Comparative Analysis of Türkiye and Israel’s Policies Toward the Syrian Civil War (2011–2022)

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 1 - 30, 30.12.2025

Leyla Hashimova , Volkan Şeyşane

https://doi.org/10.5281/zenodo.18085676

Öz

This article aims to comparatively analyze the policies of Türkiye and Israel toward the Syrian civil war within the context of the historical development of their bilateral relations. The study seeks to answer three fundamental questions: How have the policies and attitudes of Türkiye and Israel toward the Syrian civil war been shaped? What similarities and differences have emerged between the policies pursued by both countries? How has the Syrian civil war, which began in 2011, affected Türkiye-Israel relations? Based on a qualitative research method, the study draws on both secondary literature and primary sources such as official statements, reports, and newspaper articles. The article reveals that the policies adopted by Türkiye and Israel during the Syrian civil war show significant differences. While Türkiye initially pursued a normatively driven foreign policy prioritizing regime change, it gradually shifted toward a security-oriented approach as the civil war began to pose direct threats to its national security. In contrast, Israel adopted a security-driven policy from the outset, observing developments from a distance; however, it became increasingly involved in the conflict as it perceived the growing influence of Iran and Hezbollah in Syria as a significant threat. The article finds that although both countries share similar security concerns stemming from Iran, they have developed opposing discourses regarding each other’s policies in the context of the Syrian civil war. This antagonism has further strained the already tense relations between Türkiye and Israel.

Anahtar Kelimeler

Arab Spring , Syrian Civil War , Türkiye , Israel

Türkiye ve İsrail’in Suriye İç Savaşına Yönelik Politikalarının Karşılaştırmalı Analizi (2011-2022)

Öz

Bu makale, Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin tarihsel gelişimini bağlamında, iki ülkenin Suriye iç savaşına yönelik politikalarını karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma üç temel soruya yanıt aramaktadır: Türkiye ve İsrail’in Suriye iç savaşına yönelik politika ve tutumları nasıl şekillenmiştir? Her iki ülkenin izlediği politikalar ne tür benzerlikler ve farklılıklar ortaya çıkmıştır? 2011 yılında başlayan Suriye iç savaş süreci Türkiye-İsrail ilişkilerini nasıl etkilemiştir? Nitel araştırma yöntemine dayanan çalışmada, ikincil literatürün yanı sıra resmi demeçler, raporlar ve gazete haberleri gibi birincil kaynaklardan da yararlanılmıştır. Makale, Türkiye ve İsrail’in Suriye’deki iç savaş sürecinde izlediği politikaların belirgin farklılıklar taşıdığını ortaya koymaktadır. Türkiye, başlangıçta rejim değişikliğini önceleyen normatif temelli bir dış politika benimserken; zamanla iç savaşın ulusal güvenliğine yönelik doğrudan tehditler üretmesiyle güvenlik odaklı bir yaklaşıma yönelmiştir. İsrail ise çatışmaların başından itibaren güvenlik öncelikli bir politika izleyerek gelişmeleri mesafeli bir şekilde takip etmiş; ancak İran ve Hizbullah’ın Suriye’de arttan etkinliğini tehdit olarak değerlendirmesi sonucunda iç savaşa giderek daha fazla müdahil olmuştur. Makale, her iki ülkenin İran kaynaklı benzer güvenlik kaygılarını paylaşmasına karşın, Suriye iç savaşı bağlamında birbirlerinin politikalarına yönelik karşıt söylemler geliştirdiklerini tespit etmiştir. Bu karşıtlık, halihazırda gergin olan Türkiye-İsrail ilişkilerinin daha da gerilmesine neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Arap Baharı , Suriye İç Savaşı , Türkiye , İsrail

Etik Beyan

Bu makale, Anadolu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı’nda Dr. Öğr. Üyesi Volkan ŞEYŞANE’nin danışmanlığında Leyla HASHIMOVA tarafından “Türkiye-İsrail İlişkileri ve İki Ülkenin Suriye İç Savaşına Yönelik Politikalarının Karşılaştırmalı Analizi” başlığı ile tamamlanarak 16/01/2024 tarihinde savunulan yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

• Abadi, J. (1995). Israel and Turkey: From Covert to Overt Relations. Journal of Conflict Studies, 15 (2), 1-16.
