ABD- Çin Ticaret Savaşlarının Dünya Ekonomisine Etileri

Öz

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra uluslararası ilişkilerde hâkim olan akım idealizmdi; bireyi, özgürlükleri ve barışı ön plana çıkaran bu anlayış, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yerini realizme bırakmıştır ve günümüzde uluslararası ilişkilerde hâkim olan anlayış hâlâ realizmdir. Realizmde esas olan devletin bekası ve ulusal çıkarlarıdır; devletler bu hedefler doğrultusunda güç kullanmayı birincil araç olarak görür ve ahlaki ilkeler ile değerler çıkarların önüne geçmez; bu bağlamda devletler için “her yol mubahtır” anlayışı geçerlidir. Güç kavramı realizmde yalnızca askeri güçle sınırlı değildir; askeri gücün yanı sıra siyasi ve ekonomik güç de devletler için kritik öneme sahiptir ve devletler uluslararası ilişkilerde karşılaştıkları sorunlar ve fırsatlar doğrultusunda bu güçleri sırasıyla kullanır. Günümüzde devletler artık doğrudan savaş meydanlarında karşı karşıya gelmemekte, siyasi ve ekonomik rekabet ön plana çıkmaktadır; devletler birbirlerini siyasi ve ekonomik alanlarda yıpratmayı ve dengelemeyi hedefler çünkü askeri gücün etkinliği büyük ölçüde bu iki unsurun sağladığı altyapıya bağlıdır ve siyasi ve ekonomik güce sahip olmayan devletler askeri olarak da güçlü olamazlar. Bu bağlamda kendi çıkarlarını, gücünü ve bekasını koruma amacı taşıyan devletler, günümüzde doğrudan silahlı çatışma yerine ticaret savaşları gibi ekonomik araçları tercih etmektedir; süper güç konumundaki ABD, yükselen ekonomik ve askeri güç olarak Çin’i kendine rakip ve potansiyel tehdit olarak görmekte ve her iki ülke ekonomik araçları stratejik bir silah olarak kullanarak birbirlerine karşı ticaret üzerinden rekabet yürütmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ticaret Savaşları
• Merkantilizm
• Korumacılık
• ABD
• Çin

Effects of the US-China Trade Wars on the World Economy

Öz

After World War I, the dominant approach in international relations was idealism; this perspective emphasized the individual, freedoms, and peace, but after World War II, it was replaced by realism, which continues to be the prevailing approach in contemporary international relations. In realism, the primary concern is the survival and national interests of the state; states view the use of power as the principal instrument to achieve these objectives, and moral principles or values do not override national interests. In this context, the notion that "all means are permissible" applies to states. The concept of power in realism is not limited to military capabilities; in addition to military power, political and economic power are also critical for states, and they deploy these resources sequentially according to the challenges and opportunities they face in international relations. Today, states no longer confront each other directly on the battlefield; rather, political and economic competition has become dominant, as states seek to weaken and exhaust their rivals in these spheres. The effectiveness of military power largely depends on the foundation provided by political and economic strength, and states lacking these resources cannot maintain significant military power. Consequently, to preserve their interests, strength, and survival, states increasingly rely on economic measures such as trade wars rather than direct armed conflict. The United States, as a global superpower, perceives the rising economic and military power of China as a rival and potential threat, and both countries employ economic tools as strategic instruments, engaging in competition through trade.

Anahtar Kelimeler

• Trade Wars
• Mercantilism
• Protectionism
• USA
• China

Kaynakça

1. Atlas, B. (Mart 29, 2025) Afyon Savaşları Çin’i Nasıl Etkiledi? https://evrenatlasi.com.tr/kultur/afyon-savaslari-cin-ingiliz/#google_vignette Erişim Tarihi: Aralık 4, 2025
2. Aydemir, A. (Ekim 7, 2025) Ticaret Savaşı Nedir? Ticaret Savaşlarının Dünya ve Türkiye Ekonomilerine Etkileri. https://www.gcmyatirim.com.tr/egitim/makaleler/ticaret-savasi-nedir-ticaret-savaslarinin-dunya-ve-turkiye-ekonomilerine-etkileri Erişim Tarihi: Aralık 5, 2025
3. Akçay, N. (Ağustos 29, 2018). ABD ile Çin Arasındaki Ticaret Savaşı. https://tuicakademi.org/abd-cin-ticaret-savasi/ Erişim Tarihi: Kasım 23, 2025
4. Basılgan, M. (Nisan 15, 2025) https://sesa.org.tr/wp-content/uploads/2025/04/ABD-Cin-Ticaret-Savasi.pdf Erişim Tarihi: Kasım 17, 2025
5. Chen, J. (Ocak 23, 2026). Ticaret Savaşları: Tarih, Artıları ve Eksileri ve ABD-Çin Örneği. https://www.investopedia.com/terms/t/trade-war.asp Erişim Tarihi: Ocak 28, 2026
6. Ertürk, N.(2017).Ticaret Savaşları ve Dünya Ekonomisine Etkileri. Fiscaoeconomia, Vol.1(2), 88-112.
7. Eşin, R. (2023). ABD-Rusya-Çin Ticaret Savaşları. Liman Yayınevi. Ankara
8. Fidan, H. & Afşar, B. (2023). Ticaret Savaşları ve Dış Ticaret. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(1), 650-664. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1240448

9. Gündüz, İ. (2021). Çin-ABD Ticaret Savaşının Hegemonik İstikrar Teoremi Bağlamında Analizi. Uluslararası İlişkiler ve Politika Dergisi, 1(1), 57-75.
10. Karabulut, B. & Oğuz, Ş. (2022). Ekonomi Güvenliği ve Ticaret Savaşları Bağlamında ABD-Çin Rekabetinin Analizi. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 6(2), 323-357.
11. Karaş, Z., & Kara, Ö. (2024). Ticaret Savaşlarının ABD Üzerine Olan Etkilerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 344-358. https://doi.org/10.17755/esosder.1383597
12. Nuroğlu, E., & Çekin, S. E. (2020). Ticaret Savaşlarının Uluslararası Ticaret ve Reel Ekonomiye eEkisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 27, 73-90. https://doi.org/10.18092/ulikidince.570420
13. Şanlı, O., & Ateş, İ. (2020). ABD-Çin Odaklı Ticaret ve Kur Savaşlarının Dünya Ekonomisi Üzerine Etkileri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 75-101. https://izlik.org/JA73EC32XM