LIVING MUSEUM OF THE WORLD, CERAMICS OF KALPIURGAN VILLAGE, BALOCHISTAN REGION, SOUTHEAST IRAN

Öz

İRAN'IN GÜNEYDOĞUSUNDA BELUÇİSTAN BÖLGESİNDE, DÜNYANIN CANLI MÜZESİ, KALPOURGAN KÖYÜNÜN SERAMİKLERİ

Öz

İran'ın Beluçistan kentinde, Sistan ve Beluçistan eyaletinin büyük bir bölümünde çömlekçilik zengin bir tarihe sahiptir. Bugün bu değerli ve yerli sanat, bu toprakların birkaç köyünde ve çanak çömlek merkezlerinde geleneksel bir şekilde uygulanmaktadır. Saravan ilçesine bağlı Kalpurgan köyü çanak çömleği İran'ın Belucistan topraklarında eski ve değerli çanak çömlek sanatının mirasçısı olarak kabul edilir. Geçmişten bugüne değin bu çanak çömlekler Sistan ve Beluçistan'ın güneyinde sadece bu yörenin Beluç kadın sanatçıları tarafından yapılmış olup ve bu bölgenin tarihinde uzun bir geçmişe sahiptir. Bu tür el sanatlarının hammaddeleri bu köyün çevresindeki doğadan elde edilmekte olup, yapım ve süsleme sürecinde hiçbir endüstriyel makine kullanılmamakta ve sadece bu köyün kadın sanatçılarının elleriyle yapılmaktadır. Bu çalışmada, bu tür çanak çömlek yapımının bölge halkının ekonomisinde etkisi ve bu sanatın yerel halk tarafından devam ettirilmesi hakkında bilgi vermeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sistan ve Beluçistan
• Saravan
• Kalpourgan Köyü
• Seramik
• Etnoarkeoloji.
• Güneydoğu İran, Sistan ve Beluçistan, Saravan, Kalpourgan Köyü, Seramik, Etnoarkeoloji.

Kaynakça

1. I.Zakariai Kermani, A. Nazari ve M. Shafieisararoudi (2016), "Motale nogoushe sofalinehaye moaser roustaye alpourgan-e saravan ba roykard ensanshenasi honar", Faslname Elmi Pazhoheshi Ngare, Shomare 36, 78-96.
2. E. Khorasani Parizi, M.M. N.KH. Hasheminia ve Alavinahouki (2019), "Tasire maeishati shfal kalporgan bar ravand tazegi sanaye dasti bastani mardom saravan Balouchistan", Dovomin kongre beynalmelali noavari va tahgig dar olum ensani va eslami, 1-22.
3. M. Karami and M. Modiri (2010), "Shenasaei manateg-e mostaed gardeshgari dar jahat-e dastyabi be tosea mantagei-Motale moredi kalpourgan", Nashriye Tahgigat karbordi olum-e jografyayi, Shomare 17, Jeld 14, 65-87.
4. J. Gluck (1977), Seiri dar sanaye dasti Iran, (Tarjome: Hamid Enayat), Tehran, Entesharat-e Bank-e Melli Iran.
5. N. Kasraeian (2002), Balouchestan, Tehran, Nashre Agah.
6. H. A. Beyhaqi (1985), "Nagsh va Negarhaye amşaneh Balouch", Keyhan Farhangi, Shomare 16, 31-32.
7. I. Zakaria Kermani, M. Shafiee Sararoudi, A. Nazari (2014), Sofalgari dar Balouchestan Iran, Nasher: Simaye danesh azar.
8. A. Nazari (2012), Neshaneshenasi Sofal-e moasere kalpourgan va sakhte seramikhaye karbordi be shiveye khatam, Payanname karshenasi Arshad, Daneshgah Honar Esfahan (Yayınlanmamış).

9. M. Shirani (2012), Barresi Ensan shenakhtiye Nogoush Sofal-e Kalpourgan, Payanname Karshenasi Arshad, Daneshgah Honar Esfahan (Yayınlanmamış).
10. F. Azimpour (2003), Kalpourgan, Tarhe Pazhoheshi, Tehran: Sazman Miras Farhangi Keshvar Moavenet Moarefi va Amouzesh. S.M. Seyed Sajadi (1995), Bastan shenasi va Tarikh Balouchestan, Tehran: Sazman Miras Farhangi.
11. M. Karbaschi (1994), Barresi Tosea Emkanat Sanaye Dasti dar Ostan Sistan va Balouchestan, Payanname Karshenasi, Tehran: Daneshgah Honar.
12. M. Shirani-A. Izadi Jeyran (2019), "Pazhoheshi bar Danesh-e Boumi Sofal Kalpourgan", Dofaslnameye Danesh-e Bomi Iran, Sale 6, Shomare 11, 115-150.
13. J. Merhpouya (1989), "Sofal, Kashi, Seramik (Shenakhte Honarhaye Sonati Iran)", Faslname Honar, Shomare 17, 166-195.
14. Sh. Lahiji-M. Kar (1999), Shenakht-e Hoviyat-e Zan Irani dar Gostare Pish az Tarikh va Tarikh, Tehran, Nashre Roshangaran va Motaleat-e Zanan.
15. A. Nazari, I.Zakariai Kermani, ve M. Shafieisararoudi (2018), "Motale Tatbigi Sofalinehaye Marakez Roustaei Faal Kalpourgan, Kohmitag va Holanchakan dar Balouchestan Iran", Dofaslname Elmi Tarvici Pazhohesh-e Honar, Sale 7, Shomare 14, 1-17.
16. A. Nazari, I.Zakariai Kermani, ve M. Shafieisararoudi (2015), "Motale Tatbigiye Nogoush-e Sofalinehaye Kalpourgan ba Nogoush-e Souzandouziye Balouch", Dofaslnameye Elmi-Pazhoheshiye Motaleate Tatbigiye Honar, Sale 4, Shomare 8, 31-47.