• Abdi, Z. (2016). Türkiye’nin Suriye Politikası. H.Çomak. C. Sancaktar. Z.Yıldırım Uluslararası Politikada Suriye Krizi. (Editörler), Uluslararası Politikada Suriye Krizi, içinde (s. 449-457). İstanbul: Beta Yayıncılık.
• Abdulmecid, M. (2020). İran Genelkurmay Başkanı’nın Suriye Ziyareti. İran Araştırmaları Merkezi. https://iramcenter.org/iran-genelkurmay-baskaninin-suriye-ziyareti-206 (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Ahren, R. (2015). Israel acknowledges it is helping Syrian rebel fighters. New Times Of Israel, https://www.timesofisrael.com/yaalon-syrian-rebels-keeping-druze-safe-in-exchange-for-israeli-aid/ (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Ahronheim, A. (2018). IDF: Israel will not open borders to Syrians, humanitarian aid to continue. The Jerusalem Post, https://www.jpost.com/middle-east/idf-israel-will-not-open-borders-to-syrians-humanitarian-aid-to-continue-561176 (Erişim tarihi: 09.09.25).
• Akgün, B. (2012). Suriye Krizi’nde Bölgesel ve Küresel Aktörler. SDE Analiz, 1-72.
• Akgün, M. Gündoğar, S. S., ve Görgülü, A. (2014). Politics in troubled times: Israel- Turkey relations. Turkish Economic and Social Studies Foundation, 1-12.
• Altunışık, M.B. (2020) ‘The New Turn in Turkey’s Foreign Policy in the Middle East: Regional and Domestic Insecurities’, in S.Colombo and A. Dessi (eds.), Fostering a New Architecture in the Middle East, 91-113, Rome: Edizioni Nuova Cultura.
• Amer, A. A. (2019).What is behind the Israeli outrage over Turkey’s Syria operation? Aljazeera, https://www.aljazeera.com/opinions/2019/10/25/what-is-behind-the-israeli-outrage-over-turkeys-syria-operation (Erişim tarihi: 09.09.25).
• Anadolu Ajansı (2019a). İsrail Genelkurmay Eizenkot: Suriye ve başka ülkelerde binlerce hedefe saldırı düzenledik. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-genelkurmay-eizenkot-suriye-ve-baska-ulkelerde-binlerce-hedefe-saldiri-duzenledik/1363157 (Erişim tarihi. 6.07.2025).
• Anadolu Ajansı (2019). Operation Peace Spring starts in N Syria: Erdogan. https://www.aa.com.tr/en/operation-peace-spring/operation-peace-spring-starts-in-n-syria-erdogan/1607147 (Erişim tarihi: 22.07.2025).
• Anadolu Ajansı (2025). “MSB: Bölge güvenliğinin tesisi için İsrail'in yayılmacı ve işgalci tavrından vazgeçmesi gerekmektedir”. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/msb-bolge-guvenliginin-tesisi-icin-israilin-yayilmaci-ve-isgalci-tavrindan-vazgecmesi-gerekmektedir/3533763 (23.05.2025).
• Aran, A. ve Fleischmann, L. (2019). Framing and Foreign Policy-Israel’s Response to the Arab Uprisings. International Studies Review, 21 (4), 614-639.
• Ayata, B. (2015) Turkish Foreign Policy in a Changing Arab World: Rise and Fall of a Regional Actor?. Journal of European Integration, 37 (1), 95-112.
• Aytürk, İ. (2011). The coming of an ice age? Turkish–Israeli relations since 2002. Turkish Studies, 12 (4), 675-687.
• Bağcı, H. (2001). Türk Dış Politikasında 1950’li Yıllar. Ankara: Metu Press.
• Bağcı, H. ve Açıkalın, Ş. N. (2015). From chaos to cosmos: strategic depth and Turkish foreign policy in Syria. Ş. Erçetin and S. Banarjee (Editörler), Chaos, Complexity and Leadership 2013, içinde (s. 11-25). Switzerland: Springer International Publishing.
