Avrupa Birliği-Rusya İlişkileri ve Karadeniz Jeopolitiği

Öz

Rusya’nın, her ne kadar Asya kıtasında çoğunlukla toprakları var olsa bile, Rusya, neticede siyasi, ekonomik ve tarihiyle Kıta Avrupa’sına ait olan bir ülke olduğu gerçeğini değiştirmez. Avrupa siyasi tarihine geçmişten günümüze bir perspektiften bakıldığında Rusya, Avrupalı devletler içerisindedir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın bütünleşme gerekliliğiyle yola çıkan birkaç devletin, Avrupa Birliği’ne (AB) giden ve döşenen taşların neticesinde birlik olduğudur. Nihayetinde İkinci Dünya Savaşıyla oluşan çift kutuplu dünya siyasetinde, AB’nin ‘batı’ bloğu, Rusya’nın ise ‘doğu’ bloğu içerisinde yer aldığıdır. Soğuk Savaş Dönemi boyunca AB’nin Rusya ile bazen inişli-çıkışlı, bazen de krizleri tırmandıran ilişkileri olmuştur. Nihayetinde 21’inci yüzyılda AB-Rusya ilişkilerinin ivme kazandığını ve bunun daha fazla ekonomik anlamda ilerlediğidir. Ne var ki, Rusya’nın 2014 yılında Kırım işgali ve Ukrayna’da yaşanan siyasi gelişmeler, var olan AB-Rusya ilişkilerinin Atlantik tarafından müdahaleleriyle farklı bir girizgâha girdiğidir. Hakeza, Rusya-Ukrayna savaşı ABD’nin de istediği şekilde ilerlemektedir, bu da AB’nin Rusya ile olan tüm ekonomik ilişkilerini etkiledi. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz Jeopolitiğinde birçok veçheleriyle AB’nin üyeleri olan Romanya ve Bulgaristan içinde önem arz ettiğidir. Bundan dolayıdır ki, Karadeniz Jeopolitiğinin AB-Rusya ilişkilerinde stratejik öneme haiz olduğudur.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Birliği
• Rusya
• Karadeniz
• Ukrayna
• Jeopolitik.

European Union-Russia Relations and Black Sea Geopolitics

Öz

Even though Russia has mostly lands in the Asian continent, it does not change the fact that Russia is a country that belongs to Continental Europe with its political, economic and historical aspects. When looking at European political history from a perspective from past to present, Russia is among the European states. After the Second World War, several states that set out with the necessity of European integration became united as a result of the stones that were laid and led to the European Union (EU). Ultimately, in the bipolar world politics that emerged with the Second World War, the EU was in the 'western' bloc and Russia was in the 'eastern' bloc. During the Cold War, the EU had relations with Russia that sometimes had ups and downs and sometimes escalated crises. Ultimately, EU-Russia relations have gained momentum in the 21st century and this has progressed more economically. However, Russia's invasion of Crimea in 2014 and the political developments in Ukraine showed that the existing EU-Russia relations entered a different entrance with the interventions from the Atlantic side. Likewise, the Russia-Ukraine war is progressing as the USA wants, which has affected all the EU's economic relations with Russia. In particular, the Russia-Ukraine war is important in many aspects of Black Sea geopolitics for Romania and Bulgaria, which are members of the EU. This is why Black Sea Geopolitics has strategic importance in EU-Russia relations.

Anahtar Kelimeler

• European Union
• Russia
• Black Sea
• Ukraine
• Geopolitics.

