İSLÂM TOPRAKLARINDA FRANSIZ BİR MÜSTEŞRİK: CHARLES MİSMER

İslâm dünyasıyla 1853-1856 Kırım Savaşı sırasında asker olarak ilk kez temas kuran Charles Mismer, daha sonraki yıllarda Osmanlı Devleti ve Doğu dünyasıyla olan ilişkilerini geliştirir. La Turquia gazetesinin Yazı İşleri Müdürü olarak tayin edilmesi üzerine 1867 yılında İstanbul’a gelir ve bunun yanı sıra Sadrazam Mehmed Emin Âli Paşa’nın Fransızca Kâtibi olur. Girit, Mısır ve Cezayir’e türlü amaçlarla seyahatler yapar. Fuad, Ali, Hüseyin Avni ve Mısır Hidivi İsmail paşalar gibi dönemin ünlü devlet adamlarıyla kurduğu ilişkiler onu gazeteciliğinin çok daha fevkinde bir yere taşır. İslâm’a ve Müslümanlara dair hatıralarını ve düşüncelerini kitaplaştırır. Ülkesi Fransa’da ve Doğu’da Osmanlı ve İslâm sempatizanı bir Fransız olarak telakki edilir. Ancak hakkında François Georgeon’ın Fransızca kaleme aldığı çalışmanın dışında biyografik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu makale, yukarıdaki gerekçeyle Charles Mismer’in biyografisini sunmaya dair bir girişim olup alan yazındaki eksikliği gidermeyi amaçlamaktadır.

Charles Mismer, who first came into contact with the Islamic world as a soldier during the Crimean War of 1853-1856, improved his relations with the Ottoman Empire and the Eastern world in the following years. After being appointed as the Editor-in-Chief of the newspaper La Turquia, he came to Istanbul in 1867 and also became the French language secretary of Ali Pasha. He travels to Crete, Egypt and Algeria for various purposes. The relations he established with famous statesmen of the period such as Fuad, Ali, Hüseyin Avni and the Egyptian Khedive İsmail pashas carried him to a much higher level than his journalism. He makes a book of his memories and thoughts about Islam and Muslims. He is known as a French sympathizer of Ottoman and Islam in his country France and in the East. However, there is no biographical study about him other than the work written by François Georgeon in French. This article is an attempt to present the biography of Charles Mismer with the above justification, and aims to fill the gap in the literature.