• Bakaç, N., Sayın, Y., Nasi, S., Çetin, R., Kartal, K. (2022). Türkiye- İsrail ilişkilerinin bugünü ve geleceği (2). Independent Türkçe. https://www.independentturkish.com/node/482536/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/t%C3%BCrkiye-i%CC%87srail-ili%C5%9Fkilerinin-bug%C3%BCn%C3%BC-ve-gelece%C4%9Fi-2 (Erişim tarihi: 31.08.2025)
• Balcı, A. (2011). “Türkiye’nin dış politikası ve İsrail: 1990’lar ve 2000’lere ilişkin bir karşılaştırma”. Orta Doğu Etütleri, 2 (2), 117-136.
• Benek, S. (2016). Historical Background of Turkey-Syria Relations in the Term of Social Geography. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15 (1), 171-192.
• Bengio, O. (2009). Türkiye-İsrail: Hayalet İttifaktan Stratejik İşbirliğine.
• Berti, B. (2012). Israel and the Arab Spring: Understanding Attitudes and Responses to the “New Middle East”. Al Mesbar Studies and Research Center, 130-146.
• Boms, N. (2017). Israel's Policy on the Syrian Civil War: Risks and Opportunities. Israel Journal of Foreign Affairs, 11 (3), 323-336.
• Boran, T. K. (2020). AKP Döneminde Türkiye-İsrail İlişkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (44), 28-42.
• Boyraz,T., A. (2019). The Israeli-occupied Golan Heights: A timeline. Anadolu Agency, https://www.aa.com.tr/en/middle-east/the-israeli-occupied-golan-heights-a-timeline/1426268 (Erişim tarihi: 28.05.2025).
• Bulut, S. (2018). Suriye krizinin İsrail’e yansımaları: İsrail’in ‘Kırmızı Çizgi’ politikası ve geçirdiği dönüşüm. Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20, 521-557.
• Bulut, S. (2020). Türkiye ve İsrail’in Suriye Krizine Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı Analizi. Ortadoğu Araştırmaları Merkezi, (266), 1-21.
• Cankara, P., Ö. (2021). İsrail’in Arap Baharı’na Yaklaşımı ve Suriye İç Savaşı’na Yönelik Pozisyonu. OPUS International Journal of Society Researches, 17 (38), 5657-5685.
• Çakmak, C. (2016). Turkish-Syrian relations in the wake of the Syrian conflict: Back to securitization?. Cambridge Review of International Affairs, 29 (2), 695–717.
• Çelikkol, O. (2015). İçimizdeki Komşu Suriye. İstanbul: Bilgesam Yayınları.
• David, A. M. (2013). “Ya’alon: Inaction in Syria Also Has Ramifications for Us” [Hebrew]. NRG, https://www.makorrishon.co.il/nrg/online/1/ART2/505/424.html (Erişim tarihi: 7.10.2023).
• Davutoğlu, A. (2015). Turkish prime minister: We will stop at nothing to defeat terrorism. The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/opinions/confronting-the-twin-menace-to-turkeys-south/2015/07/30/d7c54bda-3638-11e5-9739-170df8af8eb9_story.html Erişim tarihi: 07.09.2025).
• Dede, A. Y. (2011). The Arab uprisings: debating the Turkish model. Insight Turkey, 13 (2), 23-32.
• Demir, S. ve Yılmaz, M. E. (2020). An Analysis of the Impact of the Syrian Crisis on Turkey’s Politic-Military, Social and Economic Security. Gazi Akademik Bakış, 13 (26). 1-19.
• Dinçer, O. B., ve Hecan, M. (2016). The changing Geo-strategy of Turkey’s foreign policy along its Southern Border: From aspirations for regional integration to the need for crisis management. Institute Strategic Dialogue. https://www.isdglobal.org/wpcontent/uploads/2016/07/ISDJ4677_Turkey_R2_WEB.pdf
• Ennis, C., A. ve Momani, B. (2013). "Shaping the Middle East in the Midst of the Arab Uprisings: Turkish and Saudi foreign policy strategies". Third World Quarterly 34 (6), 1127-1144.
• Erendor, M. E., Kadirşaeva, A., ve Duman, L. (2022). Turkey-Israel relations in the context of the Syrian crisis. Universidad y Sociedad, 14 (1), 229-236.
