Academic Interactions Between China and Türkiye from a Global South Perspective

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 1, 117 - 134, 30.06.2025

Jiayi Zhu , Ahmet Çağrı Soylu

Öz

This article examines the academic interactions between China and Türkiye from the perspective of the Global South, tracing their historical trajectories and institutional developments. Despite longstanding cultural ties dating back to the ancient Silk Road, scholarly cooperation between the two countries has remained limited and largely shaped by Western-centered epistemological frameworks. The study offers a comparative analysis of Turkish Studies in China and Chinese Studies in Türkiye from 1949 to the present, drawing on extensive empirical data including books, articles, theses, institutional structures, and language programs. The findings reveal persistent structural asymmetries, linguistic barriers, and an overreliance on secondary sources in Western languages. However, since the Belt and Road Initiative, there has been a notable increase in scholarly output, institutional diversification, and mutual interest. This article argues for the need to establish a more balanced, multilingual, and equitable foundation for academic cooperation between China and Türkiye. In doing so, it contributes to broader debates on knowledge production within the Global South and highlights the transformative potential of China and Turkey's scholarly exchange.

Anahtar Kelimeler

Sino-Turkish relations , Global South , Sinology , Turkology

Küresel Güney Perspektifinden Çin ve Türkiye Arasındaki Akademik Etkileşimler

Öz

Bu makale, Çin ve Türkiye arasındaki akademik etkileşimleri Küresel Güney perspektifi çerçevesinde tarihsel ve kurumsal gelişimiyle birlikte incelemektedir. Antik İpek Yolu’na dayanan uzun tarihsel ilişkilere rağmen, iki ülke arasındaki akademik işbirliği oldukça sınırlı kalmış, çoğu zaman Batı merkezli epistemolojik çerçevelerin etkisi altında şekillenmiştir. Çalışma, 1949’dan günümüze kadar Çin’deki Türkiye çalışmaları ile Türkiye’deki Çin çalışmalarını karşılaştırmalı bir biçimde analiz etmekte; kitap, makale ve tez üretimleri, akademik kurumlar ve dil eğitimi gibi alanlarda geniş bir ampirik veri setine dayanmaktadır. Araştırma bulguları, her iki ülkede de bilgi üretiminin Batı literatürüne olan bağımlılığı, kaynak dillerdeki eksiklikler ve yapısal eşitsizlikler nedeniyle sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, Kuşak ve Yol Girişimi sonrası dönemde akademik yayınlarda niceliksel bir artış, kurumsal girişimlerde çeşitlenme ve karşılıklı ilgi artışı gözlemlenmektedir. Bu çalışma, Çin ve Türkiye arasında daha dengeli, çok dilli ve eşitlikçi bir akademik işbirliği zemini oluşturmanın yollarını tartışmakta ve Küresel Güney’deki bilgi üretimine katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çin-Türkiye ilişkileri , Küresel Güney , Sinoloji , Türkoloji

