Bağlanma Teorisi ve Bağlanma Bozukluklarına Genel Bir Bakış
Öz
Bağlanma sistemi, bebeğin hayatta kalması ile ilgili yaşamsal önemi olan, sadece insana özgü olmayıp doğada bütün memeli türlerinde görülen evrimsel bir sistemdir.
Anne çocuk ilişkisinden başlayarak kişinin hayatı boyunca kurduğu bütün ilişkilere bir taslak olan bağlanma, kronik hastalık durumlarında kişinin tedavi ekibi ile kurduğu ilişkide de belirleyici olabilmektedir. Temelde güvenli ve güvensiz bağlanma olarak ikiye ayrılır, güvensiz bağlanma ise kendi içinde kaygılı bağlanma, kaçıngan bağlanma ve dezorganize bağlanma olmak üzere üç tiptir. Güvenli bağlanması olmayan kişiler, bazen sorunlu ilişki kurma biçimleri nedeni ile “zor hasta” olarak tanımlanarak klinik ilgi odağı olmaktadırlar. Bağlanma biçimleri ve buradan kaynaklanabilecek olası sorunlar, literatürdeki bilgiler ışığında incelendiğinde, basit birtakım girişimlerin doktor-hasta ilişkisindeki bazı zorluklara çözüm olabileceği görülmektedir. Hastaların farklı bağlanma biçimlerini dikkate almak ve hasta ile işbirliği içinde tedaviyi planlamak, hastaya sunulan hizmetin kişiye özgü düzenlenmesinde yol gösterici olabilir. John Bowlby tarafından temelleri atılan bağlanma teorisi ile ilgili bilgi sahibi olmak ve hastaların farklı bağlanma biçimlerini tanıyarak terapötik işbirliğinde nasıl konumlandığımızı dışarıdan görmek, doğabilecek sorunları önceden kestirmeye yarayabilir ve bize birtakım çözüm önerileri sunabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Bowlby J. The making and breaking of affectional bonds. II. Some principles of psychotherapy. The fiftieth Maudsley lecture. Br J Psychiatry. 1977; 130: 421-31.
- 2. Bowlby J. Attachment and Loss, Vol. 1: Attachment. New York: Basic Books; 1969.
- 3. Bowlby J. Attachment and Loss, Vol. 2: Separation: Anxiety and Anger. New York: Basic Books; 1973.
- 4. Bowlby J. Attachment and Loss, Vol. 3: Loss: Sadness and Depression. New York: Basic Books; 1980.
- 5. Kraemer GW. A psychobiological theory of attachment. Behav Brain Sci. 1992; 15: 451–93.
- 6. Bretherton I, Munholland KA. Internal working models in attachment relationships: A construct revisited. In: J. Cassidy and P.R. Shaver, Editors, Handbook of Attachment. New York: Guilford; 1999. p. 89–111.
- 7. Hazan C, Shaver PR. Romantic love conceptualized as an attachment process. J Personality Social Psychol. 1987; 52: 511–24.
- 8. Mickelson KD, Kessler RC, Shaver PR. Adult attachment in a nationally representative sample. J Pers Soc Psychology. 1997; 73: 1092–106.
- 9. West ML, Sheldon-Kellor AE. Patterns of Relating: An Adult Attachment Perspective, New York: Guilford Press; 1994.
- 10. Klohnen EC, John OP. Working models of attachment: A theory-based prototype approach. In: Simpson JA, Rholes WS, editors. Attachment Theory and Close Relationships. New York: Guilford, 1998. p. 115–40.