• Erhan, Ç. ve Kürkçüoğlu, Ö. (2001). Arap Olmayan Devletlerle İlişkiler. B. Oran (Editör), Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, Cilt 1. (1919-1980) içinde (s. 641-648). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Erhan, Ç. ve Kürkçüoğlu, Ö. (2002). Arap Olmayan Devletlerle İlişkiler”. B. Oran (Editör), Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşı’ndan Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt II, 1980–2001, içinde (s. 568-579). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Erkaya, F. (2021). Türkiye-İsrail İlişkileri (1948-1960). Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat, Tarih ve Düşünce Dergisi, (12). 135-172.
• Ferah, A. ve Tunca, H. Ö. (2022). Turkey’s Preventive Operations against Terrorists across Southern Border. International Journal of Politics and Security, 4 (1), 106-142.
• Goren, N. (2012). An unfulfilled opportunity for reconciliation: Israel and Turkey during the Arab spring. Insight Turkey, 14 (2), 121-135.
• Göç İdaresi Başkanlığı (2024). Geçici Korumamız Altındaki Suriyeliler. https://www.goc.gov.tr/gecici-korumamiz-altindaki-suriyeliler (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Göksedef, E. (2021). Suriye'de savaşın 10 yılında 10 kritik dönüm noktası. BBC News,
• Gözen, R. (2011). Türkiye ve Arap Baharı: Değişimi Açıklamak ve Anlamak. Adam Akademi, 2, 1-25.
• Gross, J. A. (2019) “IDF chief finally acknowledges that Israel supplied weapons to Syrian rebels” The Times of Israel, https://www.timesofisrael.com/idf-chief-acknowledges-long-claimed-weapons-supply-to-syrian-rebels/ (Erişim Tarihi: 09.09.2025).
• Gross, J. A. (2017). Operation Good Neighbor: Israel reveals its massive humanitarian aid to Syria. The Times of İsrael, https://www.timesofisrael.com/operation-good-neighbor-israels-massive-humanitarian-aid-to-syria-revealed/ (Erişim tarihi: 14.08.25).
• Gündüz, U. ve Arıkan, İ. (2019). Uluslararası İletişim ve Ötekilikler Bağlamında Tarihsel, Düşünsel ve Pratik Unsurlarıyla Türkiye-İsrail İlişkileri ve Krizleri. Aksaray İletişim Dergisi, 1 (1), 19-50.
• Gürson, A. P. (2014). Büyük Güçlerin Suriye Planı. Ankara: Kripto Yayınevi.
• Haaretz (2017). Syria Confirms Israeli Strike Hit Military Compound Near Damascus Airport. https://www.haaretz.com/middle-east-news/syria/2017-04-27/ty-article/syria-confirms-israeli-strike-hit-military-compound-near-damascus-airport/0000017f-e888-dc91-a17f-fc8d1dd90000 (Erişim tarihi: 09.09.2023).
• Habertürk (2013). İsrail tarihinde ilk kez bir milletten ve ülkeden özür diledi. https://www.haberturk.com/dunya/haber/841223-israil-tarihinde-ilk-kez-bir-milletten-ve-ulkeden-ozur-diledi (Erişim tarihi: 31.08.2025).
• Hanauer, L. (2016). Israel's Interests and Options in Syria. RAND National Defense Research Institute Santa Monica United States. 1-25. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-56377932 (Erişim tarihi: 09.09.25).
• Hürriyet Daily News (2013). Syrian chemical deal not ultimate solution to crisis, says Turkish President Gül. https://www.hurriyetdailynews.com/syrian-chemical-deal-not-ultimate-solution-to-crisis-says-turkish-president-gul-55048 (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Hürriyet Daily News (2017). Turkey, Iran in spat on eve of Syria talks. https://www.hurriyetdailynews.com/turkey-iran-in-spat-on-eve-of-syria-talks-109982 (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Inbar, E. (2012). The 2011 Arab Uprisings and Israel’s National Security. Mideast Security and Policy Studies, 95, 1-33.
• Inbar, E. (2019). Israel’s presence on the golan heights: A strategic necessity. Tv7 Israel News, https://www.tv7israelnews.com/israels-presence-on-the-golan-heights-a-strategic-necessity/ (Erişim tarihi:14.06.2025).
• İnat, K. ve Telci, İ. (2011). Türkiye’nin İran, İsrail/Filistin ve Suriye Politikası 2009.