Kaynakça

1. Bahtiyar, K. (2018). AB’nin Enerji Güvenliği ve Karadeniz. Editör Çomak, H. vd. Karadeniz Jeopolitiği (ss.523-524) İstanbul: Beta Yayınları
2. Batı, G.F. (2022). Doğu Avrupa Yine Yeniden Kaos Yolculuğuna mı?
3. https://ulesam.org/dogu-avrupa-yine-yeniden-kaos-yolculuguna-mi.html, E.T: 3 Nisan 2022
4. Cohen, S. B. (2015). Geopolitics: The Geography of International Relations, (3rd Edition). New York(The U.S.): Rowman & Littlefield.
5. Bielewicz, M. (2004). The Eastern Perspective: Russia Towards NATO Enlargement. A Case Study of 1999 and 2004 NATO Enlargements.
6. https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:CAnBYtuDw3IJ:https://rocznikbezpieczenstwa.pl/ojs/index.php/rbm/article/download/192/166/+&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=tr, E.T: 10 Ocak 2022
7. Erdemir, H. (2018). Karadeniz’e Kıyıdaş Ülkeler ve Yeni Jeopolitik Dengeler. Editör Çomak, H vd. Karadeniz Jeopolitiği (ss.125-145) İstanbul: Beta Yayınları
8. Fischer, S. (2015). European Union Sanctions Against Russia. https://www.swp-berlin.org/publications/products/comments/2015C17_fhs.pdf, E.T: 27 Ocak 2022

9. Gönültaş, B. (2022). Almanya’nın Rusya ile Ticareti Yüzde 34 Arttı. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/almanya-nin-rusya-ile-ticareti-yuzde-34-artti/2512589, E.T: 27 Şubat 2022
10. Hatipoğlu, E. (2001). Rusya-Avrupa Birliği İlişkileri, Avrupa Araştırmaları Dergisi, 9 (1), 115-135.
11. Hubar, G. (2018). Rusya’nın Kırım’ı İlhakı ve Kırım Referandumunun Uluslararası Hukuka Aykırılığı. Editör Çomak, H vd. Karadeniz Jeopolitiği (ss.305-318) İstanbul: Beta Yayınları
12. Karasu, C. (2013). Ukrayna’daki Turuncu Devrim. Akademik Perspektif. http://akademikperspektif.com/2013/04/22/ukraynadaki-turuncu-devrim/, E.T: 21 Ocak 2022
13. Kandemir, E. (2017). Karadeniz’in Değişen Jeopolitiği, Editör Çomak, H. vd. Karadeniz Jeopolitiği, (ss.82-90) İstanbul: Beta Yayınları
14. Meral, Ö.E. (2018). Ukrayna Krizi ve Birleşmiş Milletler. Editör Çomak, H. vd. Karadeniz Jeopolitiği. (ss.335-340) İstanbul: Beta Yayınları
15. Nail, M.A. (2015). Avrupa Birliği Enerji Güvenliği ve Ukrayna. Karadeniz Araştırmaları Dergisi. (44), 215-227.
16. Özersay, K. (2009). Montreux Boğazlar Sözleşmesi, Editör Oran, B. Türk Dış Politikası Cilt 1: 1919-1980, 15.bs., İstanbul, İletişim Yayınları
17. Ulrich Speck, (2015). The West’s Response to the Ukraıne Conflıct. https://www.gmfus.org/sites/default/files/Speck_WestResponseUkraine_Apr16_web.pdf, E.T: 20 Ocak 2022
18. Yiğit, D. (2018). Ukrayna Krizi ve Avrupa Birliği. Editör Çomak, H vd. Karadeniz Jeopolitiği. (ss.341-354) İstanbul: Beta Yayınları
19. Yıldız, Y. (2022). Rusya’nın Dünya Ticaretindeki Payı Ne? https://www.haberturk.com/rusya-nin-dunya-ticaretindeki-payi-ne-3356149-ekonomi, E.T: 14 Mart 2022
20. Yurtsever, B. (2019). AB-Rusya İlişkilerinde Enerjinin Çatışmacı mı Birleştirici mi Bir Rolü Var? 2 (3), 39-55.
21. Zhussipbek, G. (2011). Avrupa Birliği İle Rusya Federasyonu Arasındaki Stratejik Ortaklığın Analizi, Uluslararası Hukuk ve Politika 7 (25), 47-85.