Araştırma Makalesi

KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER

Sayı: 48 22 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER

Öz

Bu çalışma, tarihöncesinde kişisel süs eşyalarının bedende taşınan ve bireyler, topluluklar ve uzak mesafeler arasında dolaşımda olan objeler olarak sosyal kimlikleri simgelemedeki rolünü ele almaktadır. Bu yorumlamaların yapılabilmesinin ön koşulu, günümüzde arkeolojide gittikçe yaygınlaşan çeşitli metodolojik yaklaşımların uygulanmasıdır. Kişisel süs eşyalarının hammadde temini, üretim süreçleri ve kimlikler gibi tarihöncesi arkeolojisi için anahtar konular hakkında neler söyleyebileceğini çözümlemek için gerekli analitik yaklaşımlara ve yorumlama biçimlerimizi zenginleştirebilecek olan etnografik örneklere dair Türkçe literatüre de katkı sunmak amacıyla, çalışmanın ilk kısmında arkeolojide kişisel süs eşyalarına dair yaklaşımlar tartışılmakta, uygulanmakta olan analitik yöntemler ile Anadolu arkeolojisinde kişisel süs eşyası çalışmaları kısaca ele alınmakta ve ardından, kişisel süs eşyalarının kimlikler ve etkileşim kavramlarıyla iç içe geçmiş ilişkisi, çeşitli etnografik örneklerle vurgulanmaktadır. Bu arka planın ardından, Anadolu ve Levant’ta Paleolitik Dönem’den Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem sonuna dek uzun erimli bir bakışla, tarihöncesinde kimliklerin, deniz kabukları, taşlar ve minerallerden üretilmiş boncukların zamansal ve bölgesel dağılımında görülen devamlılık ve değişim eğilimleriyle ilişkisi ele alınmakta ve sosyal kimliği teknoloji ve uzmanlaşma kavramlarıyla birlikte nasıl okuyabileceğimiz tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

İstanbul Üniversitesi

Teşekkür

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Tarih Öncesi Arkeolojisi Anabilim Dalı’nda devam eden doktora tez çalışmama dayanmaktadır. Öncelikle tez danışmanım Mihriban Özbaşaran’a tüm desteklerinden ötürü minnettarım. Melis Uzdurum ve Güneş Duru’ya fikirleri ve destekleri için teşekkür ederim. Emma Baysal ve Hala Alarashi’ye, tarihöncesi boncuk teknolojileri üzerine gerçekleştirdiğim çalışmalarda desteklerini, tecrübelerini ve bilgilerini daima benimle paylaştıkları için teşekkür etmek isterim. Figür 2 ve 3’te yer alan görsellerin bir kısmı, Emma Baysal, Daniella Bar-Yosef Mayer, Hala Alarashi ve Teresa Steele’in çalışmalarından yeniden üretilmiştir. Bu görselleri kullanmama izin verdikleri için kendilerine ve yayınevlerine teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. H. Alarashi, La parure épipaléolithique et néolithique de la Syrie (12e au 7e millénaire avant J.-C.): Techniques et usages, échanges et identités. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Université Lumiére Lyon 2 (Lyon, 2014).
  2. H. Alarashi, “Butterfly Beads in the Neolithic Near East: Evolution, Technology and Socio-Cultural Implications”, Cambridge Archaeological Journal 26, 2016, 493-512.
  3. H. Alarashi, “New Insights into the Technological Management of the Neolithic Cowrie Beads in the Levant: An Experimental and Traceological Approach”, içinde: S. Beyries – C. Hamon – Y. Maigrot (ed.), Beyond Use-Wear Traces: Going from Tools to People by Means of Archaeological Wear and Residue Analyses. Sidestone Press (Leiden 2021) 171-184.
  4. H. Alarashi – A. Ortiz – M. Molist, “Sea Shells on the Riverside: Cowrie Ornaments from the PPNB site of Tell Halula (Euphrates, Northern Syria)”, Quaternary International 490, 2018, 98-112.
  5. G. Albrecht – B. G. Albrecht – H. Berke – D. Burger – J. Moser – W. Rahle – W. Schoch – G. Storch – H.-P. Uerpmann – B. Urban, “Late Pleistocene and Early Holocene Finds from Öküzini: A Contribution to the Settlement History of the Bay of Antalya, Turkey”, Paléorient 18(2), 1992, 123-141.
  6. E. Álvarez Fernández, “Personal Ornaments Made from Mollusc Shells in Europe during the Upper Palaeolithic and Mesolithic: News and Views”, içinde: C. Çakırlar (ed.), Archaeomalacology Revisited: Non-Dietary Use of Molluscs in Archaeological Settings. Proceedings of the Archaeomalacology Sessions at the 10th ICAZ Conference (Mexico City 2011) 1-18.
  7. A. Appadurai (ed.), The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective. Cambridge University Press (Cambridge 1986).
  8. J. E. Arnold, “Detecting Apprentices and Innovators in the Archaeological Record: The Shell Bead-Making Industry of the Channel Islands”, Journal of Archaeological Method and Theory 19, 2012, 269-305.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

5 Nisan 2022

Kabul Tarihi

3 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Yelözer, S. (2022). KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER. Anadolu, 48, 1-44. https://doi.org/10.36891/anatolia.1098690
AMA
1.Yelözer S. KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER. Anadolu Anatolia. 2022;(48):1-44. doi:10.36891/anatolia.1098690
Chicago
Yelözer, Sera. 2022. “KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER”. Anadolu, sy 48: 1-44. https://doi.org/10.36891/anatolia.1098690.
EndNote
Yelözer S (01 Aralık 2022) KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER. Anadolu 48 1–44.
IEEE
[1]S. Yelözer, “KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER”, Anadolu Anatolia, sy 48, ss. 1–44, Ara. 2022, doi: 10.36891/anatolia.1098690.
ISNAD
Yelözer, Sera. “KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER”. Anadolu. 48 (01 Aralık 2022): 1-44. https://doi.org/10.36891/anatolia.1098690.
JAMA
1.Yelözer S. KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER. Anadolu Anatolia. 2022;:1–44.
MLA
Yelözer, Sera. “KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER”. Anadolu, sy 48, Aralık 2022, ss. 1-44, doi:10.36891/anatolia.1098690.
Vancouver
1.Sera Yelözer. KİŞİSEL SÜS EŞYALARI KİMLİKLER HAKKINDA NE SÖYLER? METODOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE ANADOLU VE LEVANT’TAN ARKEOLOJİK ÖRNEKLER. Anadolu Anatolia. 01 Aralık 2022;(48):1-44. doi:10.36891/anatolia.1098690

Anatolia Dergisi Başvuru Tarihleri:

Makalelerin teslimi 01 Ocak ile 15 Eylül tarihleri arasındadır.

Dergipark sisteminde problem yaşanması halinde lütfen makalelerinizi anatolia@ankara.edu.tr mail adresine bu tarih aralığında gönderiniz; posta veya kargo kabul edilmeyecektir. Başvurular 15 Eylül'e kadar yapılmalıdır.

Anadolu Anatolia Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. 
https://about.ebsco.com/m/ee/Marketing/titleLists/asu-coverage.htm