• Kalay, G. (2023). Arap birliğinin yeniden inşası ve seçimlerin gölgesinde Türkiye-Suriye ilişkileri. Ortadoğu Analiz, 14 (126). 26-29.
• Kalın, I. (2012). Turkish foreign policy: Framework, values, and mechanisms. International Journal, 67 (1), 7-21.
• Kan, K. (2019). İsrail’in Kuruluşundan 27 Mayıs Darbesine Türkiye-İsrail İlişkileri (1948-1960). İsrailiyat: İsrail ve Yahudi Çalışmaları Dergisi, (3), 172-188.
• Karşıyaka, B. A. ve Karşıyaka, S. (2017). Recalibrating Turkish Foreign Policy After the Arab Uprisings: From Pro-activism to Uncertainty by Easing Off Ideational and Liberal Goals. M. Ersoy ve E. Özyürek (Editorler), Contemporary Turkey at a glance II içinde (s.145-161). Wiesbaden: Springer VS.
• Kasapoğlu, C. (2012). The Turkısh-Israelı Relatıons Under The Davutoğlu Doctrıne In Turkısh Foreıgn Polıcy. Ege Strategic Research Journal, 3 (2), 1-20.
• Kaya, E. (2010). Türkiye-İsrail İlişkilerinde Yeni Dönem. Bilge Strateji, 2 (2), 93-114.
• Khalidi, R. I. (2018). And now what? The Trump administration and the question of Jerusalem. Journal of Palestine Studies, 47 (3), 93-102.
• Khan, M. S. (2015). The transformation of Turkish foreign policy towards the Middle East. Policy Perspectives: The Journal of the Institute of Policy Studies, 12 (1), 31-50.
• Kıllıoğlu, M. E. (2021a). "1956 Süveyş Krizi ve Ortadoğu’ya Etkisi." Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 6 (2), 726-757.
• Kıllıoğlu, M. E. (2021b). Türkiye-İsrail Çevresel (Hayalet) Paktı. AUSBD, 4 (7), 47-65.
• Kızılkaya, Z., Hamdi, S., ve Salman, M. (2021). Turkey’s Game Plan in Northern Syria and its Implications for the EU. Athens Journal of Mediterranean Studies, 7(4), 233-252.
• Koç, M. B. (2006). İsrail Devleti’nin Kurluşu ve Bölgesel Etkileri 1948-2006. İstanbul: Günizi Yayıncılık.
• Koğ, Y. (2021). Türkiye-İsrail İlişkileri (1990-2000). Uluslararası Karşılaştırmalı Edebiyat, Tarih ve Düşünce Dergisi, 12, 211-247.
• Koraltan, F. H. (2016). Bir devrim süreci: Arap Baharı. Işık Üniversitesi Yayınları, 30-36.
• Kösebalaban, H. (2010). The crisis in Turkish-Israeli Relations: what is its strategic significance?. Middle East Policy, 17 (3), 36-50.
• Kösebalaban, H. (2020).Transformation of Turkish Foreign Policy Toward Syria: The Return of Securitization. Middle East Critique ,1-10.
• Köylü, M. (2018). Suriye, PYD/YPG Yapılanması ve Zeytin Dalı Harekâtı. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 5 (11), 70-86.
• Liel, A. (2010). Israeli-Turkish Relations under Strain. Israel Journal of Foreign Affairs, 4 (1), 23-26.
• Ma'oz, M. (2014). The Arab Spring in Syria: Domestic and regional developments. Dynamics of Asymmetric Conflict, 7 (1), 49-57.
• Mersinoglu, Y., C. (2019). Israel in the Golan Heights-a Timeline. Financial Times, https://www.ft.com/content/8b1a72c2-4c8e-11e9-8b7f-d49067e0f50d (Erişim tarihi: 28.05.2025). Morgenthau, H.J. (1948). Politics Among Nations: The Struggle for Poüer and Peace, New York: Alfred A. Knopf.
• Morse, J. M. (2012). "Introducing the first global congress for qualitative health research: what are we? What will we do—and why?." Qualitative Health Research, 22(2), 147-156.
• Murciano, G. D. (2017). Israel vis-à-vis Iran in Syria: the perils of active containment; Iran's growing influence in the evolving order in Syria is driving Israel to change its mindset and strategies. SWP Comments, 41.