Kaynakça

• 李秉忠 (主编), & Seevan Saeed (副主编). (2018). 土耳其研究 (2018年第1期，总第1期. 社会科学文献出版社.
• 艾文迪·宇纳勒. “一带一路”倡议下中国与土耳其的人文交流[J]. 新丝路学刊, 2020(01): 86-108.
• 母心仪. “一带一路”框架下中土合作效果分析[D]. 外交学院, 2022.
• 尤帅齐. “一带一路”倡议对土耳其和沿线国家的贸易影响[D]. 上海财经大学, 2021.
• 张潇男, 王海云, 李强. 土耳其7.8级地震对中国抗震设计反应谱修订的启示[J]. 工程力学, 2023.
• 救援队伍开展国际救援行动的实践与思考——中国救援队土耳其地震灾害国际救援工作综述[J]. 中国应急救援, 2023(02): 4-9.
• 邹志强. 新时期中国和土耳其人文交流的进展与挑战[J]. 土耳其研究, 2018(01): 78-96.
• 黄维民. 中土关系的历史考察及评析[J]. 西亚非洲, 2003(05): 54-57.
• ALTINDAL（扬帆） E. 21世纪中土关系的发展演变及其特点[D]. 西北大学, 2014.
• 李汇群, 胡晓梅. 土耳其媒体涉华报道及中国国家形象分析[J]. 对外传播, 2020(08): 55-57.
• 李汇群, 夏勇敏. 土耳其民众的“中国想象”和中国主流媒体的国家形象传播[J]. 外国语言与文化, 2021, 5(04): 103-115.
• 王一帆. 中国与土耳其反恐合作研究[D]. 中国人民公安大学, 2021.
• 李俊. 中国与土耳其健康旅游项目合作面临的问题与策略探讨[J]. 对外经贸实务, 2021(07): 89-92.
• 马晓云. 土耳其影响下的中哈两国关系[J]. 黑河学院学报, 2020, 11(09): 158-160.
• 张向荣, 段丽竹. 土耳其历史教科书中的古代中国叙事与土耳其国家建构[J]. 史林, 2025(02): 197-220.
• Dados, N., ve Connell, R. (2012). The global south. Contexts, 11(1), 12-13.Demeter, Márton. Academic Knowledge Production and the Global South: Questioning Inequality and Under-representation. London: Palgrave Macmillan, 2020.
• Demeter, M. (2020). Academic knowledge production and the global south: Questioning inequality and under-representation. Palgrave Macmillan.
• Demirer, H. A. (2020). The silence of non-Western international relations theory as a camouflage strategy: The trauma of Qing China and the late Ottoman Empire. All Azimuth: A Journal of Foreign Policy and Peace, 10(1), 99-118. https://doi.org/10.20991/allazimuth.663742
• Dirican, S., ve Özdemir, Ö. (2019). Türkiye’de Çin hakkında yapılan akademik çalışmaların incelenmesi. Doğu Asya Araştırmaları Dergisi, 2(2), 114-129.
• Ergenc, C. (2015). Can two ends of Asia meet? An overview of contemporary Turkey–China relations. East Asia, 32(3), 289-308.
• Gavrilova, E. V., ve Karpukhin, O. I. (2021). Confucius Institutes as a subject of China's foreign policy. Uchenyy Sovet (Academic Council).
• Gong, C. (2023). Revolutionaries on revolutionaries: How Chinese Xinhai revolutionaries and Young Turks viewed each other. Middle Eastern Studies, 59(6), 903-915.
• Guo, C. (2013). Turkey: An increasing interest for Chinese academia. Middle East Institute. Gürsoy, D. (2021). Türkiye’de Çin algısı, 1923-1971. Capadocia Journal of Area Studies, (1), 1-16.
• İletişim Başkanlığı. (2024). Türk basını: Türklerin Çinceye ilgisi giderek artıyor.
• Jinghong, T. A. O. (2021). Analysis on China-Turkey cooperation within the framework of the “Belt and Road” Initiative from the perspectives of secularization and Eurasianism. In V. Kuzmin ve A. Korkut (Eds.).
• Kristensen, P. M., ve Nielsen, R. T. (2013). Constructing a Chinese international relations theory: A sociological approach to intellectual innovation. International Political Sociology, 7(1), 19-40.
• Ma, L. (2014). Sino-Turkish cultural ties under the framework of Silk Road strategy. Journal of Middle Eastern and Islamic Studies (in Asia), 8(1), 44-65.
• Murphy, J. H., ve Bazzaz, S. (2022). Re-examining globalization and the history of science: Ottoman and Middle Eastern experiences. The British Journal for the History of Science, 55(4), 411-422.
• Odora Hoppers, C. A. (2000). The centre-periphery in knowledge production in the twenty-first century. Compare: A Journal of Comparative and International Education, 30(3), 283-291. https://doi.org/10.1080/713657471
• Ongur, H. Ö., ve Gürbüz, S. E. (2019). Türkiye’de uluslararası ilişkiler eğitimi ve oryantalizm: Disipline eleştirel pedagojik bir bakış. Uluslararası İlişkiler, 16(61), 23-38.
• QS Top Universities. (2025). QS World University Rankings 2025: Top global universities. Rodriguez Medina, L., ve Harding, S. (Eds.). (2025). Decentralizing knowledges: Essays on distributed agency. Duke University Press.
• Sarıtaş, E. (2011). 1935 yılından itibaren Türkiye’de yapılan Çin araştırmalarına genel bir bakış. Şarkiyat Mecmuası, (15), 97-111.
• Sezen, S. (2016). China in Turkish academic literature: An overview. Sociology of Islam, 4(2-3), 129-148. Shen, Z., ve Işık, Ö. F. (2020). Çin’deki Türkoloji çalışmaları. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 60(2), 594.
• Tao, Z. (2010). An overview of Turkish studies in China. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, (15), 281-290. Tekdal, V. (2024). Greater autonomy through closer relations with China? Revisiting the Turkey-China engagement. Oasis, (39), 103-120.
• Tulga, A. Y. (2024). Geçmişten günümüze Türkiye’de Çin çalışmaları literatürünün evrimi. In APAM Çin Çalışmaları II (pp. 21-39). Ankara: Ankara Üniversitesi Asya-Pasifik Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi.
• YÖK Ulusal Tez Merkezi. (n.d.). Ulusal Tez Merkezi [Veritabanı]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi
• Yunus Emre Enstitüsü. (2020). Pekin Yunus Emre Enstitüsü açıldı. https://www.yee.org.tr/tr/haber/pekin-yunus-emre-enstitusu-acildi
• Zhu, J. (2025). Turkish studies in China: Language, academia and multidisciplinary perspectives, 156-159.