MUSTAFA NAÎMÂ EFENDİNİN HAYATI, TARİHÇİLİĞİ VE ESERİ HAKKINDA KISA BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Bu makalede Mustafa Naîmâ Efendinin hayatı, tarihçiliği ve eseri özetlenmektedir.
İki bölümden oluşan makalenin birinci bölümde Mustafa Naîmâ
Efendi’nin doğumundan vefatına kadar çalkantılı hayatına kısaca değinilmiştir.
Şöyle ki; 1655 yılında Halep’te doğmuş 1680 yılı civarında İstanbul’a gitmiştir.
İstanbul’da Mustafa Naîmâ Efendi’nin Saray-ı Atik Baltacılar ocağına girmesiyle
ile birlikte bürokratik çevrede ilerlemesi, bürokratlarla ilişkisi ve Mustafa
Naîmâ Efendi’nin şahsiyeti üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Mustafa
Naîmâ Efendinin, resmi tarih yazıcılığı ve eserinin resmi tarih yazıcılığı açısından
önemi kısaca değerlendirilmiştir. Ayrıca eserini yazarken faydalandığı
dönemin kaynakları belirtilmiştir. Son olarak Tarih-i Naîma adlı eseri Osmanlı
dönemi ve Cumhuriyet döneminde de üzerinde çalışma yapan yerli ve yabancı
yazarların isimleri ve buna dayalı yaptıkları çalışmaların isimleri belirtilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Osmanlı Resmi Tarih Yazıcılığı,Vakanüvis,Mustafa Naima Efendi,Tarih-i Naîmâ,Bürokrasi
Kaynakça
- AFYONCU, Erhan (2007), Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi, İstanbul:Yeditepe Yayınevi.
- AKBULUT, Uğur (2006), Osmanlı Tarih Yazıcılarına Göre Tarih ve Tarihçi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Doktora Tezi)
- ANAÇ, Hilmi (2016), Osmanlı İmparatorluğu, Vak’anuvis ve ToplumsalCinsiyet: Tarih-i Nâ’ima ve Târih-i Cevdet, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
- ARIKAN, Zeki ( 2011), “Tarih”, DİA, Cilt: XL, İstanbul, 66-72.
- BABİNGER, Franz, (2000), Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri, Çev. Çoşkun Üçok, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. BAYSUN, M. Cavit (1964), “Naîmâ”, Cilt: IX, İstanbul, 44-49.
- DEVELİOĞLU, Ferit (2008), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
- FAROQHI, Suraiya (2002), ‘’Türkiye’deki tarihi anlayış şekilleri: Yeniçağ Başlarında Siyasi ve İktisadi Bunalımlar’’, çev. Ali İbrahim Savaş, Türkler, Cilt: IX, Ankara, 33.
- GÜÇLÜ, Nuray Savcı (1998), Naîmâ’ya göre XVII. Yüzyıl Osmanlı İktisadi Yapısı ve Toplumsal Sonuçları, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Ortadoğu ve İslam Ülkeleri Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
- İNALCIK, Halil (2006), ‘’Osmanlı Tarihinde Dönemler’’, Türkler, Cilt:I, Ankara, 61-72.
- İPŞİRLİ, Mehmet, (2006), “Naîmâ”, DİA, Cilt: XXXII, İstanbul, 316-318.