• Nachmani, A. (1985). “Middle East Listening Post: Eliyahu Sasson and the Israeli Legation in Turkey, 1949-1952”, Studies in Zionism, Jerusalem, 6 (2), s. 263-285.
• Nakamura, Y. (2019). Turkey and the Arab Spring. The World Community and the Arab Spring, 249-274.
• Nasi, S. (2021). Turkey’s Israel Policy in the Post-Cold War Period: The Struggle of Identity Over Realpolitik. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
• Oğuzlu, T. (2012). The ‘Arab Spring’ and the Rise of the 2.0 Version of Turkey’s ‘Zero Problems with Neighbors’ Policy. SAM Papers. Ankara, Turkey: Republic of Turkey Ministry of Foreign Affairs Center for Strategic Research, (1), 1-22.
• Oztig, L. I. (2019). Syria and Turkey: Border‐Security Priorities. Middle East Policy, 26 (1), 117-126.
• Önhon, Ö. (2021). Büyükelçinin Gözünden Suriye. İstanbul: Remzi Kitap Evi.
• Öniş, Z. (2012). Turkey and the Arab Spring: Between ethics and self-interest. Insight Turkey, 14 (3), 45-63.
• Öniş, Z. (2014). Turkey and the Arab revolutions: Boundaries of regional power influence in a turbulent Middle East. Mediterranean Politics, 19 (2), 203-219.
• Özcan, E. (2021). İsrail’in Suriye’de Lazkiye Limanı’na hava saldırısı düzenlediği öne sürüldü. Anadolu Ajansı, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israilin-suriyede-lazkiye-limanina-hava-saldirisi-duzenledigi-one-suruldu/2440847 (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Özcan, G. (2004). “Türkiye-İsrail İlişkileri 50. Yılına Girerken”. F. Sönmezoğlu (Editör). Türk Dış Politikasının Analizi içinde (s. 329 -358). İstanbul: Der Yayınları.
• Özcan, G. (2005). Türkiye-İsrail İlişkilerinde Dönüşüm: Güvenliğin Ötesi. İstanbul: TESEV Yayınları.
• Özdemir, Ö. B. (2022). Suriye’de İran Destekli Milisler: Profiller ve İşlevleri. Ortadoğu Araştirmalari Merkezi. Analiz 304. 1-28. https://orsam.org.tr/yayinlar/suriyede-iran-destekli-milisler-profiller-ve-islevleri/ (09.09.2025).
• Özel, S. ve Nasi, S. (2019). How the Syrian Civil War Shifted the Balance of Power in Turkish–Israeli Relations. Contemporary Israeli–Turkish Relations in Comparative Perspective, 139-175.
• Özkan, M. ve Korkut, H. (2013). Turkish foreign policy towards the Arab revolutions. Epiphany, 6 (1), 162-181.
• Parlar Dal, E. (2013).Assessing Turkey’s “Normative” Power in the Middle East and North Africa Region: New Dynamics and their Limitations. Turkish Studies, 14/4: 709-734.
• Parlar Dal, E. (2017). Impact of the transnationalization of the Syrian civil war on Turkey: conflict spillover cases of ISIS and PYD-YPG/PKK. Cambridge Review of International Affairs, 29 (4), 1396-1420.
• Pileggi, T. (2016). “Justice Minister Calls for an Independent Kurdistan,”. Times of Israel, https://www.timesofisrael.com/shaked-calls-for-an-independent-kurdistan/ (Erişim tarihi: (09.09.2025).
• Polat. D. Ş. (2016). Arap Baharı ve Suriye iç savaşı. H. Çomak. C. Sancaktar ve Z. Yıldırım (Editörler), Uluslararası Politikada Suriye Krizi, içinde (141-153). İstanbul: Beta Yayıncılık.
• Pollak, N. (2015) “Hezbollah and Israel Are Upping the Ante”, Washington Institute for Near East Policy\Policy Alert, https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/hezbollah-and-israel-are-upping-ante (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Ragin, C. C. (1987). The comparative method: Moving beyond qualitative and quantitative strategies. Berkeley, CA: University of California Press.
