDS ve 40 sağlıklı gönüllü olmak üzere 60 kişi dahil edildi. Tüm bireylere yaşam kalitesi değerlendirilmesi amacıyla “short form -36” (SF-36) anketi yapıldı.
Bulgular: HIV/AIDS hastalarının yaş ortalaması 35,9±8,9 ve sağlıklı kontrol grubunun ise 34,5±8 idi. HIV/AIDS grubunun 18’i (%90) erkek 2’si (%10) kadın, ve sağlıklı gönüllülerin 16’sı (%40) erkek, 24’ü (%60) kadın idi. HIV ile enfekte hastalar ile sağlıklı gönüllüler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilmedi. Kadınların fiziksel yaşam kalitesi açısından daha avantajlı olduğu, genel sağlık durumu değerlendirildiğinde ise erkek cinsiyetin daha avantajlı olduğu saptanmıştır. Evlilerin sadece mental sağlık parametresinin daha yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: HIV/AIDS hastaları gibi kronik hastalığı olan hastaların sağlıkla ilişkili yaşam kaliteleri sıklıkla fiziksel, mental ve sosyal alanlara sahip olarak kavramsallaştırılmaktadır ve bağımsızlık, maneviyat ve çevresel faktörlerle önemli ölçüde etkilenebileceği kabul edilmektedir. Fakat çalışmamızda HIV/AIDS hastalarında yaşam kalitesi skorları toplum ile benzer çıkmıştır. Bununla beraber bilinmektedir ki birçok kronik hastalıkta gerekli durumlarda bu hastalar psikiyatri klinikleri tarafından desteklenmelidir. Bu şekilde multidisipliner yaklaşım ile hastaların yaşam kalitelerinin artırılması sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Reitz MS, Gallo RC. Human immunodeficiency viruses In: Dolin R, Blaser MJ, eds. Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases. 9th ed. Philadelphia: Churchill Livingstone Elsevier, 2020;169:2202-12.
- World Health Organization. HIV/AIDS, Data and statistics [İnternet]. Geneva: WHO [cited 2021 Nov 20]. Available from: http://www.who.int/hiv/data/en/.
- Bakiono F, Guiguimdé PW, Sanou M, Ouédraogo L, Robert A. Quality of life in persons living with HIV in Burkina Faso: a follow-up over 12 months. BMC Public Health. 2015;15:1119.
- Braitstein P, Brinkhof M, Dabis F, Schechter M, Boulle A, Miotti P, et al. Mortality of HIV-1-infected patients in the first year of antiretroviral therapy: comparison between low-income and high-income countries. Lancet. 2006;367:817–24.
- Fauci AS, Marston HD. Achieving an AIDS-free world: science and implementation. Cell. 2013;155:733–4.
- Mills EJ, Lester R, Ford N. Promoting long term adherence to antiretroviral treatment. BMJ. 2012;344:e4173.
- UNAIDS. The Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, 90–90–90 an ambitious treatment target to help end the AIDS epidemic. 2014:2684.
- Langebeek N, Gisolf EH, Reiss P, Vervoort SC, Thóra B, Richter C, et al. Predictors and correlates of adherence to combination antiretroviral therapy (cART) for chronic HIV infection: a meta-analysis. BMC Med. 2014;12:142.
- Brown JL, Vanable PA. Cognitive–behavioral stress management interventions for persons living with HIV: a review and critique of the literature. Ann Behav Med. 2008;35:26–40.
- Fisher JD, Smith L. Secondary prevention of HIV infection: the current state of prevention for positives. Curr Opin HIV AIDS. 2009;4(4):279–87.