Kıbrıs Adasındaki İngiliz Üslerinin Yönetimi ve Brexit Sonrası Avrupa Birliği ile İlişkileri

Öz

1878 yılından beri Kıbrıs Adasından çekilmeyen İngiliz sömürgeciliğinin kalıntılarından biri olan Egemen İngiliz Üslerinin Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği üyeliğini sonlandırma süreci olan Brexit sonrası durumu araştırmaya değer bir durum ortaya çıkarmıştır. Bu araştırma, Kıbrıs'taki Egemen İngiliz Üsleri Ağrotur (Akrotiri) ve Dikelya’nın yönetiminin nasıl işlediğini ve Brexit sonrası Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık ile ilişkilerinin ne şekilde yürütüleceğini irdelemektedir. Bu çalışmanın veri toplama sürecinde nitel araştırma deseninde yer alan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle Kıbrıs Adasındaki Egemen İngiliz Üslerinin varlığına kavuşmasının tarihsel sürecinden kısaca bahsedilip Birleşik Krallık’ın AB Üyeliğinden ayrıldığı süreçte yürütülen Çekilme Anlaşmalarında Egemen İngiliz Üsleri Bölgelerinin durumlarına değinilmiştir. Ayrıca Adadaki İngiliz Üslerinin ne şekilde yönetildiğinden bahsedilmiştir. İngiliz Savunma Bakanlığı’na bağlı bir asker yönetiminde olan, GKRY’nin yargılama sistemiyle uyumlu yargılama yapmaya çalışan, İngiltere’nin aksine AB’nin para birimi Euro’yu kullanan, Brexit sonrası birtakım yetkilerini AB’ye devretmek durumunda kalan, Resmi Gazete’si yayınlananan “sui generis” yapıdaki Egemen İngiliz Üslerinin yönetim yapılanması ve Brexit sonrası durumu incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kıbrıs
• Egemen Üs Alanları
• İngiltere
• Avrupa Birliği
• Brexit Sonrası

Administration of the British Bases on the Island of Cyprus and Their Relations with the European Union in the Post-Brexit

Öz

Since 1878, the status of the Sovereign British Bases, one of the remnants of British colonialism that has not withdrawn from the island of Cyprus, after Brexit, the process of the United Kingdom's termination of its membership of the European Union, has created a situation worthy of research. This research examines how the administration of the British Sovereign Bases in Cyprus, Akrotiri and Dikhelya, functions and how their relations with the European Union and the United Kingdom will be carried out after Brexit. In the data collection process of this study, the document analysis method, which is a qualitative research design, was used. In the study, firstly, the historical process of the existence of the Sovereign British Bases on the Island of Cyprus is briefly mentioned and the status of the Sovereign British Bases Regions in the Withdrawal Agreements carried out during the process in which the United Kingdom left the EU Membership is mentioned. In addition, it is also mentioned how the British Bases on the Island are managed. The management structure and the post-Brexit situation of the ‘sui generis’ structure of the Sovereign British Bases, which are under the management of a soldier affiliated to the British Ministry of Defence, which try to conduct trials in accordance with the judicial system of the Greek Administration of Southern Cyprus, which use the EU's currency Euro unlike the UK, which have to transfer some of their powers to the EU after Brexit, and whose Official Gazette is published, has examined.