• Reuters (2013). Turkey condemns Israeli air strikes in Syria.https://www.reuters.com/article/syria-crisis-turkey-idUSL6N0DO2GK20130507/ (Erişim tarihi: 07.09.2025).
• Reuters (2019). “Netanyahu condemns 'Turkish invasion of Kurdish areas' in Syria”. https://www.reuters.com/article/world/netanyahu-condemns-turkish-invasion-of-kurdish-areas-in-syria-idUSKBN1WP1RC/ (Erişim tarihi:23.05.2025).
• Robins, P. (2014). Turkey and R2P: Ambivalence in promoting human rights?. M. Serrano and T. Weiss (Eds.), The international politics of human rights: Rallying to the R2P cause, In (pp. 193–207). London: Routledge.
• Rosenau, J. N. (1968). Comparative Foreign Policy: Fad, Fantasy, or Field? International Studies Quarterly, 12(3), 296–329. https://doi.org/10.2307/3013508
• Sabah (2020). Son dakika: İsrail’den Suriye’deki kritik noktalara saldırı! “İran’ı zorla çıkarma stratejisine geçtik”. https://www.sabah.com.tr/dunya/son-dakika-israilden-suriyedeki-kritik-noktalara-saldiri-irani-zorla-cikarma-stratejisine-gectik-4950896 (Erişim tarihi. 07.09.2025).
• Sarıaslan, F. K. (2019). Orta Doğu ve Türkiye: Tarih, Krizler Ve Dış Politika. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
• SDE Analiz (2011). Türkiye-İsrail İlişkileri. Stratejik Düşünce Enstitüsü Uluslararası
• Serdar, İ. (2015). AKP Hükümetinin Suriye Dış Politikasının 2011 Arap Baharı Sonrası Değişimi. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri, 1 (1), 12-25.
• Smith, K. E ve Light, M. (2001). Ethics and Foreign Policy. Cambridge: Cambridge University Press.
• Sputnik News (2017). “Common Interests: What Prompts Turkey, Iran to Increase Security Cooperation”. https://sputnikglobe.com/20170819/turkey-iran-security-cooperation-1056600973.html (Erişim tarihi: 07.09.2025).
• Sputnik News (2018). ‘You Are a Terror State’: Erdogan Says Israel Pushing Region Into War. https://sputnikglobe.com/20180513/erdogan-israel-terror-state-1064418760.html (Erişim tarihi: 07.09.2025).
• Stern, M. ve Ross, D. (2013). The role of Syria in Israeli-Turkish relations. Georgetown Journal of International Affairs, 115-128.
• Sümer, F. (2013). Turkey's Changing Foreign Policy and the Arab Spring. The Innovation Journal, 18 (1), 1-28.
• Şahin, M. (2011). Türkiye-İsrail İlişkileri: Zoraki İttifak Çöktü. Orta Doğu Analiz, 2 (33), 22-29.
• Şen, Y. (2013). Suriye’de Arap Baharı. Yasama Dergisi, (23), 54-79.
• Şeyşane, V. ve Çelik, Ç. (2015). R2P and Turkish foreign policy: Libya and Syria in perspective. Global Responsibility to Protect, 7 (3-4), 376-397.
• Şeyşane, V., ve Çelik, Ç. (2023). Rethinking Turkey’s Approach to R2P: Turkish Foreign Policy Towards the Syrian Civil War 2011–2017. A. Reichwein and M. Hansel (Eds), Rethinking the Responsibility to Protect: Challenged or Confirmed?, In (pp. 195-218). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-27412-1_8.
• T.C. Dışişleri Bakanlığı (2014). Remarks by Mr. Ahmet Davutoğlu, Minister of Foreign Affairs of Turkey at the Geneva II Conference, Montreux, 22 January 2014. https://www.mfa.gov.tr/remarks-by-mr_-ahmet-davutoglu_-minister-of-foreign-affairs-of-turkey-at-the-geneva-ii-conference_-montreux_-22-january-2014.en.mfa (Erişim tarihi: 08.09.2025).
• T.C. Dışişleri Bakanlığı (2019). “İşgal Altındaki Golan Tepeleri Üzerindeki İsrail Egemenliğinin ABD Yönetimi Tarafından Tanınma Kararı Hk.” https://www.mfa.gov.tr/no_77_-isgal-altindaki-golan-tepeleri-hk.tr.mfa (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• T.C. Dışişleri Bakanlığı (2022). Türkiye - İsrail Siyasi İlişkileri.https://www.mfa.gov.tr/turkiye-israil-siyasi-iliskileri.tr.mfa (Erişim tarihi: 08.09.2025).
