CEDİTÇİ AYDIN MUHAMMED FATİH KERİMÎ’NİN FİKİR DÜNYASININ OLUŞUMU

Muhammed Fatih Kerimî, Ceditçi hareketin en önemli temsilcilerinden birisi olarak kendi dönemine damgasını vurmuş bir isimdir. Kerimî, İsmail Bey Gaspıralı sonrası kuşağın dikkat çeken isimlerinden olup, 1937 yılında Stalin terörünün kurbanı olana kadar bu hareketin sosyal, siyasî ve kültürel alanında etkin rol üstlendi. Çağdaşları gibi o da Çarlık Rusya sınırları içerisinde yaşayan Türklerin ve Müslümanların modern dünyaya ulaşmaları için fikirler sunmuş, eleştiriler yapmış ve çözüm önerileri getirmiştir. Onun bütün bu faaliyetlerinde, kendisine etki eden ve fikir dünyasını oluşturan kaynakları görmek mümkündür. Bu anlamda İsmail Bey Gaspıralı’dan Arminus Vambery’ye kadar pek çok isim onun fikir dünyasının oluşumuna büyük katkı sunmuştur. Bu çalışmada; Muhammed Fatih Kerimî’nin fikir dünyasının nasıl oluştuğu, bu süreçte hangi kaynaklardan beslendiği incelenmeye çalışılacaktır. Her ne kadar çalışmanın merkezinde Fatih Kerimî olsa da söz konusu kaynaklar, aynı zamanda Ceditçi hareketin kaynakları olarak öne çıkmıştır.