Anahtar Kelimeler

• Cyprus
• Sovereign Base Areas
• United Kingdom
• EU
• Post-Brexit

Kaynakça

1. Agreement on the Withdrawal of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland from the European Union and the European Atomic Energy Community, EUR, GBR, EAEC, 029 OJ L (2020). http://data.europa.eu/eli/treaty/withd_2020/sign/eng
2. Anadolu Ajansı. (2012, Mart 23). Rumlar İngiliz üslerini kapatıyor—Son Dakika Dünya Haberleri | NTV Haber. https://www.ntv.com.tr/dunya/rumlar-ingiliz-uslerini-kapatiyor,mM0OU8gxiUKd5bqOCE6irw
3. Aştı, S. (2015). Kıbrıs Sorunu ve Çözüm Önerileri: Federasyon, Konfederasyon Ve Bağımsız İki Devlet Alternatiflerinin Değerlendirilmesi. Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
4. Balyemez, M., & İnce, F. (2018). Mondros’tan Lozan’a Kadar Olan Dönemde Kıbrıs ve Kıbrıs Türkleri—Cyprus And The Turkish Cypriots From Armistice Of Mudros To Lausanne Peace Treaty. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(26), 855-870. https://doi.org/10.20875/makusobed.467555
5. Declarations by Her Majesty’s Government regarding the Administration of the Sovereign Base Area-1960 Appendix O. (t.y.). https://www.sbaadministration.org/images/agla/Declarations_by_Her_Majesty.pdf
6. Irkıçatal, E. (2012). İngiltere’nin Kıbrıs politikası (1945-1960): C. Yayınlanmamış Doktora Tezi. SDÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. İNAF, U. İ. A. (1992). Kıbrıs Gerçeğinin Bilinmeyen Yönleri. Promat Basım Yayın Sanayi ve Ticaret.
8. Keser, U. (2006). Kıbrıs’ın Stratejik Önemi Bağlamında Adada Askeri Faaliyetler ve İlgili Tarafların Askeri Gücü. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 2(3), Article 3.

9. Kıbrıs’ta İngiltere Dönemi (1878-1960) | KKTC Enformasyon Dairesi. (t.y.). Geliş tarihi 14 Şubat 2024, gönderen https://pio.mfa.gov.ct.tr/kibrista-ingiltere-donemi-1878-1960/
10. Multilateral Treaties Applicable to the SBA. (t.y.). Geliş tarihi 17 Mayıs 2024, gönderen https://www.sbaadministration.org/index.php/multilateral-treaties-applicable-to-the-sba
11. Official Journal of the European Union, L 236, 23 September 2003. (t.y.). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:L:2003:236:TOC
12. Oktay, D. (2007). An Analysis and Review of the Divided City of Nicosia, Cyprus, and New Perspectives. Geography, 92(3), 231-247. https://doi.org/10.1080/00167487.2007.12094203
13. Özkütük, Y. (2024). ABD ve Birleşik Krallığın Kıbrıs Politikalarının Vazgeçilmezleri: Birleşik Krallık Egemen Üs Alanları. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-20.
14. SAVRUN, E., & TINAL, M. (2017). Soğuk Savaş Döneminde İngiltere ve Türkiye’nin Kıbrıs Politikaları (1955-1964). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 17(34), 349-371.
15. Sovereign Base Areas Background. (t.y.). Geliş tarihi 04 Mayıs 2024, gönderen https://www.sbaadministration.org/index.php/m-background
16. Sovereign Base Areas, Court. (t.y.). Geliş tarihi 17 Mayıs 2024, gönderen https://www.sbaadministration.org/index.php/court
17. Sovereign Base Areas Website. (t.y.). Geliş tarihi 17 Mayıs 2024, gönderen https://www.sbaadministration.org/ Şafak, E., Çıraklı, M., & Koldaş, U. (2021). Brexit Sonrası Doğu Akdeniz ve Kıbrıs: Birleşik Krallık İçin Fırsatlar ve Zorluklar. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, 4(1), Article 1.
18. Tamçelik, S. (2011). Kıbrıs’taki İngiliz üslerinin stratejik önemi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1510-1539.
19. The Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia Order in Council,1960. (t.y.). King’s Printer of Acts of Parliament. Geliş tarihi 04 Mayıs 2024, gönderen https://www.legislation.gov.uk/uksi/1960/1369/contents/made
20. Theodoulou, M. (2011, Ağustos 14). Euro reaches field that is for ever England—Times Online. https://web.archive.org/web/20110814104634/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article3097521.ece
21. Treaty concerning the establishment of the Republic of Cyprus (Nicosia, 16 August 1960)—CVCE Website. (t.y.). Geliş tarihi 04 Mayıs 2024, gönderen https://www.cvce.eu/en/obj/treaty_concerning_the_establishment_of_the_republic_of_cyprus_nicosia_16_august_1960-en-bd9df1e2-bc23-4429-8a8a-d5e14506c4c0.html
22. Vatansever, M. (2010). Kıbrıs Sorununun Tarihi Gelişimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12, 1487-1530.