• Taşpınar, Ö. (2012). Turkey's strategic vision and Syria. The Washington Quarterly, 35 (3), 127-140.
• Tavani, S. (2015). Turkısh Foreıgn Polıcy In The Mıddle East After The Arab Sprıng. Term Paper, 1-18.
• The Economist (2025).“Turkey and Israel are becoming deadly rivals in Syria”. https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2025/04/07/turkey-and-israel-are-becoming-deadly-rivals-in-syria (23.05.2025).
• Tocci, N. (Ed.). (2008). Who is a normative foreign policy actor? . Brussels: Centre for European Policy Studies.
• Turan, Y. (2013). Israil 2013. Ortadoğu Yıllığı. K. İnat ve M. Ataman (Editörler), Ortadoğu Yıllığı 2013, içinde (s. 118-128). İstanbul: Açılım Kitap.
• Tür, Ö. (2009). “Türkiye-İsrail İlişkileri: Yakın İşbirliğinden Gerilime”. Ortadoğu Analiz, 1 (4), 22-30.
• Tür, Ö. (2013). “İsrail’in Özür Dilemesi Sonrası Türkiye-İsrail İlişkileri”. Ortadoğu Analiz, 5 (54), 26-34.
• Tür, Ö. (2015). Israel and the Syrian Crisis: Between Keeping the Status Quo and Demanding Change. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 1 (1), 85–103.
• Tüysüzoğlu, G. (2014). Değişen Bölgesel Denklemler Işığında Türkiye-İsrail İlişkileri’nde İşbirliğini Tetikleyen Unsurlar. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3 (3), 588-609.
• Ulus, S. (2016). Changing Turkish-Israeli relations after the 2008 Gaza war. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Ulutaş, U. (2010). “Turkey-Israel: A Fluctuating Alliance,” SETA Policy Brief, 42, s.1-12.
• UNHC (2024). Syria Situation. Global Appeal 2024, https://www.unhcr.org/sites/default/files/2025-06/Syria%20GR2024%20Situation%20Summary%20v3.pdf (Erişim tarih: 09.09.2025).
• Uzer, U. (2011). “Türkiye-İsrail İlişkilerinde Bunalım”. Ortadoğu Etütleri, 2 (2), s.137-168.
• Ülgül, M. (2019). The Decline of the ‘Syrian Effect’in Turkish-Israeli Relations. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 16 (62), 135-148.
• Williams, D. (2014). “Israel Tells U.S. Kurdish Independence is ‘Foregone Conclusion,”. Reuters, https://www.reuters.com/article/iraq-crisis-israel-kurds-idINL6N0P73JS20140626 (09.09.2025).
• Yaari, E. (2023). How Israel Lost the Syrian Civil War. The Jerusalem Strategıc Trıbune. https://jstribune.com/yaari-how-israel-lost-the-syrian-civil-war/ (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Yavuz, C. (2005). Geçmişten Geleceğe Türkiye-Suriye İlişkileri. Ankara: Ticaret Odası
• Yesevi, Ç. G. (2020). İsrail-Türkiye İlişkilerinin Değerlendirilmesi. 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü. https://www.researchgate.net/publication/347945798_ISRAIL- TURKIYE_ILISKILERI-1-pdf (Erişim tarihi: 09.09.2025).
• Yeşiltaş, M. (2018). Turkey’s Strategic Reasoning behind Operation Olive Branch. SETA Perspective, (34), 1-5.
• Yeşilyurt, N. (2013). Arap Olmayan Devletlerle İlişkiler (İsrail'le İlişkiler). B. Oran (Editör), Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt III: 2001-2012 içinde (s. 401-461). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Yılmaz, Türel (2010), “Türkiye-İsrail İlişkiler: Tarihten Günümüze”. Akademik Ortadoğu, 5(1), s.9-24
• Zorlu, M. (2022). Yeni Denklemde Türkiye ve Suriye Muhalefeti. Ortadoğu Analiz, 13 (117). 24-27.